Ngay sau khi bão số 15 vừa suy yếu, khu vực khí quyển Đông Nam Á lại xuất hiện thêm mối nguy mới: vùng áp thấp nhiệt đới được hình thành từ tàn dư của bão Senyar, cơn bão được đánh giá là “chưa từng có” trong hơn 180 năm.
- Thảm họa cháy Hồng Kông: 83 người chết, quyên góp cứu trợ vượt 100 triệu HKD
- CSGT phát hiện hơn 1.800 tài xế vi phạm nồng độ cồn trong đêm 27/11
- Cháy lớn bao trùm KCN Tiên Sơn ở Bắc Ninh, hàng ngàn mét vuông nhà xưởng bị thiêu rụi
Theo cảnh báo của cơ quan khí tượng Malaysia, Nhật Bản và các mô hình quốc tế, hình thái này đang di chuyển từ eo biển Malacca về phía Biển Đông, với khả năng ảnh hưởng trực tiếp đến Việt Nam trong vài ngày tới. Câu hỏi lớn đặt ra là liệu sự tương tác giữa áp thấp này và bão số 15 có khiến thời tiết Biển Đông trở nên phức tạp hơn
Senyar: hiện tượng khí tượng lập hàng loạt kỷ lục hiếm trong lịch sử
Senyar tan rạng sáng 28-11 sau khi quét qua bờ Tây Malaysia, nhưng dư âm của cơn bão vẫn được đánh giá là “gây chấn động” giới khí tượng khu vực Ấn Độ Dương – Tây Bắc Thái Bình Dương.
Theo Cục Khí tượng Malaysia (MetMalaysia), cơn bão đã đi vào đất liền giữa Banting và Port Dickson lúc 1 giờ sáng trước khi suy yếu trên khu vực Pahang. Dù đã tan, tàn dư hoàn lưu thấp của bão vẫn gây mưa từng đợt ở nhiều bang Malaysia trong ngày 28 và dự kiến kéo dài tới hết 29-11.
Điểm đặc biệt khiến Senyar trở thành tâm điểm phân tích nằm ở chuỗi kỷ lục chưa từng xuất hiện:
- Đây là cơn bão nhiệt đới đầu tiên trong hơn 180 năm hình thành ngay trên eo biển Malacca – vùng vốn được xem là “miễn nhiễm” với bão.
- Là cơn bão đầu tiên được Ấn Độ (IMD) đặt tên tại vị trí đặc biệt này.
- Có vĩ độ hình thành thấp thứ hai kể từ khi IMD áp dụng quy tắc đặt tên (2004).
- Là cơn bão đầu tiên đổ bộ Sumatra trong tháng 11 sau hơn một thế kỷ dữ liệu.
- Ghi nhận sức gió mạnh nhất khi đổ bộ Sumatra, vượt mốc từng được bão Vamei (2001) xác lập.
- Là cơn bão có tên đầu tiên đổ bộ Indonesia trong lưu vực Bắc Ấn Độ Dương.
- Chỉ là cơn bão thứ hai trong lịch sử đổ bộ phần lãnh thổ Indonesia thuộc Bắc Bán Cầu.
MetMalaysia khẳng định sự xuất hiện của Senyar là “cực kỳ bất thường”, bởi Malaysia vốn nằm ngoài tuyến ảnh hưởng của bão nhiệt đới. Các cảnh báo mưa lớn tiếp tục được duy trì đến cuối ngày 29-11.
Áp thấp nhiệt đới vượt bán đảo Mã Lai: Dự báo hướng vào Biển Đông
Mối lo tiếp theo của khu vực không đến từ chính Senyar, mà từ vùng áp thấp phát triển sau khi bão tan. Đây chính là hình thái trước đó từng gây mưa lũ lịch sử ở miền Nam Thái Lan, một số vùng của Malaysia và Indonesia.
Sáng 28-11, Cơ quan Khí tượng Nhật Bản (JMA) ghi nhận vùng áp thấp đã vượt qua bán đảo Mã Lai – hành trình hiếm gặp đối với một hệ thống xoáy yếu. Hình thái này đang hoạt động tại tọa độ 3,4°N – 104°E, cách mũi Cà Mau khoảng 500 km về phía nam – tây nam.
Dữ liệu từ JMA cho thấy áp thấp đạt sức gió 15m/s, giật 23m/s (tương đương cấp 7, giật cấp 9) và đang di chuyển theo hướng bắc – đông bắc. Với lộ trình hiện tại, hệ thống có khả năng vượt vĩ tuyến 5°N và tiến vào Biển Đông, trở thành một trong số rất ít trường hợp xoáy thuận hình thành ở vùng cận xích đạo có thể sống sót và di chuyển xa như vậy.
Nguyên nhân khiến các chuyên gia đặc biệt chú ý là tại khu vực dưới vĩ độ 5°, lực Coriolis rất nhỏ, khiến xoáy thuận khó hình thành và duy trì. Đây cũng là lý do khí hậu Nam Bộ ít bão hơn Trung Bộ và Bắc Bộ.
Nguy cơ tương tác bão đôi: Kịch bản khiến dự báo trở nên khó lường
Song song với sự xuất hiện của áp thấp, bão số 15 – Koto vẫn đang có diễn biến phức tạp tại khu vực phía đông Philippines, liên tục thay đổi cường độ và hướng đi trong 2 ngày qua. Việc tồn tại thêm một áp thấp nhiệt đới ở gần Biển Đông khiến các mô hình dự báo cảnh báo khả năng hình thành hiện tượng tương tác bão đôi (Fujiwhara effect).
Trong quá trình tương tác, hai tâm xoáy có thể hút nhau, xoay quanh nhau hoặc khiến quỹ đạo thay đổi đột ngột, gây khó khăn lớn cho công tác dự báo đường đi – đặc biệt khi một trong hai hệ thống còn non yếu như vùng áp thấp này.
Hiện các mô hình khí tượng quốc tế tiếp tục theo dõi sát diễn biến, đồng thời cảnh báo không loại trừ khả năng hình thái này sẽ gây mưa lớn cho Việt Nam nếu đi vào Biển Đông và tương tác với gió mùa Đông Bắc.
Theo: Tân Thế Kỷ
