Trong phiên điều trần ngày 02/6, ông Rubio đã phác thảo “đường đi nước bước” để giải quyết căng thẳng với Iran, bắt đầu bằng việc dọn sạch thủy lôi.
- Nhà đầu tư “tháo chạy”, giá vàng thế giới bất ngờ sụt giảm sâu
- Chính quyền Trump tạm dừng lập quỹ bồi thường 1,8 tỉ USD
- Hezbollah tấn công Israel bất chấp tuyên bố ngừng bắn của ông Trump
Chuyện “mở cửa” eo biển Hormuz để bắt đầu cuộc chơi
Sáng ngày 02/6, tại phiên điều trần của Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Mỹ, Ngoại trưởng Marco Rubio đã đưa ra những yêu cầu rất “thẳng và thật” đối với Iran. Ông Rubio khẳng định muốn nói chuyện hòa bình thì trước tiên Tehran phải mở lại eo biển Hormuz, không được thu phí và đặc biệt là phải hỗ trợ rà phá thủy lôi. Mỹ coi đây là điều kiện cần để bắt đầu bất kỳ cuộc đàm phán nào giữa hai bên trong bối cảnh căng thẳng hiện nay.
Mặc dù Iran muốn Mỹ dỡ bỏ lệnh trừng phạt, nhưng ông Rubio đã nhanh chóng “dội gáo nước lạnh” khi tuyên bố việc mở eo biển không đổi lấy việc nới lỏng cấm vận. Ông nhấn mạnh rằng vấn đề trừng phạt kinh tế chỉ được xem xét nếu Iran đáp ứng được các yêu cầu khắt khe về hạt nhân. Cách tiếp cận này cho thấy Washington đang giữ thế chủ động và yêu cầu Tehran phải có những hành động thực chất để chứng minh sự chân thành của mình.
Ngoại trưởng Mỹ cũng yêu cầu Iran phải cam kết không tấn công các tàu thuyền dân sự và thương mại đi qua vùng biển này. Theo ông Rubio, việc đảm bảo an toàn cho các tuyến đường vận tải quốc tế là trách nhiệm mà Tehran phải thực hiện nếu muốn thoát khỏi sự cô lập. Sự cứng rắn của Mỹ trong giai đoạn đầu này được coi là bước đệm quan trọng để chuẩn bị cho những cuộc thảo luận cân não hơn về vấn đề hạt nhân ở giai đoạn sau.
Khó khăn khi thảo luận với một hệ thống “nhiều tầng nấc”
Bước sang giai đoạn hai, câu chuyện hạt nhân mới thực sự bắt đầu với những yêu cầu về kiểm soát uranium làm giàu mức độ cao. Theo các nguồn tin từ Fox News và Reuters, Mỹ muốn có một thỏa thuận dài hạn để khóa chặt khả năng sản xuất vũ khí của Iran. Ông Rubio chia sẻ rằng dù Tehran đã có những tín hiệu muốn bàn bạc về các vấn đề hạt nhân nhạy cảm, nhưng thực tế đàm phán lại không hề dễ dàng như mong đợi.
Cái khó nhất hiện nay, theo lời ông Rubio, chính là sự “lủng củng” trong nội bộ bộ máy lãnh đạo của Iran. Ông mô tả các cuộc đàm phán thường xuyên bị “đứt đoạn” vì phía đối tác phải về hỏi ý kiến và thỏa hiệp với các phe phái trong chính hệ thống của họ. Điều này tạo ra một vòng lặp đàm phán mệt mỏi, khiến tiến trình hòa bình liên tục gặp trở ngại và không thể đi đến kết quả cuối cùng một cách nhanh chóng.
Bên cạnh ngoại giao, ông Rubio cũng không quên nhắc lại hiệu quả từ các đòn đánh quân sự trong chiến dịch Epic Fury của Mỹ và Israel. Ông nhận định lực lượng hải quân Iran hiện đã không còn là mối đe dọa đáng kể sau khi nhiều tàu chiến đã nằm dưới đáy biển. Những thiệt hại về công nghiệp quốc phòng buộc Tehran phải cân nhắc lại vị thế của mình, tạo ra một bối cảnh mà ở đó ngoại giao có thể là lựa chọn khả dĩ nhất dù còn nhiều trắc trở.
Theo: Báo Tuổi Trẻ
