TPHCM – Hai nam sinh lớp 10 Nguyễn Võ Anh Khoa và Nguyễn Lĩnh Nam tự viết nền tảng Lá chắn số tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI), giúp người dùng nhận diện đường link độc hại và tin giả.
- Nhà vô địch pickleball tuổi 15 gia nhập Viet Panthers
- Brooklyn: 8 người chết trong vụ sập tòa nhà 3 tầng
- Trời mưa, mặt đường trơn, ba ô tô đâm liên hoàn trên cao tốc
Khoa học tại Trường THPT Lê Minh Xuân, Nam học tại Trường THPT Nguyễn Hữu Cảnh, hai em bắt tay phát triển dự án từ tháng 5 và mở cửa phục vụ cộng đồng từ tháng 8. Dự án lọt Top 5 đề cử Better Choice Awards 2026 ở hạng mục Giải pháp đổi mới sáng tạo phục vụ người dùng, đồng thời đạt giải Tin học trẻ khu vực miền Nam.
Anh Khoa cho biết gia đình em không ai làm trong ngành công nghệ thông tin, ba là tài xế kiêm kinh doanh còn mẹ làm nghề giặt ủi và nội trợ, nhưng em vẫn mê lập trình từ tiểu học. Khi học lớp 2, lớp 3, Khoa ước mơ làm YouTuber về game nên tìm mua một tài khoản trên mạng, chuyển tiền đặt cọc theo hướng dẫn rồi bị đối phương chặn liên lạc.
Chuyện ấy khiến em thêm quyết tâm theo đuổi lập trình và bắt đầu làm quen với an ninh mạng. “Lúc đó em vừa tiếc tiền vừa ấm ức. Lớn lên một chút, chứng kiến thêm nhiều người xung quanh bị lừa qua mạng, cộng với vấn nạn tin giả và đường link độc hại tràn lan, tụi em mới nghĩ phải làm một công cụ gì đó để mọi người tự kiểm tra trước khi sập bẫy”, Anh Khoa chia sẻ.
Với Lĩnh Nam, con đường đến với công nghệ bắt đầu từ chiếc máy tính Chromebook ba mua tặng hồi nhỏ. Máy không chạy hệ điều hành Windows nên không tải được game như bạn bè, Nam tự mày mò tìm hiểu cách hệ thống vận hành, đến lớp 7 thì hoàn thiện ứng dụng công cụ (app tool) đầu tiên và nhận được thù lao.
Hai em quen nhau khi cùng sinh hoạt trong đội tuyển Tin học của Trường THCS Vĩnh Lộc B, sau đó cùng tự học code tại nhà, thử viết phần mềm và dấn thân vào mảng an ninh mạng. Trong lúc chuẩn bị cho kỳ thi Tin học trẻ, cả hai lên ý tưởng cho nền tảng mới, rồi trong vòng 1-2 tháng tự viết trọn vẹn phần mã nguồn (code) và chỉ xin tài trợ thêm về hạ tầng kỹ thuật để vận hành.

Lá chắn số hoạt động thế nào để người dùng “kiểm trước, tin sau”
Mang thông điệp cốt lõi “Kiểm trước – Tin sau”, nền tảng được thiết kế tối giản để người dùng phổ thông dễ thao tác. Người dùng chỉ cần dán đường link nghi ngờ, tin nhắn lạ hoặc một bài viết lên trang web, hệ thống sẽ tự quét qua hàng trăm bộ tiêu chí đánh giá rủi ro.
Điểm khác biệt của dự án là kết hợp dữ liệu đối chiếu từ các trang báo chính thống trong nước và quốc tế, kho dữ liệu liên kết độc hại toàn cầu cùng AI. Hệ thống không chỉ trả về kết quả mà còn giải thích theo ngữ cảnh vì sao đường link hoặc thông tin đó có rủi ro cao hay thấp, để người dùng tự quyết định trước khi giao dịch hoặc chia sẻ.
Tính đến đầu tháng 9, nền tảng ghi nhận hơn 1.500 lượt kiểm tra website, riêng 30 ngày gần nhất có hơn 620 lượt. Dự án cũng đạt Top 3 Product of the Day trên Unikorn và vào vòng chung kết Vietnam iContent.
Dự án nhận lời khen từ chuyên gia an ninh mạng Ngô Minh Hiếu (Hiếu PC) cùng tổ chức Chống Lừa Đảo. “Tụi em chủ động gửi email bản thử nghiệm đầu tiên cho anh Hiếu PC để xin góp ý. Không ngờ anh đánh giá dự án khả thi và còn ngỏ ý mời tụi em tham gia đội ngũ Chống Lừa Đảo. Tuy nhiên, tụi em xin phép tiếp tục tự học hỏi, hỗ trợ từ bên ngoài để rèn thêm kiến thức trước khi đi đường dài”, Khoa bộc bạch.
Anh Ngô Minh Hiếu cho biết anh trân trọng tinh thần tự học và sự quan tâm đến cộng đồng của hai bạn. “Lá chắn số có ý nghĩa ở chỗ khuyến khích mọi người dừng lại kiểm tra trước khi tin, chia sẻ hay chuyển tiền. Tôi mong hai bạn tiếp tục lắng nghe người dùng, kiểm chứng kỹ độ chính xác và nói rõ giới hạn của công cụ, để mọi người sử dụng đúng và không chủ quan trước các rủi ro trên mạng”, anh Ngô Minh Hiếu chia sẻ.
Trước đó, năm 14 tuổi (lớp 8), Khoa từng nhận khoản tiền thưởng đầu tiên từ một công ty nước ngoài nhờ phát hiện lỗ hổng bảo mật, và hiện hai em cũng nhận các công việc liên quan đến bảo mật, an ninh mạng. Dù vậy, cả hai xác định công nghệ hay AI chỉ là công cụ hỗ trợ, không thể thay thế sự tỉnh táo và phán đoán của con người.
Về dự định, Nam kỳ vọng nâng cấp hệ thống để chặn các website giả mạo ngay từ sớm, giúp bất kỳ ai cũng có thể tự bảo vệ mình trên môi trường số. Khoa muốn phát triển thêm phiên bản mới, mở rộng tính năng cảnh báo cộng đồng và trau dồi chuyên môn bảo mật để hỗ trợ doanh nghiệp, người dân phòng tránh rủi ro công nghệ cao.

Trong tiết chào cờ đầu tuần qua, dự án được giới thiệu tới thầy cô và học sinh Trường THPT Lê Minh Xuân. Bà Nguyễn Thị Hồng Vân, Phó hiệu trưởng nhà trường, cho biết đề tài của hai em hoàn toàn trùng khớp với Chiến dịch truyền thông toàn quốc “Không một mình 2026” với chủ đề “Kết nối không tổn thương”, nhằm bảo vệ trẻ em và thanh thiếu niên trước các nguy cơ trên không gian mạng.
Theo bà Vân, không thể cấm tuyệt đối học sinh tiếp cận công nghệ hay Internet vì đó là phương tiện thiết yếu để tự học, tra cứu tài liệu và làm bài kiểm tra trực tuyến, nhưng ở tuổi THPT các em vẫn còn non nớt để tự phân biệt thật – giả trên mạng. “Việc nhà trường giới thiệu công cụ Lá chắn số không chỉ giúp các em quảng bá dự án mà còn trang bị thêm một giải pháp thiết thực để học sinh tự bảo
Nguyễn Quế (tổng hợp)
