Giới trẻ Việt Nam đang thiếu hụt nghiêm trọng kỹ năng sống và kỹ năng mềm, gây khủng hoảng tinh thần, khó thích nghi việc làm và ảnh hưởng dài hạn nguồn nhân lực.
- U23 Việt Nam về nước, khép lại hành trình lịch sử tại giải U23 châu Á
- Người đàn ông hỏng gan vì uống nhiều rượu, ăn gỏi cá kéo dài
- Cháy chung cư Ehome S lúc rạng sáng, ba mẹ con nguy kịch vì ngạt khói
Khủng hoảng âm thầm từ những kỹ năng bị bỏ quên
Thiếu kỹ năng sống không còn là câu chuyện cá nhân, mà đã trở thành một vấn đề xã hội mang tính hệ thống. Trong bối cảnh áp lực học tập, việc làm và môi trường số ngày càng gia tăng, nhiều người trẻ lúng túng trong quản lý cảm xúc, ứng phó stress và giải quyết các mối quan hệ cơ bản.
Theo một báo cáo điều tra sức khỏe tâm thần vị thành niên tại Việt Nam năm 2025, có tới 21,7% thanh, thiếu niên gặp vấn đề tâm lý, trong đó lo âu chiếm 18,6% và trầm cảm chiếm 4,3%. Đáng lo ngại, độ tuổi người mắc các rối loạn tâm thần ngày càng trẻ hóa.
Bác sĩ Nguyễn Thị Minh Châu – Trưởng khoa Khám bệnh, Bệnh viện Tâm thần Nghệ An – cho biết, nhiều học sinh mới ở bậc THCS đã phải nhập viện điều trị vì rối loạn cảm xúc, lo âu kéo dài. Thực tế này phản ánh rõ “khoảng trống” lớn trong giáo dục kỹ năng quản lý cảm xúc và sức khỏe tinh thần cho người trẻ.
Không chỉ dừng lại ở đời sống cá nhân, sự thiếu hụt kỹ năng mềm còn trở thành rào cản lớn trong thị trường lao động. Một nghiên cứu từng chỉ ra rằng, khoảng 83% sinh viên tốt nghiệp bị đánh giá là thiếu kỹ năng mềm cần thiết cho công việc thực tế. Từ giao tiếp, làm việc nhóm đến tinh thần trách nhiệm – những yếu tố tưởng chừng cơ bản – lại là điểm yếu phổ biến của nhiều lao động trẻ hiện nay.
“Cần nhưng chưa gấp” – tư duy nguy hiểm của gia đình và xã hội
Nguyên nhân của thực trạng này đến từ nhiều phía. Trong nhà trường, giáo dục kỹ năng sống dù đã được đưa vào chương trình, nhưng chủ yếu mang tính hình thức, lồng ghép, thiếu chiều sâu và trải nghiệm thực tế. Chưa có khung chương trình chuẩn, giáo viên phần lớn kiêm nhiệm, thiếu đào tạo chuyên sâu về tâm lý và sư phạm ứng dụng.
Ở góc độ gia đình, không ít phụ huynh vẫn coi kỹ năng sống là “môn phụ”, ưu tiên tuyệt đối cho điểm số và kỳ thi. Tâm lý “biết là cần nhưng chưa gấp” khiến trẻ thiếu thời gian, không gian để rèn luyện tính tự lập, tự chủ và khả năng tự bảo vệ bản thân.
Nhiều chuyên gia cho rằng, giáo dục kỹ năng sống không thể giải quyết bằng các khóa học ngắn hạn hay phong trào mùa hè. Đây là quá trình dài hơi, đòi hỏi sự đồng hành thực chất của gia đình, nhà trường và xã hội. Nếu tiếp tục chậm trễ, khoảng trống kỹ năng sống của giới trẻ sẽ để lại những hệ lụy sâu sắc cho chất lượng nguồn nhân lực và sự phát triển bền vững của đất nước.
Theo: Báo Nghệ An
