Hà Nội, ngày 27/1/2026 – Trong phòng can thiệp mạch Bệnh viện Quân y 103, một quyết định dừng lại đúng lúc của bác sĩ đã giúp người đàn ông 47 tuổi thoát khỏi nguy cơ liệt nửa người vĩnh viễn, giữa ranh giới mong manh của sự sống và cái chết.
- Nhà hàng Hàn Quốc môi giới; chủ quán lĩnh 5 năm tù
- Làn sóng ngôi sao marathon đổi quốc tịch: Thổ Nhĩ Kỳ chi hàng triệu đô “săn” nhân tài cho Olympic 2028
- Hiệu trưởng có thể bị phạt đến 10 triệu đồng nếu để học sinh hút thuốc lá điện tử
Quyết định hai phút giữa sự sống và cái chết
Người bệnh được đưa vào phòng mổ trong tình trạng liệt hoàn toàn nửa người. Trên màn hình monitor, các chỉ số sinh tồn liên tục biến động, báo hiệu mạch máu não co thắt dữ dội. Lần can thiệp đầu tiên nhằm lấy huyết khối thất bại, khiến nguy cơ tai biến tăng cao.
Bác sĩ Hà Hải Nam và ê kíp đang phẫu thuật cho bệnh nhân. (Ảnh: Chụp màn hình báo VnExpress).
PGS.TS.BS Đỗ Đức Thuần, Chủ nhiệm Khoa Đột quỵ, Bệnh viện Quân y 103, buộc phải đưa ra quyết định khó khăn. Nếu tiếp tục đẩy dụng cụ can thiệp, mạch máu não có thể rách, dẫn đến tử vong ngay trên bàn mổ. Ngược lại, dừng lại đồng nghĩa với việc từng phút trôi qua, hàng triệu tế bào thần kinh sẽ chết dần.
“Dừng lại. Bơm thuốc giãn mạch. Tất cả đứng yên trong hai phút”, mệnh lệnh ngắn gọn khiến cả phòng mổ lặng đi. Trong khoảnh khắc căng thẳng ấy, mọi ánh mắt dồn về màn hình, nơi sự sống của bệnh nhân được tính bằng từng giây.
Bản lĩnh của người dám không tiến lên
Hai phút chờ đợi trôi qua nặng nề. Theo các nghiên cứu thần kinh học, trong cơn đột quỵ, mỗi phút não bộ mất đi khoảng 1,9 triệu tế bào thần kinh. Tuy nhiên, sự vội vã lúc này có thể dẫn đến thảm họa không thể cứu vãn.
Khi mạch máu bắt đầu giãn trở lại, kíp mổ nhanh chóng thực hiện lần can thiệp thứ hai. Huyết khối được lấy ra thành công, dòng máu được tái thông. Người bệnh thoát khỏi nguy cơ liệt vĩnh viễn, mở ra cơ hội hồi phục.
PGS Thuần cho biết, quyết định ấy không nằm trong bất kỳ giáo trình y khoa nào. Đó là bản năng nghề nghiệp được tích lũy qua hàng nghìn ca mổ, khả năng “đọc” được phản ứng của cơ thể người bệnh trong những tình huống không có đáp án sẵn.
“Trong phòng mổ, đôi khi dừng lại đúng lúc còn cần nhiều bản lĩnh hơn cả việc tiếp tục tiến lên”, ông nói.
Khi đóng vết mổ là lựa chọn nhân văn nhất
Tình huống tương tự cũng từng xảy ra tại Bệnh viện K. Bác sĩ Hà Hải Nam, Phó trưởng Khoa Ngoại bụng 1, đối diện với một bệnh nhân nữ 49 tuổi được chẩn đoán ung thư dạ dày giai đoạn hai. Các kết quả trước mổ cho thấy khả năng phẫu thuật triệt để khá khả quan.
Tuy nhiên, khi nội soi ổ bụng, bác sĩ phát hiện tế bào ung thư đã di căn lan rộng, vượt xa dự báo từ hình ảnh CT. Việc tiếp tục phẫu thuật không còn mang lại lợi ích điều trị, thậm chí có thể khiến tế bào ác tính phát tán nhanh hơn.
Trái với kỳ vọng “đã mổ thì phải làm”, bác sĩ Nam quyết định đóng vết mổ. Ông thừa nhận cảm giác thất vọng, nhưng khẳng định mục tiêu cao nhất của phẫu thuật là cứu sống người bệnh, không phải thể hiện cái tôi nghề nghiệp.
Áp lực vô hình sau ánh đèn phẫu thuật
Những câu chuyện trên phản ánh áp lực nặng nề đè lên vai các phẫu thuật viên. Trong phòng mổ, mọi kế hoạch tiền phẫu đều có thể bị đảo lộn bởi những biến đổi giải phẫu bất ngờ. Hình ảnh chẩn đoán không phải lúc nào cũng phản ánh đầy đủ thực trạng bệnh lý.
Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023 cho phép bác sĩ đưa ra quyết định khẩn cấp nhằm cứu tính mạng người bệnh mà không cần chờ thủ tục hành chính. Tuy vậy, rủi ro pháp lý và gánh nặng tâm lý vẫn luôn hiện hữu nếu kết quả không như mong đợi.
Theo dữ liệu từ Journal of the American Medical Association, các phẫu thuật viên thực hiện trên 20 ca phức tạp mỗi năm có tỷ lệ biến chứng thấp hơn 33% so với nhóm ít kinh nghiệm. Việc áp dụng Bảng kiểm An toàn Phẫu thuật của WHO cũng giúp giảm đáng kể tỷ lệ tử vong.
Dưới ánh đèn phẫu thuật, bác sĩ trở nên cô độc hơn bao giờ hết. Phần thưởng lớn nhất của họ không phải là lời tán dương, mà là khoảnh khắc người bệnh được trao lại cơ hội sống.
Theo: Báo VnExpress
