Sáng mùng 1 Tết Bính Ngọ 2026, chuyện chọn người xông đất vẫn khiến nhiều gia chủ “cân não” để mong một năm hanh thông, dù tục này đang dần “biến tấu” theo thời đại.
- 29 Tết và hành trình tám năm thiếu vắng đêm 30 của người Việt
- Kinh tế Trung Quốc suy yếu khiến làn sóng sa thải và thất nghiệp lan rộng trong giới trẻ
- 15 trường quân đội tuyển gần 3.900 chỉ tiêu hệ dân sự năm 2026
Truy tìm “vía” lành giữa ba tầng ý nghĩa
Xông đất vốn là phong tục cổ xưa của người Việt, xem khoảnh khắc giao thừa là “điểm xoay” thiêng liêng của thời gian. Người đầu tiên bước vào ngôi nhà sau thời khắc ấy không chỉ đơn thuần là một vị khách, mà được xem là người mang theo khí vận của cả năm. Bởi vậy, gia chủ thường “kén cá chọn canh” rất kỹ dựa trên ba tầng ý nghĩa: dân gian, tâm lý và hiện đại để gửi gắm niềm tin vào một hành trình hanh thông phía trước. Theo truyền thống Việt Nam, người được chọn xông đất thường được cân nhắc rất kỹ dựa trên kinh nghiệm đời sống kết hợp với niềm tin tâm linh sâu sắc về sự khởi đầu.
Tiêu chuẩn để chọn người “mở hàng” cho năm mới thường bao gồm việc hợp tuổi, hợp mệnh với gia chủ để tránh những xung hạn không đáng có theo quan niệm cổ. Người đó lý tưởng nhất phải có tính tình hiền hòa, vui vẻ, gia đạo yên ổn, không gặp chuyện buồn lớn trong năm cũ. Đặc biệt, những người sáng dạ, khỏe mạnh, có bước đi nhanh nhẹn được tin là sẽ mang lại sinh khí mạnh mẽ cho ngôi nhà. Người Việt tin rằng “vía” của người đầu năm sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến vận khí của gia đình suốt mười hai tháng dài. Một lời chúc tốt lành hay một nụ cười rạng rỡ chính là năng lượng tích cực nhất để khởi đầu năm mới.
Khi khoa học giải mã chuyện “đạp đất” đầu năm
Nếu bóc tách lớp vỏ tâm linh, việc chọn người xông đất thực chất dựa trên “hiệu ứng khởi đầu” trong tâm lý học,. Những trải nghiệm và cảm xúc đầu tiên có khả năng định hình rất lớn đến thái độ của con người cho cả một chuỗi thời gian tiếp theo. Một buổi sáng đầu năm ấm áp, đầy ắp tiếng cười và những lời chúc thiện lành là đủ để bộ não ghi nhớ năm ấy như một năm đáng sống. Khi tâm thế khởi đầu tốt đẹp, con người sẽ có xu hướng hành động tự tin và quyết đoán hơn trong mọi công việc. Đây là cách khoa học giải mã sức mạnh của những khởi đầu tích cực đối với tinh thần gia chủ.
Niềm tin, xét đến cùng, cũng là một dạng năng lượng có thật tác động bền bỉ đến hành vi và kết quả của con người. Khi chúng ta tin rằng mình đã đón được vận may vào nhà, sự “tự kỷ ám thị” tích cực sẽ giúp lan truyền cảm xúc tốt cho cả gia đình. Vì thế, người xông đất không nhất thiết phải là người “hoàn hảo” về mọi mặt, mà quan trọng nhất là mang lại cảm giác an tâm và hy vọng cho mọi người. Một nụ cười chân thành hay một bước chân nhẹ nhàng chính là chìa khóa để mở cánh cửa năm mới bằng một tâm thế tràn đầy sinh khí và sự lạc quan.
Từ “bước chân khẽ” Hà Nội xưa đến xông đất thời 4.0
Tục xông đất ở mỗi vùng miền lại mang những sắc thái “mặn nhạt” khác nhau, phản ánh rõ nét nhịp sống của địa phương đó. Với Hà Nội xưa, xông đất là một bước chân khẽ khàng, đi vào năm mới như sợ làm kinh động đất trời đang thức giấc trong sương mỏng. Người được chọn thường đến sớm với giọng nói nhỏ nhẹ, mang theo vài lời chúc đủ ấm bên chén trà nóng nghi ngút khói. Ngược lại, tại TP.HCM rực rỡ ánh đèn và nhịp sống hối hả, tục lệ này dường như nhẹ đi và nhanh hơn, đôi khi chỉ là một cái bắt tay hay cuộc ghé thăm chớp nhoáng.
Ngày nay, trong thế giới biến động, nhiều gia đình đã tự “giản lược” tục lệ bằng cách tự xông đất cho chính mình hoặc chuyển sang không gian số. Có người chọn cách bước ra đường rồi quay vào nhà sau giao thừa, hoặc xông đất bằng những cuộc gọi video, tin nhắn chúc mừng trên mạng. Dù hình thức có thể mai một theo thời gian, nhưng tinh thần của nó – nhu cầu về một khởi đầu nhân ái và hy vọng – chưa từng mất đi,. Chỉ cần lòng còn thiện và lời còn ấm, thì dù cửa nhà mở bằng then gỗ cũ hay sóng Wi-Fi, năm mới vẫn bắt đầu bằng bước chân lành.
Theo: Báo Tuổi trẻ
