Diễn biến kinh tế thế giới tuần qua nổi bật với phán quyết thuế tại Mỹ, căng thẳng hạt nhân Iran cùng loạt thỏa thuận hợp tác thương mại mới và kế hoạch tái thiết.
- Thu nhập nhân viên ngân hàng tại Việt Nam tăng mạnh trong năm 2025
- Trẻ mắc viêm cơ tim tối cấp dễ nhầm với rối loạn tiêu hóa
- “Họa” từ chân ga: 12 xe máy đang chờ đèn đỏ bị ô tô 5 chỗ tông trúng tại Hải Phòng
Ông Trump bị “việt vị” pháp lý và tối hậu thư cho Iran
Vào thứ Sáu 20-2, Tòa án Tối cao Mỹ đã “thổi còi” chính sách thuế quan đối ứng của Tổng thống Donald Trump khi kết luận Đạo luật IEEPA không cho phép tổng thống tự ý áp thuế,. Không chịu “bó tay”, ông Trump tuyên bố sẽ ký sắc lệnh hành pháp mới để áp mức thuế 10% trên toàn cầu. Phán quyết này được xem là một trở ngại lớn cho tham vọng thương mại của ông.
Trong khi đó, “chảo lửa” Trung Đông lại nóng lên khi đàm phán hạt nhân tại Geneva rơi vào bế tắc do Iran chưa bước qua “ranh giới đỏ”. Tổng thống Trump đã ra tối hậu thư từ 10 đến 15 ngày để Tehran chốt một thỏa thuận “có ý nghĩa”, đồng thời để ngỏ phương án tấn công quân sự quy mô hạn chế. Đáp lại, Iran tuyên bố sẽ coi các căn cứ Mỹ là mục tiêu hợp pháp nếu bị tấn công.
Kinh tế Mỹ “hụt hơi” vì đóng cửa chính phủ
Báo cáo từ Bộ Thương mại Mỹ cho thấy GDP quý 4-2025 chỉ tăng 1,4%, khiến tăng trưởng cả năm dừng lại ở mức 2,2%, giảm so với con số 2,8% của năm trước đó. Nguyên nhân chính là do đợt đóng cửa chính phủ kéo dài từ đầu tháng 10 đến giữa tháng 11-2025 làm chi tiêu công sụt mạnh. Lạm phát PCE lõi vẫn ở mức 3%, cho thấy áp lực giá cả còn rất dai dẳng.
Dù thu thuế quan tăng mạnh, thâm hụt thương mại của Mỹ trong tháng 12-2025 vẫn vọt lên 70,3 tỷ USD, vượt xa các dự báo kinh tế trước đó. Tổng thâm hụt cả năm 2025 neo ở mức 901,5 tỷ USD, gần như không đổi so với năm 2024. Hiện Nhà Trắng đang rà soát lại mức thuế thép và nhôm 50% để chuyển sang hướng điều tra an ninh quốc gia tập trung hơn,.
Những cái bắt tay triệu đô và bài toán tái thiết Gaza
Trên mặt trận đầu tư, Nhật Bản đã chốt gói 36 tỷ USD vào các dự án năng lượng tại Mỹ, hiện thực hóa một phần cam kết khổng lồ 550 tỷ USD. Mỹ cũng ký thỏa thuận thương mại với Indonesia, giúp hàng Mỹ hưởng thuế 0% tại xứ sở vạn đảo. Ngược lại, Mỹ miễn thuế cho dầu cọ, cà phê, ca cao và áp hạn ngạch dệt may cho đối tác này.
Về vấn đề nhân đạo, ông Trump đã chủ trì phiên họp đầu tiên của Hội đồng Hòa bình để bàn về khung tái thiết Dải Gaza. Mỹ cam kết chi 10 tỷ USD cho cơ chế an ninh và quản trị hậu xung đột, đồng thời kêu gọi các nước cùng chung tay. Đến nay, các quốc gia Trung Đông đã hứa hẹn đóng góp khoảng 7 tỷ USD cho quỹ tái thiết quan trọng này.
Năng lượng chuyển dòng và nỗi lo thất nghiệp tại Anh
Tại châu Á, kinh tế Nhật Bản đã “thoát hiểm” suy thoái kỹ thuật với mức tăng trưởng 0,1% trong quý 4-2025. Tuy nhiên, lạm phát giảm mạnh khiến việc tăng lãi suất của Ngân hàng Trung ương trở nên khó đoán. Tại Anh, tỷ lệ thất nghiệp thanh niên vọt lên 16,1%, mức cao nhất trong 10 năm, do lương tối thiểu tăng và những tác động chưa rõ ràng từ trí tuệ nhân tạo (AI).
Thị trường năng lượng ghi nhận Nga lập kỷ lục xuất khẩu dầu sang Trung Quốc với 1,7 triệu thùng mỗi ngày. Trong khi đó, dòng dầu sang Ấn Độ sụt giảm xuống mức thấp nhất kể từ năm 2022 dù nguồn cung cho nhà máy lọc dầu Vadinar vẫn tăng. Riêng Venezuela, doanh thu dầu mỏ dưới sự quản lý của Mỹ đã đạt 1 tỷ USD và dự kiến sẽ còn tăng mạnh.
Lời khuyên của IMF và “ghế nóng” tại Ngân hàng Trung ương châu Âu
IMF vừa đưa ra khuyến nghị Nhật Bản nên tăng lãi suất dần dần và tránh nới lỏng tài khóa, nhất là việc giảm thuế tiêu thụ. Với Trung Quốc, IMF hối thúc Bắc Kinh chuyển sang mô hình tăng trưởng dựa vào tiêu dùng nội địa thay vì xuất khẩu. Định chế này cảnh báo chính sách hiện tại của Trung Quốc có thể gây lãng phí và ảnh hưởng xấu đến toàn cầu.
Tại châu Âu, Chủ tịch ECB Christine Lagarde được cho là đang cân nhắc rời nhiệm sở sớm trước khi nhiệm kỳ kết thúc vào năm 2027. Động thái này nhằm giúp các lãnh đạo Pháp và Đức có thêm thời gian tìm người kế nhiệm phù hợp. Dù vậy, phía ECB khẳng định bà Lagarde vẫn đang dồn toàn lực cho công việc và chưa đưa ra quyết định chính thức nào.
Theo: Khai Mở
