Vị trí chiến lược của Greenland khiến Tổng thống Donald Trump coi hòn đảo này là mắt xích then chốt trong dự án lá chắn phòng thủ Vòm Vàng trị giá hàng trăm tỷ USD của Mỹ.
- Thời tiết ngày 28/1: Miền Bắc rét về đêm và sáng sớm, ban ngày hửng nắng
- Ukraine nói văn kiện bảo đảm an ninh của Mỹ đã hoàn tất, chờ ký kết
- Hà Nội nắng ấm trước khi đón thêm không khí lạnh
Greenland và bài toán phòng thủ tên lửa của Mỹ
Greenland nằm giữa Bắc Mỹ và lục địa Á – Âu, án ngữ tuyến đường bay ngắn nhất của tên lửa đạn đạo xuyên lục địa qua Bắc Cực. Từ thời Chiến tranh Lạnh, giới quân sự Mỹ đã xem hòn đảo này là “tiền đồn không thể thay thế” trong hệ thống cảnh báo sớm. Các radar tại Greenland có khả năng phát hiện sớm tên lửa phóng từ Nga, tạo thêm thời gian phản ứng cho Mỹ và đồng minh.
Hiện Mỹ vận hành căn cứ vũ trụ Pituffik, trước đây là căn cứ không quân Thule, cùng hệ thống Radar Cảnh báo sớm Nâng cấp với tầm phát hiện lên tới 4.800 km. Theo các chuyên gia, không nhiều khu vực trên thế giới có thể mang lại lợi thế quan sát và theo dõi mục tiêu từ giai đoạn khai hỏa như Greenland, đặc biệt khi Mỹ muốn mở rộng năng lực phòng thủ tên lửa toàn diện.
vòm vàng và tham vọng mở rộng hạ tầng quân sự
Dự án Vòm Vàng được đánh giá lấy cảm hứng từ hệ thống Vòm Sắt của Israel nhưng có quy mô và độ phức tạp lớn hơn nhiều. Lá chắn này dự kiến gồm ít nhất bốn lớp, trong đó có mạng lưới cảm biến không gian và các lớp đánh chặn mặt đất bằng tên lửa, radar, thậm chí cả vũ khí laser. Chi phí ban đầu ước tính 175 tỷ USD, song nhiều nhà phân tích cho rằng con số thực tế có thể cao hơn đáng kể.
Để Vòm Vàng vận hành hiệu quả, Mỹ cần hạ tầng mặt đất đủ lớn nhằm hỗ trợ các thành phần trên không gian. Greenland, với không gian rộng, dân cư thưa thớt và vị trí chiến lược, được coi là địa điểm lý tưởng. Một số chuyên gia cho rằng ông Trump muốn kiểm soát Greenland để có toàn quyền mở rộng, nâng cấp hạ tầng quân sự, giảm phụ thuộc vào các thỏa thuận với Đan Mạch.
Mỹ còn lựa chọn khác ngoài Greenland
Dù Greenland mang lại nhiều lợi thế, giới quan sát nhận định Mỹ không hoàn toàn phụ thuộc vào hòn đảo này để triển khai Vòm Vàng. Lầu Năm Góc đã nghiên cứu nhiều địa điểm khác cho các hệ thống đánh chặn, trong đó có căn cứ lục quân Drum ở bang New York. Theo một cựu quan chức quốc phòng Mỹ, địa điểm này thậm chí vượt qua nhiều vòng thẩm định và không kém Greenland về hiệu quả triển khai.
Tuy vậy, việc ông Trump liên tục nhấn mạnh vai trò của Greenland cho thấy yếu tố địa chính trị và biểu tượng an ninh vẫn rất quan trọng. Tổng thống Mỹ từng công khai nghi ngờ khả năng bảo vệ Greenland của Đan Mạch, cho rằng điều này có thể ảnh hưởng tới an ninh quốc gia Mỹ. Sau phát biểu tại WEF, ông cho biết Washington đang thảo luận với NATO về khuôn khổ liên quan Greenland và dự án Vòm Vàng, hé lộ những bước đi tiếp theo.
Theo: VnExpress
