Sáng 4-3-2026, Chính phủ bắt đầu thí điểm điều tra chi tiêu người lao động toàn quốc để công bố mức sống tối thiểu hằng năm, phục vụ chính sách an sinh.
- Hà Nội: Shipper liều mạng vượt rào chắn đường sắt bị mắc kẹt
- Tai nạn giao thông lật xe tại Đồng Nai khiến hai bà cháu tử vong
- An cung ngưu hoàng hoàn: Sự thật về bài thuốc cải tử hoàn sinh
Mức sống tối thiểu và kế hoạch điều tra chi tiêu riêng biệt
Theo Quyết định 380/QĐ-TTg vừa được ban hành ngày 3-3-2026, Chính phủ chính thức phê duyệt đề án xây dựng và công bố mức sống tối thiểu hằng năm. Đây là lần đầu tiên cơ quan chức năng thực hiện thí điểm điều tra riêng về chi tiêu của người lao động, thay vì chỉ dựa vào khảo sát chung trên hộ gia đình như trước đây. Mục tiêu cốt lõi là hoàn thiện phương pháp tính toán và tìm kiếm nguồn số liệu chính xác để xác định nhu cầu thực tế của cư dân và lực lượng lao động.
Hiện nay, việc xác định mức sống tối thiểu chủ yếu dựa vào các cuộc khảo sát mức sống dân cư, thu thập thông tin theo hộ gia đình. Tuy nhiên, cách làm này được đánh giá là chưa phản ánh đầy đủ đặc thù chi tiêu của người lao động với tư cách cá nhân trong nền kinh tế thị trường. Việc tách riêng đối tượng người lao động được kỳ vọng sẽ mang lại cái nhìn sát thực tế hơn, làm nền tảng cho các chính sách an sinh xã hội từ năm 2028.
Cơ quan chức năng sẽ áp dụng phương pháp “Trị giá các nhu cầu tối thiểu” (CBN) để rà soát và xác định danh mục các mặt hàng thiết yếu. Danh mục này bao gồm cả lương thực, thực phẩm lẫn các nhu cầu phi lương thực để xây dựng tiêu chí định lượng chuẩn xác nhất cho mức sống của người lao động. Qua đó, dữ liệu độc lập này giúp nhà nước nắm bắt được mức chi tiêu cần thiết để bảo đảm các nhu cầu tối thiểu, thay vì dựa vào các con số ước tính chung chung.
Công bố dữ liệu thực tế tại khu vực thành thị và nông thôn
Bên cạnh việc điều tra người lao động, đề án còn yêu cầu sửa đổi Phương án Khảo sát mức sống dân cư để nâng cao độ tin cậy của số liệu thống kê. Trong năm 2026, Bộ Tài chính sẽ phối hợp với các bộ, ngành liên quan đánh giá lại toàn diện chất lượng thông tin về chi tiêu hộ gia đình. Việc kiểm tra này tập trung vào mức độ đầy đủ, chi tiết của các khoản chi cho cả nhu cầu ăn uống lẫn các sinh hoạt phí phi lương thực khác.
Để đảm bảo tính đại diện, cỡ mẫu khảo sát sẽ được nghiên cứu tăng thêm, giúp dữ liệu đủ lớn khi phân tích theo từng địa bàn cụ thể. Lộ trình đặt ra là từ năm 2026, mức sống tối thiểu của dân cư tại hai khu vực thành thị và nông thôn sẽ được công bố hàng năm. Đây là bước tiến trong việc nâng cao chất lượng nguồn số liệu thống kê, đồng thời tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và tham khảo kinh nghiệm quốc tế.
Chính phủ xác định bộ dữ liệu này là nền tảng quan trọng để xác định các chuẩn chính sách xã hội một cách công bằng và hiệu quả. Trong bối cảnh thu nhập của nhiều người lao động vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu cơ bản, việc xác định đúng mức sống tối thiểu là tiền đề để cải thiện đời sống. Điều này cũng liên quan mật thiết đến các phương án điều chỉnh lương tối thiểu và các chính sách phụ cấp nghề nghiệp trong giai đoạn tới.
Theo: Báo Dân trí
