Quân đội Mỹ triển khai hơn 15 tàu chiến phong tỏa eo biển Hormuz, yêu cầu Iran dừng làm giàu uranium và chấp nhận các điều kiện hạt nhân mới từ Mỹ.
Mỹ phong tỏa eo biển Hormuz để kiểm soát dòng chảy dầu mỏ
Chính quyền Tổng thống Donald Trump ngày 14/4 tuyên bố Washington vừa triển khai một chiến dịch quân sự quy mô lớn nhằm cô lập các cảng biển của Iran trên vịnh Ba Tư. Đại diện Mỹ tại Liên Hợp Quốc Mike Waltz cho biết lệnh phong tỏa sẽ kéo dài cho đến khi Tehran đảm bảo tất cả tàu bè được qua lại eo biển Hormuz an toàn. Đây được coi là đòn trừng phạt trực diện vào kinh tế Iran, vốn phụ thuộc nhiều vào xuất khẩu dầu mỏ qua tuyến đường này.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ đã huy động hơn 10.000 thủy thủ và thủy quân lục chiến tham gia trực tiếp vào việc thực thi lệnh cấm vận hàng hải này. Hệ thống giám sát bao gồm tàu sân bay, tàu khu trục và máy bay chiến đấu đã tạo thành một vành đai khép kín, ngăn chặn mọi nỗ lực ra vào cảng của tàu hàng. Thống kê ban đầu cho thấy không có tàu nào lọt qua được vòng kiểm soát, buộc nhiều tàu phải từ bỏ lộ trình dự kiến.
Dù áp dụng biện pháp mạnh, Mỹ vẫn tuyên bố duy trì các hành lang nhân đạo cho các mặt hàng thiết yếu như lương thực và thuốc men phục vụ người dân. Các tàu vận tải hàng hóa nhân đạo sẽ được đi qua sau khi lực lượng chức năng kiểm tra kỹ lưỡng để tránh gian lận thương mại. Đồng thời, Mỹ cam kết bảo vệ quyền tự do hàng hải cho những tàu đi qua eo biển nhưng không hướng đến các cảng biển nằm dưới quyền kiểm soát của Iran.
Căng thẳng hạt nhân khiến đàm phán Mỹ và Iran đổ vỡ
Mục tiêu then chốt đằng sau lệnh phong tỏa là buộc Iran phải chấp nhận mức độ làm giàu uranium bằng không theo yêu cầu từ Washington. Trong cuộc phỏng vấn gần đây, các quan chức Mỹ khẳng định Tehran không được phép duy trì bất kỳ cơ sở sản xuất uranium nào trên lãnh thổ. Mỹ tin rằng chỉ khi Iran loại bỏ hoàn toàn khả năng làm giàu, khu vực mới có thể tránh khỏi nguy cơ chạy đua vũ trang hạt nhân tiềm tàng.
Sự bất đồng về thời hạn và cách thức xử lý uranium đã khiến cuộc gặp cấp cao tại Pakistan vừa qua kết thúc mà không có thỏa thuận nào được ký kết. Phía Mỹ đề nghị Iran ngừng làm giàu trong 20 năm, nhưng Tehran chỉ muốn cam kết trong vài năm và từ chối mang uranium ra khỏi lãnh thổ. Những khác biệt này là rào cản chính khiến mối quan hệ giữa hai quốc gia tiếp tục rơi vào trạng thái đối đầu trực diện đầy rủi ro.
IAEA cảnh báo lượng uranium làm giàu 60% của Iran hiện nay đủ để chế tạo nhiều vũ khí hạt nhân nếu Tehran quyết định theo đuổi con đường quân sự. Phó Tổng thống Mỹ JD Vance và các đặc phái viên Nhà Trắng liên tục hối thúc Iran chấp nhận nguồn nhiên liệu từ quốc tế để minh chứng cho mục đích hòa bình. Trong khi đó, Iran vẫn kiên quyết bảo vệ quyền phát triển hạt nhân của mình, khiến tình hình eo biển Hormuz trở nên cực kỳ nóng bỏng.
Theo: Báo Dân trí
