Nghệ An đang thiếu hơn 7.000 giáo viên so với định mức, song ngành giáo dục chỉ đề xuất hợp đồng 2-253 người trong năm 2026 và năm học 2026 / 2027 do áp lực biên chế, kinh phí và yêu cầu ưu tiên điều động nhân lực hiện có.
- Mạng lưới Được “Đất Bắc” dùng doanh nghiệp để đòi nợ
- Drone xâm nhập, 56 chuyến bay tại Tân Sơn Nhất bị ảnh hưởng
- Drone xâm nhập, 56 chuyến bay tại Tân Sơn Nhất bị ảnh hưởng
Năm học 2026 / 2027 cận kề, trong khi kết quả rà soát của Sở Giáo dục và Đào tạo Nghệ An cho thấy các cơ sở giáo dục công lập trên địa bàn thiếu 10.825 người so với định mức. Riêng số giáo viên còn thiếu đã vượt 7.000 người và chưa tính nhu cầu nhân lực phát sinh khi các trường THCS, THPT triển khai dạy học 2 buổi/ngày.
Tình trạng này đang tạo áp lực cho nhiều trường trong việc bố trí nhân sự. Tại Trường THCS Đông Vĩnh, phường Thành Vinh, năm học mới tăng 4 lớp nhưng nhà trường chỉ có 7 giáo viên ở các môn Toán, Ngữ văn, Khoa học tự nhiên (phân môn Hóa học), Lịch sử và Địa lý.
Các môn Âm nhạc, Mỹ thuật, Tin học, Công nghệ, Giáo dục thể chất, Giáo dục công dân, Tiếng Anh cùng các phân môn Vật lý, Sinh học của Khoa học tự nhiên chưa có giáo viên đảm nhiệm. Năm học trước, trường phải hợp đồng thêm 4 giáo viên bằng nguồn học phí cấp bù, nhưng việc tiếp tục mở rộng hợp đồng trong năm nay gặp áp lực về kinh phí.
Tại Trường Tiểu học Yên Sơn, xã Đô Lương, bài toán nhân lực cũng kéo dài nhiều năm. Trường có 18 lớp với gần 700 học sinh, cần bình quân 1,5 giáo viên/lớp để tổ chức dạy học 2 buổi/ngày nhưng hiện mới đạt khoảng 1,3 giáo viên/lớp, còn thiếu 3 giáo viên.
Trước đây, giáo viên dạy tăng tiết kết hợp hợp đồng thêm nhân lực là giải pháp được áp dụng. Tuy nhiên, năm nay việc duy trì phương án này gặp khó do thiếu nguồn kinh phí hỗ trợ.
Tại khu vực huyện Đô Lương cũ, chỉ một số ít địa phương bố trí được kinh phí trả tiền tăng tiết để duy trì 32 tiết/tuần. Nhiều trường khác chỉ có thể duy trì khoảng 25 tiết/tuần vì thiếu nguồn cấp bù.
Ưu tiên điều động và tăng tiết trước khi ký hợp đồng
Một nguyên nhân khiến tình trạng thiếu giáo viên kéo dài là sự lệch pha giữa biên chế được giao và yêu cầu tinh giản. Trong giai đoạn 2022 /2026, Nghệ An được Trung ương giao bổ sung 6.020 biên chế sự nghiệp giáo dục mầm non và phổ thông công lập, đồng thời phải tinh giản 3.905 biên chế.
Riêng năm 2026, biên chế sự nghiệp giáo dục tiếp tục giảm 1.196 người, gồm 189 biên chế thuộc khối sự nghiệp trực thuộc Sở và 1.007 biên chế ở khối giáo dục cấp xã. Bên cạnh thiếu về số lượng, cơ cấu giáo viên theo môn học cũng mất cân đối, nhất là Tiếng Anh, Tin học, Mỹ thuật và Âm nhạc.
Trước thực trạng này, Sở Giáo dục và Đào tạo Nghệ An đề xuất trình HĐND tỉnh phê duyệt 2.253 chỉ tiêu hợp đồng lao động cho các cơ sở giáo dục mầm non, tiểu học, THCS, THPT và giáo dục thường xuyên trong năm 2026 và năm học 2026 / 2027. Số chỉ tiêu này tương đương khoảng 30% số giáo viên còn thiếu so với định mức.
Theo ngành giáo dục, nếu hợp đồng ở mức tối đa được phép, áp lực lên ngân sách sẽ rất lớn. Trong khi đó, nhiều trường tự hợp đồng nhưng chưa có nguồn kinh phí tương ứng để chi trả.
Theo thông báo của UBND tỉnh Nghệ An từ cuối tháng 6/2026, việc xử lý thiếu giáo viên trong năm học 2026 / 2027 được thực hiện theo thứ tự ưu tiên. Các trường trước hết phải tận dụng tối đa đội ngũ hiện có, bố trí viên chức dạy thêm giờ và tăng tiết cho những phần việc còn thiếu.
Nếu vẫn chưa đáp ứng nhu cầu, nhà trường mới được hợp đồng theo tiết dạy hoặc từng vụ việc cụ thể. Khi các giải pháp này không đủ, trường mới xem xét ký hợp đồng giáo viên có thời hạn, dự kiến 9 tháng.
Cách làm này nhằm hạn chế tình trạng một nơi thiếu là ký hợp đồng ngay, trong khi những nơi khác vẫn còn giáo viên có thể điều động hoặc chia sẻ. Hợp đồng cũng phải chấm dứt khi hết nhu cầu, vị trí việc làm được tuyển dụng biên chế chính thức hoặc không còn chỉ tiêu do HĐND tỉnh phê duyệt.
Hết năm học, các hợp đồng đương nhiên chấm dứt. Nếu năm học sau vẫn có nhu cầu và được giao chỉ tiêu, hiệu trưởng mới xem xét ký hợp đồng mới dựa trên nhu cầu thực tế và kết quả giảng dạy của giáo viên trong năm trước.
Song song với giải pháp hợp đồng, Sở Giáo dục và Đào tạo Nghệ An được giao tham mưu UBND tỉnh ban hành quy chế điều động, thuyên chuyển nhà giáo và cán bộ quản lý giữa các cơ sở giáo dục trên toàn tỉnh, dự kiến hoàn thành trong quý 3/2026. Đây được xem là giải pháp giúp phân bổ lại nguồn lực hiện có hợp lý hơn thay vì chỉ chờ bổ sung nhân sự mới.
Bài toán thiếu giáo viên tại Nghệ An vì vậy không chỉ nằm ở số lượng cần tuyển hoặc hợp đồng thêm. Việc xác định đúng nơi cần bổ sung, điều động hợp lý đội ngũ hiện có và bảo đảm nguồn tài chính được xem là những vấn đề cần giải quyết để đáp ứng nhu cầu dạy học khi năm học mới đang đến gần.
Nguyễn Quế (tổng hợp)
