Cao tốc Bắc – Nam: Chạy nước rút để “thông luồng” đúng hẹn

Những km cuối cùng của trục đường xương sống đang được các đơn vị thi công dồn sức thực hiện để kịp ngày “về đích” 19/5/2026 tới đây.

Cao tốc Bắc – Nam và những ngày thi công hối hả

Sáng 08/5, tại cuộc họp giao ban định kỳ, lãnh đạo Bộ Xây dựng đã “lệnh” các chủ đầu tư phải hoàn thành toàn bộ khối lượng còn lại của hai đoạn Chí Thạnh – Vân Phong và Quy Nhơn – Chí Thạnh trước ngày 19/5. Đây là nỗ lực để xóa bỏ những “điểm nghẽn” cuối cùng, giúp con đường cao tốc xuyên suốt từ Hà Nội đến TP.HCM không còn bị đứt đoạn. Việc nối liền mạch máu giao thông này không chỉ là câu chuyện của những bản báo cáo, mà là mong mỏi của hàng triệu tài xế và doanh nghiệp vận tải từ Nam chí Bắc.

Tính đến hết tháng 4/2026, cả nước đã đưa vào khai thác thêm thêm 254 km cao tốc mới. Những cung đường như Quảng Ngãi – Hoài Nhơn hay Hoài Nhơn – Quy Nhơn đã chính thức ghi tên mình vào bản đồ giao thông hiện đại. Tuy nhiên, vẫn còn đó những “hòn đá tảng” khi 11 dự án thành phần và hệ thống giao thông thông minh đang bị chậm tiến độ. Nguyên nhân không mới nhưng vẫn khó: vướng mặt bằng và giá nhiên liệu tăng khiến các nhà thầu phải “liệu cơm gắp mắm”, thi công một cách dè chừng để tránh thua lỗ nặng nề.

Tại hội nghị, các đơn vị quản lý đã được yêu cầu phải bám sát hiện trường, kịp thời tháo gỡ những vướng mắc phát sinh trong quá trình vận hành thu phí. Với hơn 6 triệu lượt xe lưu thông và mang về hơn 590 tỷ đồng chỉ trong hai tháng (từ 02/3 đến 30/4/2026), có thể thấy sức hút của những tuyến cao tốc là rất lớn. Bài học rút ra là đường thông thì tiền mới về, nên việc đảm bảo kết nối đồng bộ hệ thống thu phí và kiểm soát tải trọng sau khi khánh thành là điều bắt buộc để tránh lãng phí nguồn lực.

Nỗi lo “khát” vốn và bài toán mặt bằng

Về tài chính, năm 2026 ghi nhận một sự điều chỉnh khá mạnh tay khi Bộ Xây dựng chuyển hơn 55.000 tỷ đồng về cho các địa phương lo giải phóng mặt bằng cho dự án đường sắt. Chính sự chuyển dịch này cùng với những khó khăn về thủ tục ODA đã khiến tỷ lệ giải ngân đến hết tháng 4 mới chỉ đạt hơn 11% kế hoạch sau điều chỉnh. Nhiều nhà thầu đang phải đối mặt với tình trạng thiếu vật liệu xây dựng trầm trọng, khiến tiến độ thi công bị ảnh hưởng không nhỏ, đòi hỏi các cơ quan chức năng phải có giải pháp “giải vây” kịp thời về nguồn vốn và nguyên liệu.

Ở một “mặt trận” khác, lĩnh vực đường sắt cũng đang rục rịch những chuyển động mới. Tuyến đường sắt kết nối Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng đã hoàn thành xong phần thẩm định báo cáo khả thi vào ngày 10/4/2026. Siêu dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam cũng đang được các đơn vị tư vấn “vẽ” tiếp lộ trình với việc hoàn thiện dự toán chi phí. Những con đường ray hiện đại đang dần hình thành trong ý tưởng và những bản quy hoạch đầu kỳ, hứa hẹn sẽ mang lại sự kết nối đa phương thức, giúp kinh tế đất nước cất cánh trong tương lai gần.

Để khơi thông mọi nguồn lực, trong tháng 5 này, Bộ Xây dựng cam kết sẽ thực hiện cuộc cải cách mạnh mẽ về thủ tục hành chính. Các tiêu chuẩn, quy chuẩn ngành xây dựng sẽ được rà soát và bổ sung, đặc biệt ưu tiên cho các lĩnh vực mới mẻ như đường sắt tốc độ cao. Mục tiêu là không chỉ đảm bảo ngày 19/5 cao tốc được thông suốt mà còn phải chuẩn bị sẵn sàng một hành lang pháp lý thông thoáng cho các dự án hạ tầng lớn tiếp theo, giúp quá trình giải ngân và thi công không còn gặp cảnh “nghẽn mạch” như thời gian qua.

Theo: VnEconomy