Bắc Bộ tiếp tục mưa lớn cường suất cao trong tháng 8/2026, nguy cơ lũ quét và sạt lở đất tăng cao do đất đã gần bão hòa sau nhiều đợt mưa liên tiếp.
- Một câu tục ngữ, hai mùa bận rộn, và cả một cách sống đã qua
- Cá heo 300kg dạt vào sông Trà Bồng, người dân Quảng Ngãi tổ chức an táng
- Cổ kẹp vào hàng rào sắt, người đàn ông tử vong trên cầu Chợ Quán
Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cảnh báo Bắc Bộ tiếp tục hứng chịu các đợt mưa lớn cường suất cao, đẩy nguy cơ lũ quét và sạt lở đất tại vùng núi phía Bắc lên mức rất cao.
Theo dự báo, lượng mưa tại Bắc Bộ trong tháng 8/2026 sẽ cao hơn trung bình nhiều năm từ 10-25%, tập trung nhiều ở khu vực trung du và miền núi phía Bắc. Nguyên nhân chính là rãnh áp thấp duy trì trên khu vực này kết hợp gió Đông Nam liên tục bổ sung ẩm, trong khi nền đất đã gần bão hòa sau các đợt mưa liên tiếp trong tháng 7.
Theo ông Nguyễn Đức Hòa, Phó Trưởng phòng Dự báo khí hậu thuộc Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, Bắc Bộ ghi nhận 6 đợt mưa lớn diện rộng trong tháng 7/2026, tập trung chủ yếu tại khu vực trung du và miền núi phía Bắc. Các tỉnh Lai Châu, Lào Cai, Quảng Ninh và Tuyên Quang xuất hiện nhiều điểm mưa rất to.
Tính từ đầu mùa mưa tháng 4/7/2026, tổng lượng mưa toàn Bắc Bộ xấp xỉ trung bình nhiều năm, nhưng phân bố không đồng đều: khu vực trung du, miền núi và Tây Bắc cao hơn trung bình 20-40%, trong khi Đông Bắc thấp hơn khoảng 10-20%. Đáng chú ý, số ngày mưa trong giai đoạn này chỉ khoảng 60 ngày, thấp hơn mức trung bình nhiều năm là 68 ngày và cùng kỳ năm trước là 70 ngày.
Nguyên nhân chính khiến Bắc Bộ liên tiếp xuất hiện các đợt mưa lớn là rãnh áp thấp duy trì trên khu vực này suốt tháng 7, nhiều thời điểm hình thành các vùng xoáy thấp ở độ cao 3.000-5.000m. Gió Đông Nam hoạt động mạnh ở tầng khí quyển 1.500-5.000m đã liên tục bổ sung ẩm, tạo điều kiện cho mưa giông phát triển tại khu vực trung du và miền núi phía Bắc.
Cơ quan khí tượng dự báo tổng lượng mưa tại Bắc Bộ trong tháng 8 tiếp tục cao hơn trung bình nhiều năm từ 10-25%, với các đợt mưa lớn diện rộng vẫn có khả năng xuất hiện, tập trung nhiều ở khu vực trung du và miền núi. Ông Hòa cho biết độ ẩm đất tại phần lớn khu vực này đã ở trạng thái gần bão hòa hoặc bão hòa, khiến khả năng thấm nước suy giảm đáng kể.
Trong bối cảnh đó, chỉ cần một đợt mưa từ vừa đến to trong thời gian ngắn cũng có thể kích hoạt lũ quét, sạt lở đất tại vùng núi và gây ngập úng ở các khu vực trũng thấp, đô thị. Nguy cơ thiên tai tại nhiều khu vực miền Bắc vì vậy được cơ quan khí tượng đánh giá ở mức rất cao.
Về vai trò của El Niño, ông Hòa cho biết hiện tượng này thường làm nhiệt độ tăng, nắng nóng gia tăng và lượng mưa giảm ở nhiều khu vực, nhưng tác động không đồng đều và có độ trễ khoảng 2/3 tháng nên không loại trừ khả năng xuất hiện mưa lớn trong thời gian ngắn. Thống kê cho thấy năm 1997, dù El Niño bắt đầu từ tháng 4/6, lượng mưa tháng 7/8 ở nhiều nơi tại Bắc Bộ vẫn cao hơn trung bình nhiều năm từ 10-20%; ngược lại năm 2023, El Niño cũng hình thành cùng giai đoạn nhưng lượng mưa tháng 7 ở Bắc Bộ lại thấp hơn trung bình nhiều năm từ 20-50%.
Theo cập nhật mới nhất, El Niño đang tiếp tục mạnh lên và có khả năng duy trì cường độ mạnh đến rất mạnh từ nay đến đầu năm 2027. Số lượng bão và áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông được dự báo thấp hơn trung bình nhiều năm, trong khi nền nhiệt cả nước có xu hướng cao hơn trung bình 0,5-1,5 độ C, có nơi cao hơn đến 2 độ C.
Nắng nóng ở Bắc Bộ và Trung Bộ vẫn còn xuất hiện trong tháng 8 và đầu tháng 9 nhưng sẽ giảm dần; mùa đông 2026-2027 được dự báo đến muộn và ấm hơn bình thường, song vẫn có khả năng xuất hiện các đợt rét đậm, rét hại mạnh trong thời gian ngắn. Trong khi miền Bắc tiếp tục đối mặt nguy cơ mưa lớn và lũ quét, miền Trung, cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ được dự báo mùa mưa kết thúc sớm, kéo theo nguy cơ khô hạn, xâm nhập mặn và thiếu nước trên các sông suối, hồ chứa trong những tháng đầu năm 2027.
Nguyên Dung (tổng hợp)
