Giữa những đợt đáp trả quân sự dồn dập, Mỹ và Iran bất ngờ đạt thỏa thuận sơ bộ để kéo dài thời gian ngừng bắn, mở lối cho các đàm phán hạt nhân mới.
- Không kích Iran: Tiếng nổ rạng sáng và “canh bạc” nóng bỏng tại eo biển Hormuz
- Xung đột Iran: Mỹ đối mặt gánh nặng ngân sách và thách thức quân sự
- Đột kích căn hộ cao cấp, phát hiện dấu hiệu tội phạm công nghệ cao tại TP.HCM
Câu chuyện về eo biển Hormuz và lời hứa gỡ mìn
Ngày 28/5, những tín hiệu từ Washington và Tehran cho thấy một nỗ lực “xuống thang” đầy kịch tính khi hai bên nhất trí gia hạn ngừng bắn thêm 60 ngày. Điểm mấu chốt của thỏa thuận không chỉ nằm ở việc ngưng tiếng súng mà còn ở những cam kết “mở cửa” đầy hy vọng tại eo biển Hormuz. Iran đã đồng ý để tàu bè qua lại tự do mà không gây khó dễ hay đòi hỏi các loại phí “trên trời”. Để hiện thực hóa điều này, Tehran có 30 ngày để thu dọn những quả thủy lôi vốn là nỗi ám ảnh của các tàu chở dầu đi qua khu vực này thời gian qua.
Không chỉ dừng lại ở chuyện tàu bè, thỏa thuận còn nhắm tới “nút thắt” hạt nhân bấy lâu nay vẫn chưa có lời giải. Theo trang Axios, Iran cam kết sẽ không bước chân vào con đường chế tạo vũ khí nguyên tử, một lời hứa quan trọng để thuyết phục phía Mỹ. Câu chuyện xử lý lượng uranium làm giàu cũng được đưa lên bàn cân, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các chuyên gia của hai nước. Nếu mọi chuyện diễn ra suôn sẻ, đây sẽ là tiền đề để Mỹ dỡ bỏ những vòng vây hải quân quanh các hải cảng của Iran, giúp người dân nước này có thêm cơ hội giao thương với thế giới.
Phản ứng của thị trường trước tin tức này là khá tích cực khi giá dầu bắt đầu “hạ nhiệt” vào cuối ngày 28/5. Các nhà đầu tư hy vọng eo biển Hormuz sẽ sớm trở lại nhịp sống bình thường, không còn những đe dọa quân sự rình rập. Tuy nhiên, tất cả vẫn đang ở trạng thái “chờ phê duyệt” bởi Tổng thống Donald Trump vẫn chưa hoàn toàn yên tâm. Ông Trump từng tuyên bố muốn kết thúc chiến tranh nhưng tại cuộc họp ngày 27/5, ông vẫn tỏ vẻ “chưa ưng ý” với tiến độ hiện tại, khiến cho bản thỏa thuận 60 ngày vẫn phải nằm trên bàn làm việc của Nhà Trắng.
Đối đầu trên không và đòn đáp trả tại các căn cứ
Thế nhưng, đời không như là mơ khi trên bầu trời và mặt đất, súng vẫn nổ vào đúng ngày 28/5. Trong khi các nhà ngoại giao đang bàn chuyện hòa bình thì Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) lại bận rộn với việc bắn hạ 5 chiếc drone của phía Iran. Mỹ cáo buộc những thiết bị bay này đang nhắm vào các mục tiêu quan trọng, buộc họ phải hành động mạnh tay để bảo vệ mình. Một trạm điều khiển tại cảng Bandar Abbas cũng bị san phẳng trong đợt này, cho thấy Washington vẫn duy trì một thái độ “rất cứng” dù đang trong quá trình đàm phán gia hạn ngừng bắn.
Phía Iran cũng không chịu kém cạnh khi ngay lập tức có đòn “ăn miếng trả miếng” đầy quyết liệt. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã lên tiếng xác nhận vừa thực hiện một vụ tấn công nhắm thẳng vào căn cứ của Mỹ đặt tại Kuwait. Theo Tehran, đây là câu trả lời thích đáng cho những gì Mỹ đã gây ra tại Bandar Abbas và các khu vực lân cận vào cùng ngày 28/5. Những vụ nổ tại Kuwait như một gáo nước lạnh dội vào nỗ lực hòa bình, khiến dư luận lo ngại rằng thỏa thuận 60 ngày có thể bị đổ vỡ ngay trước khi ông Trump đặt bút ký.
Những cáo buộc qua lại về việc vi phạm lệnh ngừng bắn cho thấy lòng tin giữa hai đối thủ vẫn đang ở mức cực thấp. Mỹ cho rằng Iran đang chơi trò “hai mặt”, vừa đàm phán vừa tấn công, trong khi Tehran khẳng định họ chỉ đang tự vệ trước sự lấn lướt của Washington. Trận chiến trên bàn đàm phán và trên thực địa vào ngày 28/5 đang tạo ra một sức ép khủng khiếp lên các nhà lãnh đạo. Khoảng thời gian 60 ngày tới, nếu được thông qua, chắc chắn sẽ không phải là những ngày yên ả mà là cuộc đấu trí đầy cam go để xem liệu hòa bình thực sự có thể mỉm cười hay không.
Theo: Báo Tuổi Trẻ
