Cần giải pháp đột phá để thu hút nhân tài vào khu vực công

Thu hút nhân tài cho khu vực công cần cơ chế linh hoạt, đãi ngộ gắn với kết quả, môi trường làm việc minh bạch, khuyến khích sáng tạo.

Ưu đãi phải gắn với hiệu quả công việc

Kết luận 205 của Bộ Chính trị vừa ban hành đã mở ra nhiều chính sách đột phá nhằm thu hút, trọng dụng nhân tài trong khu vực công. Theo PGS.TS Lê Quốc Lý, nguyên Phó giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, đây là bước đi quan trọng giúp cơ quan nhà nước và viện nghiên cứu có cơ sở rõ ràng để thu hút người giỏi.

Ông cho rằng, giai đoạn đầu có thể còn khó khăn nhưng việc triển khai dần dần sẽ giúp điều chỉnh, hoàn thiện cơ chế. “Điều kiện đầu tiên để thu hút người tài là phải giao việc rõ ràng và cho họ quyền tự do sáng tạo,” ông Lý nói. Theo ông, mô hình “khoán việc” là cách làm hiệu quả, thay vì cơ chế bao cấp cứng nhắc.

Ông dẫn ví dụ từ Israel, nơi các nhà khoa học có thể hưởng tới 40% giá trị thương mại từ sản phẩm nghiên cứu. Cơ chế minh bạch giúp họ có động lực sáng tạo và gắn bó lâu dài. Ngược lại, nếu không thương mại hóa kết quả nghiên cứu, sẽ rất khó phát hiện và nuôi dưỡng nhân tài thực sự.

Ngoài ra, PGS.TS Lê Quốc Lý đề xuất gắn thu nhập của người tài với hiệu quả công việc. “Có thể trích 20% giá trị theo kết quả thực hiện, thay vì trả lương cố định định kỳ,” ông nhấn mạnh. Cơ chế này giúp tạo sự sòng phẳng, công bằng và hấp dẫn hơn cho những người có năng lực vượt trội.

Tuyển chọn minh bạch, phát huy tài năng đúng nơi

Theo Kết luận 205, cơ chế bổ nhiệm vượt cấp và dành 10% quỹ lương cho người tài là bước tiến quan trọng. Tuy nhiên, để hiệu quả, cần gắn với tiêu chí tuyển dụng rõ ràng về chuyên môn và đạo đức. “Người tài vào bộ máy hành chính phải có khả năng đề xuất chính sách mới, cải tiến quy trình, mang lại lợi ích thiết thực cho người dân,” ông Lý nêu quan điểm.

Ông cũng nhấn mạnh việc tránh tình trạng “con ông cháu cha” trong tuyển dụng. Cơ chế tiến cử và lựa chọn phải khách quan, công khai, để đảm bảo người thực sự giỏi được trọng dụng.

Về phân bổ nhân tài, ông Lý cho rằng không cần thiết đưa người giỏi về cấp xã vì công việc chủ yếu mang tính thực thi. “Người tài nên làm việc ở cấp bộ, ban, ngành, viện nghiên cứu hay trung tâm đổi mới sáng tạo – nơi họ có thể tham mưu, đề xuất chính sách lớn,” ông phân tích.

Cùng với đó, việc xây dựng cơ sở dữ liệu nhân tài quốc gia sẽ giúp các cơ quan dễ dàng tìm kiếm, đánh giá, tiến cử đúng người. Hệ thống này cần ghi nhận đầy đủ trình độ, kinh nghiệm, kết quả công tác và đóng góp thực tế, nhằm tuyển chọn được người “thật tài, thật việc”.

Thu hút và giữ chân nhân tài trong khu vực công đòi hỏi tư duy đột phá, cơ chế đãi ngộ linh hoạt và môi trường làm việc minh bạch. Khi người giỏi được trao quyền, được đánh giá công bằng và hưởng thành quả xứng đáng, họ sẽ cống hiến hết mình cho sự phát triển đất nước

Theo: Tuổi Trẻ