Cú sốc mất việc ở tuổi trung niên đang đẩy nhiều lao động rơi vào vòng xoáy tụt hạng nghề nghiệp, buộc họ chấp nhận những công việc trái ngành, thu nhập thấp để mưu sinh.
- Cấp cao chỉ đạo kéo giảm giá nhà ở xuống mức hợp lý
- U23 UAE áp đảo U23 Việt Nam trước trận tứ kết U23 châu Á 2026
- Nga dội hơn 300 tên lửa, UAV vào Ukraine, 70% Kiev tê liệt điện
Khi bằng cấp và thâm niên trở nên “vô hình”
Cất tấm bằng cử nhân cùng hơn 20 năm thâm niên vào ngăn kéo, anh Chí Trung, 47 tuổi, ở Đồng Tháp chấp nhận làm bảo vệ ca 12 tiếng mỗi ngày để có tiền trang trải cuộc sống. Trước đó, anh từng làm việc trong lĩnh vực kỹ thuật với mức lương ổn định, đủ nuôi gia đình và lo cho con cái ăn học.
Cuối năm ngoái, doanh nghiệp nơi anh làm việc cắt giảm nhân sự do khó khăn đơn hàng. Trong danh sách bị cho nghỉ việc, phần lớn là lao động ngoài 40. “Ở tuổi này, xin việc gần như không còn cơ hội. Người trẻ thì nhanh nhẹn, lương thấp hơn, còn mình bị coi là chậm thích nghi, chi phí cao”, anh Trung nói.
Không riêng anh Trung, nhiều lao động trung niên buộc phải chấp nhận “dịch chuyển ngược”, từ vị trí chuyên môn sang lao động phổ thông như bảo vệ, tạp vụ, giao hàng, bán hàng tự do. Đó không phải là lựa chọn, mà là cách duy nhất để tồn tại.
Tuổi 40 và “vùng trũng” của thị trường lao động
Theo các chuyên gia lao động, nhóm tuổi 40–50 đang chịu tác động nặng nề nhất trong làn sóng tái cơ cấu doanh nghiệp. Họ không còn lợi thế sức trẻ, nhưng cũng chưa đủ tuổi để nghỉ hưu hay hưởng các chính sách an sinh dài hạn.
Đáng lo hơn, phần lớn lao động nhóm này có gánh nặng gia đình lớn nhất: cha mẹ già, con cái đang học hành, chi phí sinh hoạt ngày càng tăng. Mất việc ở tuổi 40 không chỉ là mất thu nhập, mà còn là cú đánh mạnh vào tâm lý và vị thế xã hội.
Nhiều người rơi vào trạng thái khủng hoảng khi buộc phải làm những công việc hoàn toàn khác với chuyên môn được đào tạo. “Không phải xấu hổ vì làm bảo vệ hay lao động phổ thông, mà đau ở chỗ công sức tích lũy cả đời bỗng chốc không còn giá trị”, một lao động trung niên chia sẻ.
Bài toán an sinh và tái đào tạo chưa có lời giải
Thực tế cho thấy, các chương trình đào tạo lại, chuyển đổi nghề cho lao động trung niên hiện vẫn còn hạn chế. Phần lớn khóa học ưu tiên người trẻ, trong khi lao động ngoài 40 gặp khó vì thời gian học dài, chi phí cao, khả năng tiếp cận công nghệ thấp hơn.
Các chuyên gia cho rằng, nếu không có chính sách hỗ trợ kịp thời, làn sóng “dịch chuyển đau đớn” này sẽ còn tiếp diễn, kéo theo nhiều hệ lụy xã hội như giảm chất lượng việc làm, gia tăng lao động phi chính thức và áp lực an sinh.
Cuộc dịch chuyển của lao động tuổi 40 không ồn ào, không đình công, không xuống đường, nhưng lại âm thầm và day dứt. Đó là câu chuyện của những người từng tin rằng chăm chỉ, gắn bó lâu dài sẽ mang lại sự an toàn, để rồi nhận ra mình dễ bị tổn thương nhất khi thị trường lao động thay đổi.
Theo: VnExpress
