Mỹ và Israel không kích hoạt bộ máy lãnh đạo Iran lung lay

Từ 28-2 đến 18-3, Mỹ và Israel liên tục không kích Tehran lãnh đạo đạo Iran tử vong, đưa nước này vào cuộc khủng hoảng quyền lực nghiêm trọng.

Không kích Mỹ – Israel và những tổn thất vào lãnh đạo cấp cao Iran

Từ ngày 28-2, những đợt “mưa bom” phối hợp giữa Mỹ và Israel đã dội xuống Tehran, trâu thẳng vào những nhân vật quyền lực nhất của quốc gia này. Đòn không kích đầu tiên đã hạ sát lãnh tụ tối cao Ayatollah Ali Khamenei cùng thân, khiến Iran rơi vào trạng thái “cực sốc” và phải công bố 40 ngày tang lễ. Đây được xem là cuộc khủng hoảng lãnh đạo trầm trọng nhất kể từ cuộc cách mạng Hồi giáo năm 1979 đến nay.

Không dừng lại ở đó, chỉ hai tuần sau, một đợt tấn công chính xác khác vào ngày 17-3 tiếp tục “xóa sổ” ông Ali Larijani, một nhân vật được coi là “cầu nối” quan tâm giữa các phe phái. Thiệt hại mạng lưới trong khối không kích thước này còn có Bộ trưởng Tình và báo chỉ huy lực lượng Basij, tạo nên một “khoảng trống” nhân sự chiến lược khó có thể lấp đầy ngay lập tức. Những mất mát này không chỉ là con số mà còn làm lung lay tận gốc rễ cấu trúc quyền lực tầng vốn rất phức tạp của Iran.

Cuộc tấn công từ phía Mỹ và Israel được đánh giá về mặt đánh giá đã loại bỏ những “lựa chọn thực thi” trong máy chính quyền Tehran. Việc mất thí nghiệm những nhà ngoại giao có kinh như ông Larijani tạo khả năng dung hòa giữa dân sự và quân sự bị suy yếu béo trọng. Hiện tại, lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) đang phải gồng mình để chiếm vị trí trống giữa cảnh “bão lửa” chiến tranh bủa vây.

Tương lai bộ máy quyền lực Iran sau hàng loạt cố gắng lớn

Trong bối cảnh nghèo, Hội đồng Chuyên gia đã nhanh chóng quần ông Mojtaba Khamenei, con trai cố Lãnh tụ Khamenei, lên nắm quyền vào ngày 8-3. Dù bị thương trong thời gian tấn công, ông Mojtaba vẫn nhận được hậu tố mạnh mẽ từ phe “cứng rắn” và IRGC mạnh mẽ. Sự chuyển giao này cho thấy Iran đang bước vào giai đoạn “hóa đá” về chính sách khi phe quân sự bắt đầu sử dụng ưu thế tuyệt đối trong bộ phận lãnh đạo tôn giáo mới.

Tuy nhiên, nội bộ Iran không hoàn toàn yên tĩnh khi những rạn nứt giữa cách cải cách và phe thực hiện bắt đầu hiển thị dưới áp lực của cuộc chiến chiến. Tổng thống Masoud Pezeshkian từng cố gắng xoa dịu các nước láng giềng nhưng lập tức vấp phải phản ứng dữ dội từ lực lượng IRGC. Hệ thống nhất của phe phái hiện tại được đánh giá là khá mong manh, chủ yếu dựa trên mục tiêu sinh tồn của chế độ trước những đòn tấn công đột dập từ bên ngoài.

Giới thiệu chuyên gia dự báo xung đột sẽ còn kéo dài và có khả năng tạo giá dầu thế giới tăng vọt nếu eo biển Hormuz bị phong tỏa. Dù chịu đựng thất bại nặng nề về nhân sự cao cấp, hệ thống “chế độ khảm” của Iran vẫn đang cố gắng thực hiện hành động để đối đầu với chiến lược “áp lực tối đa” từ Mỹ và Israel. Tương lai của khu vực vẫn là một dấu hỏi lớn khi cả hai bên đều chưa đạt được những mục tiêu chiến lược cuối cùng trong cuộc đối đầu yên tĩnh này.

Theo: Báo Dân trí