Iran cảnh báo sẽ mở rộng vùng cấm hàng hải trên Vịnh Ba Tư để đáp trả Mỹ, trong khi Washington khẳng định eo biển Hormuz đã được rà phá thủy lôi.
- Học sinh các trường chuyên Hà Nội đưa khoa học đến gần trẻ em Nghệ An
- Bác sĩ phòng khám lộ chiêu khiến bệnh nhân khiếp sợ
- Tìm kiếm người phụ nữ nghi nhảy cầu Nguyệt Viên
Ông Mohsen Rezaei, Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran, ngày 07/9 (giờ Hà Nội) cảnh báo Tehran có thể công bố vùng cấm mới, kéo dài từ khu vực phong tỏa của Mỹ vào Vịnh Ba Tư. Tuyên bố được đưa ra sau khi Washington cho biết các tuyến hàng hải quốc tế được công nhận qua eo biển Hormuz đã được rà phá thủy lôi, song hoạt động hàng hải vẫn chịu các biện pháp phong tỏa và hộ tống của Mỹ
Iran cho biết động thái trên nhằm đáp trả điều mà nước này gọi là “chiến tranh kinh tế” của Mỹ, đồng thời khẳng định thế trận đối với tàu chiến và các căn cứ Mỹ đã được điều chỉnh. Trước đó, ông Rezaei cũng nói trên truyền hình nhà nước Iran IRIB rằng khu vực cấm mới ngoài eo biển Hormuz sẽ sớm được công bố trong những ngày tới.
Hormuz giữa hai tuyên bố trái ngược
Xung đột Mỹ – Iran bắt đầu ngày 28/02/2026, khi Mỹ và Israel tiến hành chiến dịch không kích quy mô lớn nhằm vào các mục tiêu quân sự và chính phủ Iran. Iran sau đó đóng eo biển Hormuz với tàu nước ngoài, đồng thời cài thủy lôi tại vùng biển quốc tế và hải phận Oman.
Đến tháng 6, Tehran và Washington ký biên bản ghi nhớ do Pakistan và Qatar làm trung gian, trong đó đưa ra lộ trình chấm dứt xung đột và mở lại Hormuz. Tuy nhiên, thỏa thuận nhanh chóng đổ vỡ khi hai bên cáo buộc nhau không thực hiện đúng cam kết.
Cuối tháng 8, Đô đốc Brad Cooper, Tư lệnh Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), cho biết lực lượng đặc nhiệm hải quân đã hoàn tất chiến dịch bí mật kéo dài 4 tháng. Chiến dịch huy động thợ lặn hải quân, biệt kích SEAL và phương tiện không người lái để xử lý khoảng 80 quả thủy lôi mà Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) ước tính Iran đã đặt trên các tuyến vận tải quan trọng hồi tháng 6.
Dù tuyên bố đã dọn thủy lôi, Mỹ vẫn duy trì phong tỏa các cảng biển Iran, với hơn 20 tàu chiến tham gia hộ tống và ngăn tàu thương mại kể từ khi lệnh này được tái lập hồi tháng 7. Từ cuối tuần trước, căng thẳng tiếp tục tăng khi hai bên nối lại các hành động quân sự sau hơn một tháng tạm lắng.
Ngày 5/9, quân đội Mỹ nói lực lượng nước này đã tấn công 3 tàu chở dầu Iran sau khi Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) phóng tên lửa đạn đạo về phía một tàu sân bay và tàu khu trục Mỹ. CENTCOM cho biết cả hai tàu chiến đều tránh được tên lửa và không có binh sĩ Mỹ bị thương.
Mỹ và Iran hiện đưa ra những mô tả trái chiều về tình hình tại Hormuz. Một quan chức cấp cao Mỹ nói với Al Jazeera rằng eo biển đã “hoàn toàn thông suốt”, nằm dưới sự kiểm soát của hải quân Mỹ và lượng tàu qua đây được dự báo tiếp tục tăng sau chiến dịch rà phá thủy lôi.
Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright ước tính khoảng 9 triệu thùng dầu vẫn được vận chuyển qua Hormuz mỗi ngày. Tuy nhiên, Đô đốc Brad Cooper thừa nhận lệnh phong tỏa vẫn tồn tại song song với hoạt động rà phá, trong khi hải quân Mỹ từ tháng 7 đến nay đã buộc 75 tàu quay đầu và vô hiệu hóa 3 tàu khác.
Bà Nitya Labh, chuyên gia liên kết tại Chatham House, cảnh báo về rủi ro trong chiến dịch rà phá thủy lôi của Mỹ: “Về cơ bản, họ đang thực hiện việc kích nổ bom chủ động dưới nước”. Nhận định này cho thấy việc Washington tuyên bố Hormuz an toàn chưa đồng nghĩa nguy cơ đã được loại bỏ, nhất là khi Iran có thể tiếp tục rải thủy lôi hoặc thiết lập vùng cấm mới.
Việc CENTCOM cảnh báo sẽ “áp đặt cái giá kinh tế cao hơn” nếu IRGC tiếp tục tấn công tàu chiến Mỹ, cùng việc,Mỹ phá hủy/đánh hỏng 3 tàu chở dầu Iran sau khi IRGC phóng tên lửa vào hai tàu chiến Mỹ cho thấy vòng xoáy đáp trả đang tiếp diễn. Trong bối cảnh đó, tuyến vận tải dầu mỏ quan trọng của thế giới vẫn đối mặt nguy cơ bất ổn nếu căng thẳng giữa hai bên tiếp tục leo thang.
Phạm Mai (tổng hợp)
