Việc quân đội Mỹ bất ngờ ngừng không kích Iran sau gần hai tuần oanh tạc liên tục đặt ra câu hỏi: đây là bước lùi tạm thời vì lý do quân sự, hay khoảng trống để ngoại giao có cơ hội lên tiếng?
- Cựu chủ tịch công ty y tế Việt Mỹ bị bắt vì nâng giá thiết bị
- Nghệ An kích hoạt 6 vùng đô thị động lực, đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP trên 12%
- Hà Nội, Ninh Bình, Hưng Yên hứng hàng trăm cú sét trong một đêm
Eo biển Hormuz cuối tuần qua bất ngờ yên ắng, dù Mỹ vẫn duy trì lệnh phong tỏa biển nhằm vào Iran. Điểm nóng khi ấy dịch chuyển sang biển Đỏ, nơi Ả Rập Xê Út, đồng minh của Mỹ, và lực lượng Houthi tại Yemen, đồng minh của Iran, tiếp tục tấn công qua lại như thể xung đột chỉ đổi chỗ chứ chưa từng dừng lại.
Lầu Năm Góc không giải thích lý do chiến dịch chống Iran tạm dừng, nhưng truyền thông Mỹ, dẫn các nguồn thạo tin, đưa ra một số lý giải. Theo New York Times, ông Trump, sau khi họp bàn với các cố vấn, đã quyết định tạm dừng kế hoạch tấn công vì lo ngại xung đột mở rộng sẽ làm cạn thêm nguồn vũ khí phòng không của Mỹ dành cho các đồng minh vùng Vịnh. Một quan chức Mỹ tiết lộ với CNN rằng trong cuộc họp tại Nhà Trắng hôm 24/7, Phó Tổng thống J.D. Vance và Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Dan Caine đã phân tích cho ông Trump về những ảnh hưởng tiêu cực tiềm tàng của việc leo thang, cùng nỗi lo về kho vũ khí dự trữ.
Con số đằng sau nỗi lo ấy không nhỏ. Đến cuối tháng 4, quân đội Mỹ đã sử dụng hơn 1.200 tên lửa đánh chặn Patriot trong xung đột với Iran, khiến kho dự trữ giảm xuống mức đáng lo ngại, và tình hình càng tệ hơn khi Iran tăng cường phóng tên lửa đáp trả. Hàng loạt đồng minh của Mỹ tại vùng Vịnh vẫn phụ thuộc vào nguồn cung tên lửa đánh chặn từ Washington. Tướng Caine được cho là đã báo cáo rằng quân đội hoàn toàn có năng lực khôi phục chiến dịch tấn công mạnh mẽ, nhưng việc đó sẽ khiến Iran đáp trả và kho tên lửa đánh chặn suy kiệt đến mức nguy hiểm.
Bên cạnh nỗi lo về vũ khí, còn có những tính toán khác âm thầm đè nặng lên Nhà Trắng: sự xa lánh có thể đến từ các đồng minh chủ chốt vùng Vịnh, vốn dễ tổn thương trước tấn công của Iran, cùng những tác động kinh tế liên quan giá dầu và cuộc khủng hoảng tị nạn đang lan rộng.
Cuộc xung đột mà ông Trump từng dự đoán chỉ kéo dài 4-5 tuần nay đã gần bước sang tháng thứ 5, gây áp lực lên tỷ lệ ủng hộ đảng Cộng hòa trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11. Nhưng ông vẫn tuyên bố không vội vàng giải quyết xung đột với Iran, nhấn mạnh Mỹ duy trì cùng lúc hai phương án: sẵn sàng gia tăng áp lực quân sự, đồng thời để ngỏ cánh cửa ngoại giao. Một quan chức khu tham gia nỗ lực hòa giải cho biết các hoạt động ngoại giao phối hợp đang được tiến hành, và việc hai bên tạm ngừng ăn miếng trả miếng là tín hiệu tích cực cho nỗ lực giảm leo thang, theo AP.
Nhưng không phải ai cũng vội đọc ra ý nghĩa của khoảng lặng này. Giám đốc điều hành Michael Singh tại Viện Washington về Chính sách Cận Đông tỏ ra dè dặt: “Nếu nó kéo dài nhiều ngày, đó sẽ là điều đáng chú ý nhưng rất khó nói liệu đó có phải là sự tạm dừng mang tính quân sự hay là tạm dừng để cho phép một số hoạt động ngoại giao hậu trường”. Cũng có ý kiến cho rằng quyết định của ông Trump phản ánh cả sự sẵn lòng tạo thêm không gian cho ngoại giao, lẫn một nhận thức thực tế rằng nếu không dùng đến các chiến dịch quy mô lớn, mức độ tấn công hiện tại của Mỹ đã chạm đến giới hạn về hiệu quả.
Phan Sơn (tổng hợp)
