Đàm phán Mỹ-Iran: “Nút thắt” hạt nhân khiến đối thoại tại Pakistan chưa thể về đích

Đàm phán Mỹ-Iran tại Pakistan vừa kết thúc khi phái đoàn hai nước rời đi mà không đạt được thỏa thuận cụ thể nào về vấn đề hạt nhân và lệnh ngừng bắn.

Những giờ phút thảo luận căng thẳng tại thủ đô Islamabad

Sau những ngày làm việc liên tục “xuyên màn đêm”, phái đoàn Mỹ do Phó Tổng thống JD Vance dẫn đầu đã lặng lẽ rời Pakistan vào ngày 12/4. Chiếc chuyên cơ Air Force Two cất cánh từ căn cứ không quân, khép lại một hành trình ngoại giao đầy kỳ vọng nhưng chưa thể mang về một bản ký kết. Đoàn xe hộ tống ông Vance tiến thẳng đến sân bay sau khi ông kết thúc cuộc họp báo cuối cùng tại Islamabad, nơi ông đã dành rất nhiều tâm huyết để thảo luận với các nhà lãnh đạo sở tại. Những ánh mắt đổ dồn về phía đường băng như chờ đợi một tin vui, nhưng cuối cùng chỉ có sự im lặng của những nỗ lực chưa thành.

Tại đầu cầu bên kia, phái đoàn Iran cũng đã thu dọn hành lý để trở về nước ngay trong ngày Chủ nhật sau khi các cuộc đàm phán kết thúc mà không có “bắt tay”. Suốt từ ngày thứ Bảy, hai bên đã ngồi lại với nhau trong những căn phòng họp kín tại Islamabad, cố gắng tìm kiếm tiếng nói chung giữa những bất đồng sâu sắc. Truyền thông nhà nước Iran mô tả các cuộc gặp diễn ra trong không khí căng thẳng nhưng vẫn giữ được sự chuyên nghiệp cần thiết. Dù vậy, khi kim đồng hồ chỉ sang sáng Chủ nhật, mọi người đều hiểu rằng một thỏa thuận vẫn còn nằm ở phía bên kia của sự thỏa hiệp.

Ngoại trưởng Pakistan Mohammad Ishaq Dar và Tham mưu trưởng quân đội Asim Munir đã phải làm việc hết công suất để điều phối các vòng thảo luận này. Họ đã tiếp đón ông Vance cùng phái đoàn Iran với hy vọng có thể làm trung gian cho một nền hòa bình bền vững tại khu vực. Pakistan cũng đã gửi lời cảm ơn đến cả hai nước vì đã hưởng ứng lời kêu gọi ngừng bắn và chấp nhận ngồi lại bàn bạc tại thủ đô của mình. Dẫu kết quả không như ý, tinh thần cầu thị của nước chủ nhà đã để lại những ấn tượng tốt về nỗ lực kết nối giữa các bên đang trong tình trạng xung đột.

Đàm phán Mỹ-Iran vẫn chờ một thỏa thuận hợp lý cho cả hai bên

Nguyên nhân khiến cuộc vui chưa trọn vẹn chính là những bất đồng về “hai hoặc ba vấn đề quan trọng” mà người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran đã chỉ ra. Mỹ khăng khăng đòi hỏi một lời hứa chắc chắn rằng Iran sẽ không bao giờ tơ hào đến vũ khí hạt nhân hay những công cụ tạo ra chúng. Ông JD Vance khẳng định Washington cần thấy một “cam kết cơ bản” thay vì những lời nói suông trên bàn nghị sự. Phía Mỹ coi đây là điều kiện tiên quyết, giống như một “tấm thẻ bài” để mở cánh cửa cho những thỏa thuận kinh tế và an ninh khác trong tương lai.

Ngược lại, phía Iran dường như không muốn bị ép vào một thế trận đã được sắp đặt sẵn bởi phía đối tác. Họ cho rằng Mỹ đang muốn lấy lại trên bàn đàm phán những gì đã không thể đạt được bằng các biện pháp quân sự trước đó. Với tâm thế “không vội”, Iran tuyên bố sẽ giữ nguyên hiện trạng eo biển Hormuz cho đến khi nhận được những điều khoản thực sự hợp lý và công bằng. Một nguồn tin từ phái đoàn Iran chia sẻ rằng “bóng đang nằm trên sân của Mỹ” và Tehran sẽ không thay đổi lập trường chỉ vì những áp lực về thời gian.

Dù lần này chưa thể “về chung một nhà”, nhưng cả hai bên đều thừa nhận rằng con đường ngoại giao là một hành trình không bao giờ kết thúc. Pakistan vẫn khẳng định sẽ tiếp tục vai trò “người xây cầu” để đưa Mỹ và Iran xích lại gần nhau hơn trong những vòng đối thoại sắp tới. Cựu lãnh đạo Iran cũng nhận định rằng sự thất bại lần này là một bài học đắt giá cho cả hai phía trong việc hiểu rõ hơn về đối phương. Hy vọng về một ngày không xa, những nỗ lực tại Islamabad sẽ đơm hoa kết trái, mang lại sự bình yên cho người dân và ổn định cho toàn khu vực.

Theo: Cafef