Mạng xã hội đang được các nhà khoa học xác định là yếu tố góp phần làm suy giảm khả năng tập trung ở trẻ em, qua nghiên cứu theo dõi hơn 8.300 trẻ tại Mỹ trong nhiều năm.
- Khởi công Cảng nước sâu Cửa Lò – Bước ngoặt hạ tầng chiến lược của Nghệ An
- Lừa đảo trực tuyến: Campuchia trục xuất hơn 4.000 nghi phạm sau chiến dịch truy quét
- Nước ép hành kích thích mọc tóc hiệu quả
Nghiên cứu quy mô lớn chỉ ra mối liên hệ với ADHD
Nghiên cứu do Viện Karolinska (Thụy Điển) phối hợp Đại học Khoa học Y tế Oregon (Mỹ) thực hiện đã theo dõi hơn 8.300 trẻ em Mỹ trong độ tuổi từ 10 đến 14. Kết quả cho thấy việc sử dụng mạng xã hội thường xuyên có liên hệ rõ rệt với sự gia tăng các triệu chứng mất tập trung, yếu tố đặc trưng của rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD).
Theo nhóm nghiên cứu, trẻ em trong nhóm khảo sát trung bình dành khoảng 2,3 giờ mỗi ngày để xem TV hoặc video trực tuyến, 1,5 giờ chơi trò chơi điện tử và 1,4 giờ sử dụng mạng xã hội. Đáng chú ý, chỉ riêng thời gian dùng mạng xã hội cho thấy mối tương quan rõ rệt với các biểu hiện thiếu tập trung.
Mạng xã hội gây xao nhãng mạnh hơn xem TV hay chơi game
Các nhà khoa học không tìm thấy mối liên hệ đáng kể giữa triệu chứng ADHD với việc xem TV, YouTube hoặc chơi trò chơi điện tử. Ngược lại, việc tiếp xúc kéo dài với mạng xã hội lại gắn liền với sự suy giảm khả năng duy trì sự chú ý ở trẻ.
ADHD là rối loạn phát triển thần kinh, thường biểu hiện qua khó tập trung, bốc đồng, dễ xao nhãng và hay quên các hoạt động thường ngày. Nhóm nghiên cứu nhấn mạnh rằng tác động của mạng xã hội có thể nhỏ ở từng cá nhân, nhưng khi lan rộng trên toàn xã hội, ảnh hưởng trở nên đáng kể.
Thông báo liên tục làm gián đoạn khả năng tập trung
Giáo sư Torkel Klingberg, chuyên gia khoa học thần kinh nhận thức tại Viện Karolinska, cho rằng đặc tính gây xao nhãng liên tục của mạng xã hội là nguyên nhân then chốt. Theo ông, các thông báo, tin nhắn và nội dung cập nhật không ngừng khiến trẻ khó duy trì sự chú ý trong thời gian dài.
Ông nhấn mạnh rằng ngay cả việc chờ đợi hoặc nghĩ đến khả năng có thông báo mới cũng đủ làm gián đoạn quá trình tập trung. Điều này có thể khiến não bộ trẻ quen với sự phân mảnh chú ý, từ đó ảnh hưởng tiêu cực đến khả năng học tập và ghi nhớ.
Gia tăng chẩn đoán ADHD không chỉ do yếu tố di truyền
Nghiên cứu cũng cho thấy mối liên hệ giữa ADHD và điều kiện kinh tế – xã hội không bị chi phối bởi yếu tố di truyền. Điều này củng cố giả thuyết rằng sự gia tăng sử dụng mạng xã hội trong những năm gần đây có thể là một phần nguyên nhân khiến số ca ADHD được chẩn đoán tăng mạnh.
Theo Khảo sát sức khỏe trẻ em quốc gia Mỹ, tỷ lệ trẻ được chẩn đoán ADHD đã tăng từ 9,5% giai đoạn 2003 – 2007 lên 11,3% trong giai đoạn 2020 – 2022.
Nguy cơ cao hơn ở trẻ dùng mạng xã hội sớm
Các nhà nghiên cứu lưu ý rằng không phải mọi trẻ em sử dụng mạng xã hội đều gặp vấn đề về tập trung. Nguy cơ được ghi nhận rõ hơn ở nhóm trẻ sử dụng mạng xã hội nhiều khi lớn lên và đặc biệt là những em tiếp cận nền tảng này từ rất sớm, thậm chí trước 13 tuổi.
Dữ liệu cho thấy thời gian dùng mạng xã hội tăng nhanh theo độ tuổi, từ khoảng 30 phút mỗi ngày ở tuổi 9 lên đến khoảng 2,5 giờ mỗi ngày ở tuổi 13. Xu hướng này làm dấy lên lo ngại về tác động lâu dài đến sự phát triển nhận thức của trẻ.
Cần siết chặt bảo vệ trẻ em trên môi trường số
Báo cáo cho rằng xu hướng sử dụng mạng xã hội ngày càng sớm và ngày càng nhiều đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc xác minh độ tuổi nghiêm ngặt hơn. Đồng thời, các công ty công nghệ cần đưa ra hướng dẫn rõ ràng nhằm bảo vệ trẻ em trên môi trường số.
Ông Samson Nivins, nghiên cứu viên sau Tiến sĩ tại Viện Karolinska, kỳ vọng nghiên cứu sẽ giúp phụ huynh và nhà hoạch định chính sách có thêm cơ sở khoa học. Ông cho rằng việc sử dụng thiết bị kỹ thuật số một cách lành mạnh là yếu tố quan trọng để thúc đẩy sự phát triển nhận thức của trẻ em.
Theo: Nghệ An Điện Tử
