Căng thẳng Ả Rập: Khi hai ‘người anh em’ vùng Vịnh không cùng chí hướng

Cuộc chiến với Iran đang đẩy Saudi Arabia và UAE vào thế “cơm không lành, canh không ngọt” khi mỗi bên theo đuổi một toan tính riêng cho vị thế của mình.

Những đòn tấn công bí mật và sự khác biệt trong chọn bạn đồng hành

Câu chuyện về hai cường quốc Ả Rập cùng sát cánh chống lại Iran đang dần lộ ra những mảng màu đối lập đầy bất ngờ. Theo các nguồn tin tình báo, cả Saudi Arabia và UAE đều đã âm thầm “ra đòn” với Tehran, nhưng cách thực hiện lại chẳng hề giống nhau. UAE đã cho xuất kích các dòng UAV “made in China” ngay từ những ngày đầu chiến sự để trả đũa việc bị tập kích hơn 2.800 tên lửa vào tháng 3/2026. Trong khi đó, Saudi Arabia lại chọn cách tiếp cận đa mục tiêu, đánh cả vào các địa điểm tại Iraq để bảo vệ mình.

Dù cùng nổ súng, nhưng tâm thế của Riyadh và Abu Dhabi lại đang có sự phân hóa rõ rệt. Saudi Arabia đang cố gắng đóng vai người “cầm trịch” điềm tĩnh với chính sách kiềm chế để tránh một cuộc đại chiến tan hoang khu vực. Họ thậm chí còn đưa ra ý tưởng về một hiệp ước không xâm lược giữa các quốc gia láng giềng. Ngược lại, UAE dường như đang “tất tay” cho một kịch bản đối đầu trực diện, với sự hỗ trợ mạnh mẽ từ các hệ thống vũ khí tân tiến nhất của đồng minh Mỹ và Israel.

Sự chuyển dịch đồng minh của Saudi Arabia cũng là một chi tiết đáng chú ý trong bức tranh này. Từ tháng 2/2026, khi các cuộc triển lãm quân sự vẫn còn bóng dáng binh sĩ Mỹ, Riyadh đã âm thầm xây dựng một “nhóm bạn” mới gồm Pakistan, Thổ Nhĩ Kỳ và Ai Cập. Sự xuất hiện của các phi đội chiến đấu cơ Pakistan tại Saudi Arabia những ngày qua là minh chứng cho việc nước này muốn tự chủ hơn. Họ không còn muốn đặt hết trứng vào một giỏ là Mỹ, nhất là khi sự tin cậy vào Washington đang có dấu hiệu lung lay.

Cạnh tranh từ chiến trường Yemen đến cuộc đua trí tuệ nhân tạo

Khói bốc lên tại cơ sở dầu khí ở UAE bị tấn công hồi tháng 3.
(Ảnh: Chụp màn hình báo Thanh Niên)

Mối quan hệ giữa hai “ông lớn” này thực tế đã trải qua nhiều phen sóng gió tại các mặt trận như Yemen hay Sudan. Ở Yemen, dù cùng mục tiêu chống Houthi nhưng mỗi bên lại “phò” một phe khác nhau, tạo nên những mâu thuẫn khó hóa giải. Ngay cả trong cuộc nội chiến ở Sudan, sự đối chọi giữa các lực lượng SAF và RSF cũng là bóng dáng của cuộc đua tầm ảnh hưởng giữa Riyadh và Abu Dhabi. Không chỉ có súng đạn, hai nước còn đang chạy đua quyết liệt để giành ngôi vị “vua công nghệ” AI ở Trung Đông.

Vết nứt càng thêm sâu khi vào ngày 01/5/2026, UAE chính thức tuyên bố “chia tay” tổ chức OPEC do Saudi Arabia đứng đầu. Đây là kết quả của những cuộc tranh luận nảy lửa về việc ai được quyền bơm bao nhiêu dầu lên mặt đất. Hành động này được xem là một sự khẳng định cái tôi đầy mạnh mẽ của UAE, quyết không chịu lép vế trước người láng giềng khổng lồ. Sự kiện này đã làm rung chuyển thị trường năng lượng và cho thấy sự thống nhất của khối Ả Rập đang đứng trước nguy cơ tan vỡ.

Về phía UAE, họ đang đặt niềm tin vào lá chắn Vòm Sắt mà Israel vừa bàn giao vào ngày 11/5 vừa qua. Mối quan hệ này đã bắt đầu từ Hiệp định Abraham năm 2020 và ngày càng trở nên mật thiết hơn trước đe dọa từ Iran. Việc Thủ tướng Netanyahu được cho là đã bí mật ghé thăm UAE vào ngày 13/5 càng làm dấy lên những nghi ngại về sự chia rẽ trong khối Ả Rập. Trong khi một bên chọn bắt tay với Israel để đối đầu, bên còn lại vẫn đang nỗ lực tìm kiếm sự ổn định thông qua các mối liên kết Hồi giáo truyền thống.

Theo: Báo Thanh Niên