Mỹ tung đồng xu in hình Trump, dân đổ xô mua rồi cháy hàng

Sở Đúc tiền Mỹ chính thức bán đồng xu 1 USD in chân dung Tổng thống Donald Trump, đánh dấu lần đầu tiên sau một thế kỷ hình ảnh một tổng thống đương nhiệm xuất hiện trên tiền kim loại Mỹ. Chỉ vài giờ sau khi mở bán, một số sản phẩm đã cháy hàng trên chính website của cơ quan phát hành.

Đúng 12h trưa 2/9 theo giờ Washington (23h cùng ngày giờ Hà Nội), Sở Đúc tiền Mỹ (US Mint) mở bán trực tuyến đồng xu 1 USD kỷ niệm 250 năm lập quốc. Mặt trước đồng xu in chân dung ông Trump, do Trưởng khắc họa gia Joseph Menna thiết kế dựa trên một bức ảnh chính thức của Nhà Trắng.

Đây là đồng xu kỷ niệm nhưng vẫn có giá trị lưu hành như tiền tệ thông thường. Đồng xu có mệnh giá pháp định 1 USD, nhưng các đồng được bán trong các cuộn và túi sưu tầm chưa được đưa vào lưu thông; người mua vẫn có thể sử dụng chúng như tiền hợp pháp.

Tuy nhiên, sức mua dành cho sản phẩm này nhanh chóng vượt dự đoán. Theo CNN, chỉ vài giờ sau khi mở bán, cuộn 25 xu có giá 61 USD đã hết hàng. Túi 100 xu giá 154,50 USD cũng không còn tùy chọn mua trên website chính thức.

Mức giá này cao hơn đáng kể so với mệnh giá. Riêng một cuộn 25 xu được bán với giá cao hơn 144% so với tổng mệnh giá 25 USD, cho thấy nhu cầu sưu tầm hoặc đầu cơ khá lớn.

Đồng xu gây tranh cãi vì hình ảnh tổng thống đương nhiệm

Đồng xu nằm trong loạt tiền kỷ niệm 250 năm ngày Mỹ giành độc lập (1776-2026), được đúc tại xưởng Philadelphia. Mặt trước có chân dung ông Trump cùng dòng chữ “Liberty” và “In God We Trust”. Mặt sau là hình cách điệu con dấu Tổng thống Mỹ với đại bàng, mũi tên, cành ô liu và số “250”.

Việc đưa hình ông Trump lên đồng xu lập tức gây tranh cãi về pháp lý. Từ năm 1866, luật liên bang Mỹ quy định chỉ người đã qua đời mới được xuất hiện trên tiền tệ và chứng khoán quốc gia.

Tuy nhiên, chính quyền hiện tại cho rằng đồng xu không vi phạm quy định. Đạo luật Circulating Collectible Coin Redesign do ông Trump ký năm 2020 cho phép Bộ Tài chính đúc tiền kỷ niệm 250 năm lập quốc, nhưng cấm chân dung bất kỳ người nào, còn sống hay đã mất, xuất hiện ở mặt sau. Do chân dung ông Trump được đặt ở mặt trước, nhà chức trách lập luận rằng thiết kế này vẫn phù hợp với luật.

Giới phê bình cho rằng cách diễn giải trên đang tận dụng kẽ hở câu chữ và đi ngược tinh thần của quy định lâu đời.

Trước thời điểm đồng xu được phát hành, Thượng nghị sĩ Jeff Merkley cùng các đồng minh của Thượng nghị sĩ Catherine Cortez Masto từng đề xuất dự luật nhằm ngăn kế hoạch này nhưng không thành công.

Bà Cortez Masto, thượng nghị sĩ bang Nevada, chỉ trích việc phát hành đồng xu, cho rằng chính quyền đang dành nguồn lực cho một “dự án phù phiếm” thay vì giải quyết những vấn đề cấp bách của đất nước.

Đây cũng không phải lần đầu ông Trump tìm cách xuất hiện trên tiền Mỹ. Hồi tháng 3, Bộ Tài chính thông báo tiền giấy Mỹ sẽ sớm mang chữ ký của ông, điều chưa từng xảy ra với một tổng thống đương nhiệm. Đến tháng 5, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent tiết lộ kế hoạch phát hành tờ 250 USD in hình ông Trump, nhưng thừa nhận cần Quốc hội sửa luật để thực hiện.

Trong lịch sử Mỹ, tiền lệ gần nhất là cựu Tổng thống Calvin Coolidge. Năm 1926, ông xuất hiện cùng George Washington trên đồng nửa USD nhân dịp kỷ niệm 150 năm lập quốc. Đây từng là lần duy nhất một tổng thống đương nhiệm được khắc họa trên tiền kim loại Mỹ trước khi đồng xu Trump ra đời.

Nghịch lý là đồng xu mới được phát hành để tôn vinh 250 năm nước Mỹ độc lập, một quốc gia chưa từng có vua hay hoàng đế, lại trở thành tâm điểm tranh luận vì hình ảnh một tổng thống đương nhiệm.

Dù vướng tranh cãi pháp lý và chính trị, sức hút thương mại của đồng xu lại rất rõ ràng. Việc những sản phẩm đầu tiên nhanh chóng hết hàng, dù giá bán cao hơn nhiều so với mệnh giá, cho thấy hình ảnh ông Trump trên đồng tiền đang tạo ra nhu cầu lớn từ giới sưu tầm và những người kỳ vọng giá trị sản phẩm sẽ tăng trong tương lai.

Vinh Vũ (tổng hợp)