Cải cách tiền lương, BHXH: Ấn định mốc trình Trung ương 3/2027

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà vừa ký quyết định về lộ trình xây dựng Đề án cải cách chính sách tiền lương và bảo hiểm xã hội, dự kiến trình Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV vào tháng 3/2027.

Ngày 4/9, Văn phòng Chính phủ cho biết Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà – Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về cải cách chính sách tiền lương, bảo hiểm xã hội và ưu đãi người có công – đã ký Quyết định 124/QĐ-BCĐCCTLBHXH, ban hành kế hoạch nghiên cứu, xây dựng Đề án cải cách chính sách tiền lương và bảo hiểm xã hội.

Theo kế hoạch, Bộ Nội vụ chủ trì, phối hợp các bộ, ngành đánh giá toàn diện việc thực hiện Nghị quyết 27-NQ/TW và Nghị quyết 28-NQ/TW, hai văn kiện được ban hành năm 2018 về cải cách chính sách tiền lương và bảo hiểm xã hội. Đề án dự kiến hoàn tất, trình Hội nghị lần thứ 5 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV vào tháng 3/2027.

Nghị quyết 27-NQ/TW và Nghị quyết 28-NQ/TW được xem là nền tảng cho cải cách tiền lương khu vực công và bảo hiểm xã hội. Sau nhiều năm triển khai, các cơ quan chức năng tiếp tục rà soát những bất cập để xây dựng đề án mới. Quyết định 124 yêu cầu các bộ, ngành tổng kết toàn diện việc thực hiện hai nghị quyết, làm rõ hạn chế, nguyên nhân và gửi kết quả về Bộ Nội vụ – cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo – để tổng hợp.

Phạm vi rà soát gồm tiền lương của khối Đảng, Quốc hội, hành chính nhà nước, lực lượng vũ trang, tòa án, giáo dục, y tế, ngân hàng và khu vực doanh nghiệp. Chính sách bảo hiểm xã hội bắt buộc, tự nguyện, bảo hiểm thất nghiệp cũng được đánh giá, cùng định hướng chuyển sang mô hình bảo hiểm việc làm.

Bộ Tài chính được giao nghiên cứu giải pháp tạo nguồn lực tài chính. Bộ Nội vụ phối hợp tổng hợp kinh nghiệm quốc tế phục vụ xây dựng đề án. Theo lộ trình, dự thảo đề án hoàn thành trong tháng 8-9/2026, lấy ý kiến chuyên gia và trình Ban Chỉ đạo vào tháng 10. Dự thảo Nghị quyết hoàn thiện trong tháng 1/2027, trình Bộ Chính trị, Ban Bí thư vào tháng 2, trước khi trình Trung ương vào tháng 3/2027.

Ban hành kế hoạch nghiên cứu, xây dựng đề án cải cách chính sách tiền lương và bảo hiểm xã hội. (Ảnh minh họa: NAM)

Độ trễ chính sách trước áp lực thực tế

Theo PGS.TS Ngô Trí Long, chuyên gia kinh tế, trả lời phỏng vấn Báo Nhà báo & Công luận, sau bốn tháng vận hành mô hình chính quyền hai cấp, nhiều địa phương phản ánh khối lượng công việc tăng 20-30%, trong khi thu nhập thực tế của một bộ phận công chức, đặc biệt người trẻ ở đô thị, gần như không đổi.

Ông Long cho biết chi phí sinh hoạt tối thiểu bình quân ở đô thị hiện quanh mức 5 triệu đồng/người/tháng. Trong khi đó, với mức lương cơ sở hiện hành, lương công chức theo hệ số dao động khoảng 3,4-25,3 triệu đồng/tháng, viên chức khoảng 3,8-20,2 triệu đồng/tháng, chưa tính phụ cấp.

Theo chuyên gia, khoảng cách giữa thu nhập và chi phí sinh hoạt góp phần tạo ra tâm lý “đủ sống đến ngày 20”, đồng thời làm gia tăng nguy cơ nhân lực rời khu vực công sang khu vực tư.

Đề án lần này được kỳ vọng xử lý những bất cập tích tụ từ khi hai nghị quyết về tiền lương, bảo hiểm xã hội được ban hành năm 2018. Tuy nhiên, sau quá trình soạn thảo, lấy ý kiến và trình qua nhiều cấp, phải đến tháng 3/2027 đề án mới dự kiến được trình Trung ương về mặt chủ trương, trước khi tiếp tục luật hóa và triển khai.

Khi đồng lương chưa kịp thay đổi, bài toán giữ chân người tận tụy trong bộ máy công quyền vẫn còn đó

Nguyễn Hiền (tổng hợp)