TP HCM – Anh Minh, 29 tuổi, được ThS.BS Nguyễn An Khải khoa Thần kinh, Trung tâm Khoa học Thần kinh, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, điều trị rối loạn lo âu lan tỏa và cải thiện triệu chứng sau liệu trình kết hợp nhiều phương pháp.
- Cùi dưa hấu bị bỏ đi hóa thành món mặn tốn cơm, không tốn thêm tiền
- Tỉnh chỉ đạo hỏa tốc nhiều giải pháp hỗ trợ học sinh
- Nguy cơ thôi nhiễm hóa chất từ màng nilon bọc giò lụa
Sau 8 tháng làm việc liên tục vì sợ “tụt lại phía sau”, anh dần căng thẳng, mất ngủ và khó tập trung. Bác sĩ chẩn đoán anh có mức lo âu nặng với 16 điểm trên thang GAD-7 và trầm cảm nhẹ với 8 điểm trên thang PHQ-9.
GAD-7 và PHQ-9 là hai thang đo lần lượt đánh giá triệu chứng lo âu và trầm cảm, có tổng điểm tối đa là 21 và 27. Các kiểm tra về rối loạn tuyến giáp, thiếu máu, đường huyết và chuyển hóa không ghi nhận bất thường.
Mức độ bệnh và cách phòng ngừa
Rối loạn lo âu lan tỏa là tình trạng người bệnh lo lắng quá mức về nhiều vấn đề trong cuộc sống, khó kiểm soát và kéo dài, thường kèm bồn chồn, mệt mỏi, khó tập trung, dễ cáu gắt và rối loạn giấc ngủ. Khác với lo lắng thông thường trước một vấn đề cụ thể, người mắc bệnh có thể vẫn bất an dù không có mối đe dọa rõ ràng.
Anh Tâm cho biết mỗi khi không làm việc, anh sợ “lãng phí thời gian, tụt lại phía sau”. Bác sĩ Khải nhận định với trường hợp này, nghỉ ngơi là yếu tố kích hoạt lo âu, và lâu dần não hình thành vòng xoắn càng lo càng làm, càng làm càng thiếu thời gian phục hồi, dẫn đến mất ngủ, mệt mỏi và căng thẳng kéo dài.
Anh được điều trị bằng thuốc, liệu pháp tâm lý, điều chỉnh giấc ngủ và kỹ thuật kích thích từ trường xuyên sọ lặp lại (rTMS). Bác sĩ hướng dẫn anh nhận diện suy nghĩ đồng nhất giá trị bản thân với năng suất làm việc, thiết lập ranh giới giữa công việc và cuộc sống, đồng thời tập thư giãn mà không tìm việc để giải tỏa bất an.
Sau 4 tuần điều trị, anh ngủ tốt hơn, bớt hồi hộp và có thể thoải mái nghỉ ngơi. Anh tiếp tục được theo dõi để kiểm soát triệu chứng và phòng tái phát.
Bác sĩ Hoàng Quyết Tiến, Trung tâm Thông tin Y khoa Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết mức độ rối loạn lo âu lan tỏa phụ thuộc vào cường độ triệu chứng và ảnh hưởng đến chức năng. Ở mức nhẹ, người bệnh vẫn duy trì sinh hoạt nhưng thường căng thẳng, khó thư giãn, còn khi nặng, lo âu có thể chi phối phần lớn thời gian, gây mất ngủ kéo dài, ảnh hưởng các mối quan hệ và làm giảm chất lượng cuộc sống.
Bệnh thường gây căng thẳng kéo dài kèm các triệu chứng rối loạn giấc ngủ, làm gia tăng sản sinh gốc tự do. Gốc tự do tấn công trực tiếp tế bào, làm gián đoạn chức năng dẫn truyền thần kinh, gây thoái hóa thần kinh và suy giảm trí nhớ. Đồng thời, stress oxy hóa làm tổn thương nội mạc mạch máu, tăng nguy cơ hình thành mảng xơ vữa và giảm lượng máu nuôi não.
Bác sĩ khuyến cáo nên học cách nhận diện các yếu tố gây căng thẳng. Để giải tỏa tạm thời, có thể tập thở sâu, thiền, trò chuyện với bạn bè hoặc gia đình, viết nhật ký. Lối sống lành mạnh như tránh hút thuốc, tập thể dục đều đặn giúp cải thiện sức khỏe tổng thể. Chế độ ăn đa dạng, cân bằng với rau quả và các thực phẩm giàu vitamin, hợp chất chống oxy hóa góp phần hỗ trợ sức khỏe tổng thể. Hiện chưa đủ bằng chứng lâm sàng để khẳng định việc bổ sung riêng anthocyanin hoặc pterostilbene có thể điều trị rối loạn lo âu hay ngăn ngừa tổn thương thần kinh ở người bệnh.
Người hay lo âu, khó kiểm soát, không thể thư giãn hoặc ngủ kém đến mức ảnh hưởng sinh hoạt nên khám chuyên khoa thần kinh – tâm thần. Phát hiện và điều trị sớm giúp kiểm soát triệu chứng, phục hồi chức năng và cải thiện chất lượng cuộc sống. Ngày 10/10 hằng năm là Ngày Sức khỏe Tâm thần thế giới, được nhiều tổ chức hưởng ứng nhằm nâng cao nhận thức về sức khỏe tâm thần.
Nguyễn Quế (tổng hợp)
