Nga đề xuất tiếp nhận “uranium của Iran” để hạ nhiệt căng thẳng hạt nhân tại khu vực

Nga tái khẳng định đề xuất tiếp nhận “uranium của Iran” làm giàu cấp độ cao để sản xuất nhiên liệu, nhằm tìm lối thoát cho bế tắc hạt nhân.

Nga muốn làm “trạm trung chuyển” cho nguồn uranium của Iran

Moscow vẫn đang để ngỏ đề xuất chuyển lượng uranium làm giàu ở cấp độ cao của Iran tới Nga. Thứ trưởng Ngoại giao Sergey Ryabkov cho biết ý tưởng này xuất phát từ những kinh nghiệm thực tế khi thỏa thuận hạt nhân JCPOA còn hiệu lực. Ông nhấn mạnh việc vận chuyển vật liệu hạt nhân đến Nga theo một chuỗi các bước được các bên chấp nhận là một phương án hợp lý và mang tính xây dựng.

Theo đề xuất này, số vật liệu của Tehran sau khi chuyển tới Nga có thể được sử dụng để sản xuất nhiên liệu cho các lò phản ứng phục vụ mục đích hòa bình. Tổng thống Vladimir Putin khẳng định Moscow sẵn sàng lưu trữ số vật liệu này tương tự như mô hình thỏa thuận năm 2015. Nga coi đây là một lựa chọn khả thi để giảm bớt sự leo thang căng thẳng giữa các cường quốc và quốc gia vùng Vịnh.

Tuy nhiên, tình hình hiện tại đang rơi vào thế bế tắc do các bên đều đưa ra lập trường cứng rắn hơn. Mỹ yêu cầu số uranium của Iran chỉ được phép đưa đến lãnh thổ Mỹ, trong khi Tehran lại muốn thành lập một liên danh Nga – Iran ngay trên đất của mình. Những khác biệt về địa điểm xử lý và quyền kiểm soát vật liệu khiến đề xuất của Moscow vẫn chưa thể đi đến hồi kết.

Mỹ cứng rắn về lệnh trừng phạt liên quan đến uranium của Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Washington sẽ không nới lỏng các lệnh trừng phạt đối với Iran ngay cả khi Tehran đồng ý từ bỏ kho vật liệu này. Ông khẳng định quan điểm rằng việc từ bỏ “uranium của Iran” làm giàu ở cấp độ cao không đồng nghĩa với việc Mỹ sẽ dỡ bỏ các lệnh cấm vận kinh tế. Phía Mỹ coi quyền kiểm soát vật liệu hạt nhân của Iran là một “lằn ranh đỏ” bắt buộc phải thực hiện.

Hiện nay, cơ quan chức năng quốc tế ước tính Iran đang nắm giữ hơn 400kg uranium đã làm giàu đến mức 60%. Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright cảnh báo Tehran đang tiến rất gần đến ngưỡng chế tạo vũ khí hạt nhân nếu tiếp tục làm giàu lên mức 90%. Washington lo ngại chỉ cần vài tuần nữa là số vật liệu này có thể biến thành mối đe dọa an ninh nghiêm trọng đối với khu vực.

Đáp lại áp lực từ Mỹ, Iran tiếp tục bác bỏ mọi cáo buộc về việc phát triển vũ khí hạt nhân và khẳng định chương trình nguyên tử chỉ vì mục đích hòa bình. Lãnh tụ tối cao Iran đã ra lệnh “khóa chặt” nguồn vật liệu và tuyên bố sẽ không có thỏa thuận nào nếu Mỹ kiên quyết yêu cầu Tehran bàn giao toàn bộ quyền kiểm soát. Những tuyên bố từ hai phía cho thấy khác biệt trong vấn đề hạt nhân vẫn là một bài toán khó giải.

Theo: Báo Dân trí