Phó Tổng thống Mỹ JD Vance cho biết Iran phải cắt giảm thực chất năng lực làm giàu uranium nếu muốn đạt thỏa thuận chấm dứt cuộc chiến kéo dài 7 tháng với Mỹ.
- Nghệ An phê duyệt quy hoạch Khu trung tâm hành chính tỉnh rộng 41,76ha
- Thanh niên trình báo sai về giao dịch tiền bị xử phạt hành chính
- Cơ phó Flydubai bị điều tra sau chuyến bay gặp sự cố
Trong cuộc phỏng vấn với Reuters ngày 6/10, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance nhấn mạnh Washington yêu cầu Tehran có những hành động cụ thể đối với chương trình hạt nhân, thay vì chỉ đưa ra cam kết sẽ hạn chế hoạt động này trong tương lai. Theo ông Vance, bất kỳ thỏa thuận nào giữa Mỹ và Iran cũng phải bao gồm việc Iran giảm đáng kể năng lực làm giàu uranium.
“Nếu không muốn sở hữu vũ khí hạt nhân, tại sao lại cần nhiên liệu được làm giàu ở mức 60%?”, ông Vance nói, đồng thời cho rằng Tehran cần thể hiện cam kết không phát triển vũ khí hạt nhân bằng những hành động thực tế. Phó Tổng thống Mỹ nhấn mạnh Washington sẽ không chấp nhận việc Iran chỉ đưa ra những lời hứa về chương trình hạt nhân. “Chúng tôi sẽ không đánh đổi hành động thực tế lấy những lời nói suông”, ông Vance tuyên bố.
Ông Vance tham gia tích cực vào các cuộc đàm phán nhằm tìm giải pháp cho xung đột Mỹ – Iran. Ông từng làm trung gian cho một thỏa thuận hòa bình tạm thời vào tháng 6, nhưng thỏa thuận nhanh chóng đổ vỡ. Iran và Mỹ đã trao đổi các đề xuất trong những tuần gần đây nhằm chấm dứt chiến tranh và mở lại eo biển Hormuz, tuyến hàng hải có vai trò quan trọng đối với hoạt động vận chuyển năng lượng toàn cầu.
Tuy nhiên, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã bác bỏ đề xuất mới nhất của Tehran và cảnh báo các hoạt động quân sự có thể tiếp tục leo thang sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Ông Vance cho biết Mỹ vẫn để ngỏ khả năng đạt thỏa thuận, nhưng Tehran phải đưa ra những nhượng bộ cụ thể về chương trình hạt nhân.
Theo Reuters, Washington hiện cũng chưa hoàn toàn rõ ai là người có quyền quyết định cuối cùng tại Tehran trong tiến trình đàm phán. Mỹ đang trao đổi với Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian và Ngoại trưởng Abbas Araqchi, song ông Vance cho rằng chưa rõ mức độ thẩm quyền của những quan chức này trong cơ cấu quyền lực Iran.
Hạt nhân vẫn là trọng tâm của thỏa thuận
Trong cuộc phỏng vấn, ông Vance cho rằng mục tiêu cơ bản của Mỹ là ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân và ngăn nguy cơ phổ biến vũ khí hạt nhân trong khu vực. Phó Tổng thống Mỹ nói Washington muốn đảm bảo Iran không thể khôi phục các cơ sở làm giàu uranium và năng lực hạt nhân mà ông cho rằng đã bị phá hủy trong chiến sự.
Theo ông Vance, vấn đề vận tải qua eo biển Hormuz và các hoạt động quân sự giữa hai bên chỉ là những phần liên quan đến mục tiêu lớn hơn là ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân. Cùng ngày, Tổng thống Donald Trump cho biết Washington muốn ngăn Tehran sở hữu vũ khí hạt nhân và nói rằng mục tiêu này đã đạt được.
Ông Trump cũng tuyên bố Mỹ đang kiểm soát eo biển Hormuz, trong khi Iran cũng đưa ra tuyên bố tương tự về tuyến hàng hải chiến lược này. Tổng thống Mỹ khẳng định Washington không phụ thuộc vào dầu mỏ của Iran. Cuộc chiến kéo dài 7 tháng đã gây ảnh hưởng đáng kể đến thị trường năng lượng toàn cầu. Reuters cho biết xung đột cũng tạo sức ép đối với chính quyền Tổng thống Trump trong bối cảnh cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ đang đến gần.
Iran lâu nay bác bỏ cáo buộc cho rằng nước này phát triển vũ khí hạt nhân, đồng thời khẳng định chương trình hạt nhân của Tehran phục vụ mục đích hòa bình. Trong khi đó, Mỹ tiếp tục coi việc Iran hạn chế năng lực làm giàu uranium là một trong những điều kiện quan trọng để tiến tới thỏa thuận. Ông Vance cho biết Washington sẵn sàng đàm phán, nhưng Mỹ muốn thấy những hành động tương xứng từ phía Tehran thay vì chỉ những cam kết trên giấy tờ.
Vinh Vũ (tổng hợp)
