Cánh đồng hai vụ hóa bãi cỏ hoang bên cao tốc Bắc – Nam

Nghệ An – Chính quyền xã Tân Châu đang xây dựng phương án xử lý hơn 2ha đất lúa bỏ hoang dọc cao tốc Bắc – Nam, nhằm tránh lãng phí quỹ đất nông nghiệp của các hộ dân.

Từ khi tuyến cao tốc Diễn Châu – Bãi Vọt đưa vào khai thác, hệ thống kênh mương qua xã Tân Châu bị vùi lấp và thay đổi dòng chảy, khiến gần 2ha ruộng của các hộ dân tại hai xóm Nho Lâm và Đầu Cầu rơi vào cảnh thiếu nước hoặc ngập úng suốt gần bốn năm qua. Không thể tiếp tục canh tác, nhiều gia đình đành để ruộng hoang, trong khi chính quyền xã đang tính phương án chuyển đổi mục đích sử dụng hoặc cải tạo thủy lợi để khôi phục sản xuất.

Dọc tuyến cao tốc Bắc – Nam đoạn Diễn Châu – Bãi Vọt qua xã Tân Châu, những thửa ruộng từng lên xanh mỗi vụ nay chỉ còn cỏ dại phủ kín. Tại khu vực Km433+300, đất lúa hai bên đường gom và tuyến chính đã bỏ hoang suốt nhiều năm, sau khi hệ thống giao thông mới làm thay đổi toàn bộ điều kiện tưới tiêu.

Ông Đặng Trọng Phong, trú xóm Nho Lâm, kể lại ruộng nhà mình từng gieo cấy đều hai vụ lúa mỗi năm. “Trước đây, diện tích đất được gieo cấy đều đặn hai vụ lúa mỗi năm. Tuy nhiên, kể từ khi tuyến cao tốc hoàn thành, việc đưa nước vào đồng trở nên khó khăn, sản xuất không còn hiệu quả nên gia đình buộc phải bỏ ruộng”, ông nói.

Không riêng gia đình ông, nhiều hộ dân trong xóm cũng rơi vào cảnh tương tự, người mất vài thước ruộng, người mất 3-4 sào. Gần bốn năm bỏ hoang đã khiến nguồn thu từ nông nghiệp của nhiều gia đình giảm hẳn.

Tại xóm Nho Lâm, gần 1ha đất lúa của 6 hộ dân được giao theo Nghị định 64 hiện không còn canh tác được. Người dân đã nhiều lần kiến nghị chính quyền đầu tư lại hệ thống thủy lợi, hoặc nếu không thể khôi phục sản xuất thì mong được thu hồi, bồi thường hoặc bố trí quỹ đất khác.

Cách đó không xa, hơn 1ha đất lúa của 13 hộ dân tại xóm Đầu Cầu cũng chung số phận. Ông Lê Minh Nguyên, xóm trưởng xóm Đầu Cầu, cho biết khu vực gần cầu Thọ Lợi vốn là vùng đất sản xuất kém thuận lợi, từng được chia đều cho các hộ để bảo đảm công bằng; khi làm cao tốc, đơn vị thi công có xây mương dẫn nước nhưng công trình liên tục bị bồi lấp, không còn tác dụng.

“Khu vực một bên thường xuyên ngập úng, bên còn lại lại thiếu nước nên người dân rất khó sản xuất. Có hộ cố gắng duy trì canh tác nhưng chi phí bơm nước quá cao, trong khi giá lúa thấp nên cuối cùng vẫn phải bỏ ruộng. Trong nhiều cuộc họp cử tri, người dân đều kiến nghị địa phương sớm có giải pháp căn cơ để tránh tình trạng đất nông nghiệp bị lãng phí kéo dài”, ông Nguyên nói.

Ông Ngô Thanh Bình, Phó Chủ tịch UBND xã Tân Châu, xác nhận địa phương đã nhiều lần kiểm tra thực tế và xây dựng phương án xử lý. Do các diện tích này nằm ngoài phạm vi thu hồi của dự án cao tốc, người dân không thuộc diện được bồi thường, giải phóng mặt bằng.

Với gần 1ha đất tại xóm Nho Lâm, xã dự kiến đưa vào quy hoạch mở rộng nghĩa trang nhân dân hiện có ngay bên cạnh. “Ngay cạnh diện tích đất bỏ hoang hiện đã có nghĩa trang của người dân. Việc mở rộng sẽ giúp quản lý tập trung, đồng thời sử dụng hiệu quả quỹ đất không còn khả năng canh tác. Qua lấy ý kiến, đa số các hộ dân đều cơ bản đồng thuận với phương án này”, ông Bình cho hay.

Việc chuyển mục đích sử dụng đất thuộc thẩm quyền quyết định của HĐND tỉnh Nghệ An; sau khi hoàn thiện quy hoạch, xã sẽ lập hồ sơ trình cấp có thẩm quyền xem xét.

Riêng hơn 1ha đất tại xóm Đầu Cầu, địa phương chọn giữ lại để tiếp tục sản xuất, đồng thời đã lập dự án cải tạo hệ thống thủy lợi nhằm khắc phục tình trạng thiếu nước và ngập úng cục bộ, hiện đang hoàn thiện hồ sơ, thủ tục để triển khai. Sau gần bốn năm ruộng bỏ hoang, điều người dân Tân Châu chờ đợi không phải là lời hứa, mà là ngày nước trở lại trên những thửa ruộng từng nuôi sống họ.

Nguyên Dung (tổng hợp)