Hội Nông dân tỉnh Nghệ An đang làm cầu nối giữa nhà nước, nhà khoa học, doanh nghiệp và nông dân để phát triển vùng dược liệu.
- Người dân chung cư cũ ở Nghệ An được hỗ trợ tạm cư
- Lãnh đạo ngành điện bị bắt hàng loạt và nỗ lực bảo đảm cung ứng
- Uống oresol thay nước khi nắng nóng: bác sĩ Bạch Mai nói gì?
Nghệ An hiện có gần 1.000 loài cây thuốc và nấm làm thuốc, chiếm khoảng một phần tư tổng số loài dược liệu của cả nước, trong đó khu vực Tây Nam tỉnh tập trung nhiều dược liệu quý như sâm Puxailaileng, sâm 7 lá một hoa, hà thủ ô đỏ. Để tiềm năng này không nằm im trong rừng, Hội Nông dân tỉnh đã đứng ra kết nối các bên, giúp hai doanh nghiệp dược liệu ký kết hợp tác xây dựng vùng trồng đạt chuẩn quốc tế.
Tây Nam Nghệ An được người dân nơi đây gọi là kho báu xanh. Đất giàu dinh dưỡng, khí hậu trong lành, và dưới những tán rừng là sâm, là lan kim tuyến, là trà hoa vàng — những thứ mà thị trường dược liệu đang cần.
Trồng dược liệu ở Nghệ An từng chỉ là chuyện của từng hộ, mỗi nhà vài sào, bán cho ai biết ai. Hợp tác xã Dược liệu Pù Mát đã đổi cách làm: gần 23ha được tổ chức thành vùng trồng tập trung, liên kết trực tiếp với người dân địa phương. Cà gai leo, dây thìa canh, giảo cổ lam, mướp đắng rừng — những cây thuốc quen thuộc với người miền núi — giờ cho sản lượng hơn 1.000 tấn mỗi năm. Hợp tác xã hỗ trợ giống, chuyển giao kỹ thuật, rồi thu mua và sơ chế, để người trồng không còn phải tự lo đầu ra. Một số sản phẩm đã được chuẩn hóa, vào chương trình OCOP, mở rộng ra những thị trường mà trước đây họ chưa từng nghĩ tới.
Ở xã Bạch Ngọc, chị Nguyễn Thị Hằng chọn một con đường khác: đánh thức lại những cây thuốc dân gian đang bị quên lãng. Hương nhu, cỏ mần trầu, sả, tía tô được trồng trên hơn 10ha đất hoang hóa, rồi chế biến thành hơn 15 dòng sản phẩm mang thương hiệu F&P Nature, trong đó 10 sản phẩm đã đạt chuẩn OCOP 3 sao. Chị còn liên kết với hợp tác xã và nông dân để thu mua thêm dược liệu địa phương — việc làm này vừa giữ được nguồn gen cây thuốc quý, vừa cho người dân quanh vùng một sinh kế ổn định hơn.
Nhưng dược liệu Nghệ An vẫn còn manh mún, thiếu liên kết, chất lượng không đồng đều, đầu ra chưa chắc chắn. Đó là lý do Hội Nông dân tỉnh bước vào, không phải để trồng hay bán, mà để làm cầu nối. Từ vai trò đó, Công ty CP Dược liệu Pù Mát và Công ty CP Nam Dược đã ký kết hợp tác: một bên lo vùng trồng, nhân lực, thu hái và sơ chế; bên còn lại hỗ trợ kỹ thuật, xây dựng quy trình, đào tạo nhân lực và bao tiêu sản phẩm đạt chuẩn. Mục tiêu của hai doanh nghiệp là đạt chuẩn GACP-WHO — tiêu chuẩn quốc tế về thực hành tốt trồng trọt và thu hái dược liệu, được xem như tấm vé để dược liệu Việt Nam bước vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Hội Nông dân không chỉ làm trung gian giữa hai doanh nghiệp. Họ còn vận động nông dân tham gia liên kết sản xuất, hỗ trợ xây dựng các mô hình kinh tế tập thể, và đứng ra tháo gỡ những vướng mắc về cơ chế, chính sách khi cần.
Ông Nguyễn Viết Hùng, Phó Chủ tịch MTTQ, Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh Nghệ An, cho biết liên kết bốn nhà sẽ giúp nông dân yên tâm mở rộng sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm và tăng thu nhập. Khi doanh nghiệp bao tiêu, nhà khoa học hỗ trợ kỹ thuật và nhà nước tạo hành lang pháp lý, người nông dân sẽ không còn đơn độc trên thị trường.
“Ở tầm vĩ mô, phát triển dược liệu đang được hậu thuẫn bởi nhiều chính sách lớn như Quyết định 376/QĐ-TTg về phát triển công nghiệp dược, cùng với quy hoạch phát triển dược liệu của tỉnh Nghệ An và các chương trình mục tiêu quốc gia dành cho khu vực miền núi. Tuy nhiên, để tận dụng hiệu quả những cơ hội này, vai trò “cầu nối” của các tổ chức như Hội Nông dân vẫn có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Bởi liên kết “4 nhà” không thể hình thành một cách tự phát mà cần có sự dẫn dắt, điều phối và tạo niềm tin giữa các bên” – ông Hùng nhấn mạnh.
Nguyễn Hiền (tổng hợp)
