Người Việt nhận hơn 1.100 bằng sáng chế năm 2025 nhờ nỗ lực rút ngắn thời gian thẩm định

Năm 2025, người Việt được cấp hơn 1.100 bằng sáng chế, tăng 134% nhờ các cải cách thủ tục hành chính và nhu cầu bảo hộ tài sản trí tuệ ngày càng lớn.

Thay đổi khung pháp lý và nỗ lực rút ngắn thời gian thẩm định

Trong năm 2025, hoạt động đăng ký bảo hộ tài sản trí tuệ tại Việt Nam ghi nhận sự gia tăng đáng kể với 2.288 đơn đăng ký từ các cá nhân và tổ chức trong nước. Theo số liệu từ cơ quan chức năng, số lượng văn bằng bảo hộ được cấp đạt 1.108, đánh dấu mức tăng trưởng 134,2% so với năm trước đó. Theo giới phân tích, tỷ lệ sáng chế được khai thác thương mại đạt khoảng 8,56%, một con số được đánh giá là tương đối khả quan so với mặt bằng chung của thị trường quốc tế hiện nay. Một số nhà quan sát cho rằng sự gia tăng này phản ánh nhu cầu bảo hộ tài sản trí tuệ đang ngày càng trở nên cấp thiết trong bối cảnh nền kinh tế đổi mới sáng tạo phát triển mạnh.

Nguyên nhân chính dẫn đến sự thay đổi này được cho là bắt nguồn từ việc điều chỉnh khung pháp lý với Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ được thông qua vào tháng 10/2025. Theo giới phân tích, trọng tâm của cải cách này là tháo gỡ các điểm nghẽn về hành chính, giúp tổng thời gian xử lý đơn đăng ký giảm khoảng 30%. Cụ thể, thời gian thẩm định sáng chế đã được rút ngắn xuống còn 12 tháng, trong khi các sản phẩm công nghệ chiến lược của người Việt có thể được xử lý thông qua luồng ưu tiên trong vòng 3 tháng.

Bên cạnh việc cải thiện tốc độ xử lý, phạm vi hoạt động của cơ quan quản lý cũng được mở rộng theo hướng thúc đẩy thương mại hóa và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trên không gian mạng. Một số nhà quan sát nhận định rằng việc cán bộ chuyên trách phải làm việc ngoài giờ đến nửa đêm trong các giai đoạn cao điểm đã giúp chấm dứt tình trạng tồn đọng hồ sơ kéo dài nhiều năm qua. Điều này tạo ra một môi trường thuận lợi hơn cho các nhà sáng chế khi tài sản trí tuệ của họ được xác lập quyền nhanh chóng để đưa vào kinh doanh.

Việt Nam trong xu hướng chuyển dịch sở hữu trí tuệ sang châu Á

Sự gia tăng bằng sáng chế tại Việt Nam diễn ra trong bối cảnh có sự dịch chuyển rõ nét về sở hữu trí tuệ từ phương Tây sang khu vực châu Á. Theo một số chuyên gia quốc tế, tỷ lệ bằng sáng chế toàn cầu được đăng ký tại châu Á đã tăng từ 60% lên 70% trong vòng một thập kỷ qua, trong khi con số này tại Bắc Mỹ lại có xu hướng giảm. Giới phân tích cho rằng Việt Nam đang trở thành một điểm nhấn trong khu vực khi số lượng bằng sáng chế không chỉ tăng ở thị trường nội địa mà còn ghi nhận nhiều trường hợp nộp đơn đăng ký tại Mỹ.

Theo báo cáo Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu (GII) 2025, Việt Nam hiện xếp hạng 44 thế giới với các thế mạnh về xuất nhập khẩu công nghệ cao và hàng hóa sáng tạo. Tuy nhiên, một số nhà quan sát lưu ý rằng thách thức về việc bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, đặc biệt là các vấn đề phát sinh trên môi trường số, vẫn là bài toán cần được giải quyết trong thời gian tới. Câu hỏi về việc duy trì đà tăng trưởng bền vững cho các hoạt động sáng chế sau khi các điểm nghẽn thủ tục ban đầu đã được tháo gỡ vẫn là vấn đề đang được giới chuyên môn theo dõi sát sao.

Theo: VnExpress