Nghệ An tìm cách đưa dược liệu thành ngành mũi nhọn

Nghệ An đặt mục tiêu phát triển hơn 3.180 ha dược liệu thành ngành kinh tế mũi nhọn, song vùng nguyên liệu và nguồn lực vẫn là những nút thắt lớn.

Sáng 13/8, Liên minh Hợp tác xã tỉnh Nghệ An phối hợp Hội Nông dân tỉnh tổ chức diễn đàn về phát triển dược liệu. Bà Võ Thị Minh Sinh, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh, Trưởng ban Chỉ đạo phát triển dược liệu tỉnh, khẳng định dược liệu vừa phục vụ chăm sóc sức khỏe, vừa tạo giá trị kinh tế và sinh kế.

Diễn đàn quy tụ đại diện HTX, doanh nghiệp và hộ trồng dược liệu trên địa bàn. Toàn tỉnh hiện có gần 200 sản phẩm dược liệu đạt chứng nhận OCOP từ 3 sao trở lên.

Gỡ nút thắt để nâng giá trị dược liệu

Nghệ An có lợi thế về đất nông, lâm nghiệp và hệ sinh thái đa dạng. Đến năm 2025, diện tích dược liệu toàn tỉnh đạt khoảng 3.180 ha, chủ yếu tập trung tại các khu vực miền núi và trung du.

Gừng, sả, nghệ, quế, cà gai leo và ngải cứu là những cây trồng chủ lực. Một số loài dược liệu quý cũng đang được bảo tồn và trồng thử nghiệm tại địa phương.

Các hộ dân xóm Xuân Hiền, xã Bích Hào liên kết trồng sâm trên diện rộng. (Ảnh minh họa: NAM)

Trong tổng diện tích này, khoảng 1.450 ha được tổ chức sản xuất theo mô hình liên kết giữa HTX, tổ hợp tác và doanh nghiệp. Phần diện tích còn lại vẫn chủ yếu sản xuất tự phát, thiếu đầu mối tổ chức.

Toàn tỉnh hiện có hơn 40 HTX và khoảng 75 tổ hợp tác hoạt động trong lĩnh vực dược liệu. Các đơn vị này phân bố tại 56 xã trọng điểm, thu hút hơn 600 thành viên và tạo việc làm cho hàng trăm lao động địa phương.

Những HTX và tổ hợp tác đảm nhận nhiều khâu, từ tập hợp hộ dân đến xây dựng vùng nguyên liệu. Họ còn cung ứng giống, hướng dẫn kỹ thuật và kết nối tiêu thụ sản phẩm.

Tuy nhiên, tại diễn đàn, 15 ý kiến tham luận vẫn tập trung vào những khó khăn quen thuộc. Đó là đất đai, vốn, máy móc thiết bị và công nghệ chế biến sâu.

Bà Võ Thị Minh Sinh đề xuất mô hình liên kết “5 nhà”, gồm nhà nông, doanh nghiệp, nhà khoa học, ngân hàng và Nhà nước. Trong mô hình này, HTX được xác định là hạt nhân tổ chức sản xuất.

Điều này đặt ra yêu cầu lớn đối với các HTX. Bởi chính những đơn vị này vẫn đang thiếu nguồn vốn và công nghệ để phát triển chuỗi giá trị.

Ông Nguyễn Văn Đệ, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, yêu cầu các sở, ngành làm rõ từng vướng mắc và đề xuất giải pháp cụ thể. Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Công Thương, Sở Y tế đã đưa ra các định hướng về vùng nguyên liệu, chế biến và thị trường.

Việc tăng sử dụng dược liệu trong y tế cũng được đặt ra. Điều đó cho thấy phát triển dược liệu không còn là câu chuyện riêng của ngành nông nghiệp.

Từ diện tích hơn 3.180 ha đến gần 200 sản phẩm OCOP, Nghệ An đã có những nền tảng ban đầu. Phần việc khó hơn nằm ở việc biến nguồn lực ấy thành một chuỗi giá trị đủ bền vững.

Hoàng Hà (tổng hợp)