Những con tàu chở dầu giờ đây phải “xếp hàng” chờ đợi qua eo biển Hormuz khi Iran áp đặt quy định mới, thay đổi hoàn toàn thói quen đi lại từ trước đến nay.
- Ăn chặn tiền hỗ trợ, giám đốc trung tâm xã hội cùng hiệu trưởng bị bắt
- Rạn nứt NATO: Ông Trump đe dọa rút quân và trừng phạt các đồng minh châu Âu
- Mỹ và Iran thực thi lệnh ngừng bắn 2 tuần giữa căng thẳng eo biển Hormuz
Cánh cửa vùng Vịnh thu hẹp sau những biến động
Eo biển Hormuz, “cái cuống họng” của túi dầu thế giới, chưa bao giờ hết nóng nhưng lần này cái nóng lại đến từ những quy định mới khắt khe. Theo nguồn tin cấp cao của Iran ngày 9/4 cho biết , Iran sẽ cho phép mỗi ngày chỉ có vỏn vẹn 15 chiếc tàu được “cấp thẻ” đi qua vùng nước này để ra Ấn Độ Dương. Sau những ngày xung đột làm giá dầu nhảy múa, việc mở lại eo biển với một hạn ngạch eo hẹp như vậy khiến giới vận tải biển không khỏi lo lắng về những rào cản hành chính mới đang hình thành.
Trước đây, tàu thuyền cứ thế mà đi, nhưng nay thì “luật chơi” đã khác hẳn. Lực lượng chức năng Iran đã phân luồng rạch ròi, ai đi lối nào đều phải theo sự chỉ dẫn nghiêm ngặt, đặc biệt là khu vực gần đảo Larak. Những con tàu muốn qua đây bây giờ phải “khai báo hộ khẩu” rõ ràng: tàu tên gì, của ai, chở món hàng gì bên trong. Sự thay đổi này khiến trạng thái tự do hàng hải trước đây dường như chỉ còn là kỷ niệm, thay vào đó là một sự giám sát chặt chẽ từ phía Tehran.
Trong 24 giờ qua, theo các đơn vị phân tích, chỉ có vài ba chiếc tàu dầu và tàu hàng lác đác băng qua eo biển, một hình ảnh trái ngược hoàn toàn với sự tấp nập trước kia. Sự vắng vẻ này phản ánh đúng thực tế về một eo biển không còn bình thường như trước. Đối với Mỹ và Israel, những hạn chế này còn gay gắt hơn, cho thấy Iran đang tận dụng lợi thế địa lý để thực thi các biện pháp đáp trả sau những căng thẳng quân sự kéo dài hồi đầu năm.
Luật chơi mới và phản ứng từ cộng đồng quốc tế
Không chỉ dừng lại ở việc đếm tàu cho qua, Iran còn đang ấp ủ dự định “thu phí lộ phí” tại eo biển Hormuz. Đây là một thông tin khiến giới ngoại giao phương Tây phải “giật mình”, bởi từ trước đến nay, việc đi lại qua các eo biển quốc tế luôn được xem là quyền tự do không phải trả tiền. Đại diện của Iran tại Liên hợp quốc cũng đã đánh tiếng về một cuộc thảo luận để thiết lập “chế độ pháp lý mới”, ám chỉ rằng những quy định cũ có thể sẽ phải xếp vào ngăn kéo lịch sử.
Phía Liên minh châu Âu (EU) ngay lập tức đã có những phản ứng “cứng rắn” trước ý định này. Họ cho rằng tự do hàng hải là tài sản chung của thế giới, không ai có quyền đem ra để kinh doanh hay thu tiền. Một phát ngôn viên của Ủy ban châu Âu khẳng định rằng luật pháp quốc tế đã quy định rõ về quyền đi lại tự do và không một quốc gia nào có thể tự ý đặt ra các khoản thu phí tại các vùng nước chiến lược như vậy. Sự đối đầu quan điểm này đang tạo ra một bầu không khí căng thẳng trên các bàn đàm phán quốc tế.
Hiện tại, mọi thứ tại eo biển Hormuz vẫn đang trong tình trạng “tạm thời” và đầy rẫy những bất định. Những con tàu vẫn phải dè chừng mỗi khi tiến vào vùng cửa ngõ này, trong khi các nhà ngoại giao thì bận rộn với những cuộc tranh luận về pháp lý. Tương lai của tuyến hàng hải quan trọng bậc nhất thế giới này vẫn còn là một dấu hỏi lớn, khi mà quyền lợi kinh tế và tham vọng kiểm soát của các bên vẫn chưa tìm được điểm giao thoa để đảm bảo dòng chảy dầu mỏ được hanh thông.
Theo: Báo Dân trí
