Thầy giáo xứ Nghệ vượt nghịch cảnh, trở thành nhà giáo tiêu biểu toàn quốc

Từ cậu học trò nghèo nuôi ước mơ dạy Toán đến người thầy nhiều lần đối mặt với bệnh tật, Nguyễn Thanh Tuấn vẫn chọn gắn bó với bục giảng. Năm 2026, thầy được Bộ GD&ĐT trao tặng danh hiệu Nhà giáo tiêu biểu toàn quốc.

Tuổi thơ của Nguyễn Thanh Tuấn gắn với gia đình công nhân nông trường Cờ Đỏ, thuộc xã Cờ Đỏ trước đây, nay là xã Nghĩa Hồng (Nghệ An). Hoàn cảnh kinh tế khó khăn khiến việc học của cậu bé phần lớn nhờ sự quan tâm, dìu dắt của thầy cô.

Năm lớp 4, nhận thấy Tuấn có năng khiếu Toán, cô giáo chọn em tham gia kỳ thi học sinh giỏi cấp huyện. Từ nhà đến địa điểm thi khoảng 10km đường đất đỏ, bố phải đạp xe đưa con đi. Đó cũng là lần đầu cậu học trò nhỏ biết đến một kỳ thi học sinh giỏi, còn lúng túng với tờ giấy thi và cách trình bày bài.

Không ngờ, Tuấn giành danh hiệu học sinh giỏi huyện môn Toán đầu tiên cho trường tiểu học Cờ Đỏ. Nhớ lại chuyến đi ấy, thầy kể: “Tôi vui lắm, trên đường về, tôi nói với bố: “Bố ơi, sau này con có lẽ sẽ đi làm thầy giáo dạy Toán bố ạ!” Đến bây giờ nghĩ lại, tôi cũng không hiểu vì sao lúc ấy mình lại nói như vậy, nhưng có lẽ, ước mơ làm thầy giáo đã bắt đầu nảy nở từ chuyến thi học sinh giỏi năm ấy”.

Một người cô khác cũng để lại dấu ấn trong tuổi thơ của Tuấn. Khi học lớp 5, dù học Toán tốt, chữ viết của em lại “xấu không đọc được”. Cô giáo chủ nhiệm tặng một quyển vở, động viên em tập viết. Sau đó, lần đầu tiên Tuấn được 9 điểm môn chính tả và được cô khen trước lớp. Sự khích lệ ấy giúp em kiên trì rèn chữ, đồng thời thêm trân trọng những điều thầy cô dành cho học trò.

Năm 2002, Tuấn đạt 24,5 điểm khối A trong kỳ thi tuyển sinh đại học. Cân nhắc hoàn cảnh gia đình và chi phí học tập, em chọn Khoa Toán, Trường Đại học Vinh. Bốn năm sau, Tuấn tốt nghiệp loại xuất sắc, đồng thời đỗ Á khoa cao học chuyên ngành Xác suất thống kê của trường với 14 điểm.

Thầy Nguyễn Văn Thuận, khi đó là Phó Trưởng khoa Sư phạm Toán, định hướng giữ Tuấn ở lại giảng dạy tại Trường THPT chuyên Đại học Vinh và học tiếp lên thạc sĩ. Tuy nhiên, năm cuối đại học, bố Tuấn đột ngột qua đời. Người mẹ âm thầm mang bản sao hồ sơ đi xin việc cho con tại Trường THPT Quỳ Hợp 3. Khi nhà trường đồng ý tiếp nhận, bà gọi điện báo: “Mẹ xin việc cho con rồi, con về dạy đi thôi chứ nhà mình khó khăn quá”.

thay-nguyen-thanh-tuan-giao-vien-mien-nui-nghe-an
Thầy Nguyễn Thanh Tuấn miệt mài giảng dạy tại các trường phổ thông ở miền núi Nghệ An. (Ảnh minh họa: NAM)

Thương mẹ và hiểu hoàn cảnh gia đình, Tuấn gác lại dự định làm giảng viên đại học, chọn lên vùng cao công tác. Từ năm 2006 đến 2009, anh dạy tại Trường THPT Quỳ Hợp 3; giai đoạn 2009-2022 gắn bó với Trường THPT Cờ Đỏ. Từ năm 2022 đến nay, thầy công tác tại Trường THPT Thái Hòa.

Thầy giáo Nguyễn Thanh Tuấn ở Nghệ An vượt nghịch cảnh, bền bỉ cống hiến cho sự nghiệp giáo dục và được vinh danh Nhà giáo tiêu biểu toàn quốc 2026.
Thầy Nguyễn Thanh Tuấn đứng lớp giảng dạy, học sinh chăm chú theo dõi bài học. (Ảnh minh họa: NAM)

Bền bỉ đổi mới phương pháp dạy học và vượt qua bệnh tật

Song song với công việc giảng dạy, thầy Tuấn dành nhiều thời gian nghiên cứu chuyên môn, viết sáng kiến kinh nghiệm. Những đề tài đầu tiên tập trung vào bồi dưỡng học sinh giỏi, như “Phát triển tư duy học sinh qua đẳng thức Vector hình học lớp 10” năm 2010 và “Khai thác bài toán Bất đẳng thức điểm 10 kỳ thi đại học”.

Có đề tài phải mất 1-1,5 năm mới hoàn thành. Thầy từng làm việc đến 1-2 giờ sáng để nghiên cứu, viết sáng kiến. Những nỗ lực này giúp thầy tích lũy kinh nghiệm, nâng cao chuyên môn và được đưa vào đội ngũ giáo viên cốt cán môn Toán của ngành Giáo dục Nghệ An.

Thầy giáo Nguyễn Thanh Tuấn ở Nghệ An miệt mài nghiên cứu sáng kiến, đổi mới phương pháp dạy Toán, giúp học sinh nhiều trình độ tiến bộ.
Thầy Nguyễn Thanh Tuấn hướng dẫn học sinh giải bài tập trong giờ học Toán. (Ảnh minh họa: NAM)

Năm 2018, khi được Sở GD&ĐT giao tập huấn Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 cho giáo viên các trường THPT thuộc khu vực Thái Hòa, Nghĩa Đàn và Quỳ Hợp, thầy chuyển hướng nghiên cứu. Thay vì chỉ tập trung bồi dưỡng học sinh giỏi, thầy tìm phương pháp phát triển phẩm chất, năng lực cho nhiều nhóm học sinh.

Các đề tài mới hướng đến dạy học STEM, thiết kế mô hình toán học gắn với thực tế và xây dựng chủ đề để học sinh chủ động khám phá, giải quyết vấn đề. Trong kiểm tra, đánh giá, thầy chú trọng theo dõi quá trình học tập, ghi nhận sự tiến bộ của từng em.

Thầy chia sẻ: “Mục tiêu quan trọng nhất của người thầy khi đứng lớp là giúp học sinh chiến thắng chính bản thân mình. Mỗi ngày em tiến bộ hơn so với chính mình ngày hôm qua mới là giá trị cốt lõi nhất của giáo dục”.

Cuối tháng 10/2023, khi mới công tác tại Trường THPT Thái Hòa được một năm, thầy Tuấn phát hiện khối u cứng ở vùng cổ. Sau khi thăm khám, chụp chiếu và sinh thiết tại Hà Nội, bác sĩ xác định thầy mắc ung thư hạch. Ba ngày đầu sau khi nhận kết quả, thầy suy sụp. Nhưng nghĩ đến vợ con, thầy tự động viên mình giữ tinh thần lạc quan để chiến đấu với bệnh tật.

Thầy giáo Nguyễn Thanh Tuấn ở Nghệ An vượt qua bệnh ung thư nhờ tình yêu nghề, sự động viên từ gia đình và học trò.
Thầy Nguyễn Thanh Tuấn gắn bó với học trò, tìm thấy niềm vui và động lực trong sự nghiệp trồng người. (Ảnh minh họa: NAM)

Trong quá trình điều trị tại Bệnh viện K Tân Triều, người trực tiếp tư vấn và lo liệu phác đồ cho thầy là Nguyễn Thanh Thông, học trò cũ tại Trường THPT Cờ Đỏ. Trước đó, thầy từng dạy Toán, ôn thi và bồi dưỡng miễn phí cho Thông suốt ba năm THPT.

Năm 2013, Thông đạt 29,5 điểm khối B, trở thành thủ khoa Trường Đại học Y Hà Nội, trong đó môn Toán đạt 10 điểm. Sau này, em trở thành bác sĩ và lựa chọn thi nội trú chuyên ngành ung thư. Cuộc gặp lại sau 10 năm trong hoàn cảnh đặc biệt khiến thầy Tuấn xúc động, cảm nhận sâu sắc tình nghĩa thầy trò.

Tháng 12/2023, thầy trải qua ca phẫu thuật thuận lợi. Sau ba tuần phục hồi, thầy được xuất viện. Dù hiệu trưởng Trường THPT Thái Hòa khi đó là ông Lưu Công Lĩnh yêu cầu nghỉ dạy trong học kỳ I để dưỡng bệnh, thầy vẫn trực tiếp đến xin được tiếp tục đứng lớp và làm công tác chủ nhiệm.

Sau điều trị ung thư, thầy còn hai lần gặp tai nạn gãy xương. Dù phải bó bột, nẹp tay, thầy không nghỉ buổi dạy nào. Thầy tâm sự: “Được làm chủ nhiệm và hòa vào các hoạt động của các em chính là liều thuốc chữa lành giúp mình vui vẻ và quên đi bệnh tật”.

Thầy giáo Nguyễn Thanh Tuấn vượt nghịch cảnh, chiến thắng bệnh tật, giữ trọn niềm đam mê giảng dạy và truyền cảm hứng cho đồng nghiệp, học trò.
Thầy Nguyễn Thanh Tuấn cùng đồng nghiệp và học sinh trong hoạt động tại trường. (Ảnh minh họa: NAM)

Năm 2026, khi biết mình được Bộ GD&ĐT trao tặng danh hiệu Nhà giáo tiêu biểu toàn quốc, thầy Tuấn bất ngờ và xúc động. Thầy xem đây vừa là vinh dự, vừa là trách nhiệm để tiếp tục nỗ lực trong nghề.

Nhìn lại chặng đường đã qua, thầy cho biết chưa bao giờ hối hận vì lựa chọn sư phạm. Với thầy, sự giàu có của nghề giáo không chỉ nằm ở kinh tế mà còn ở tình cảm kính trọng của học trò, sự tin tưởng của phụ huynh và sự trân quý từ đồng nghiệp.

Trường Anh (tổng hợp)