Người dân xếp hàng chiêm bái Bảo vật quốc gia Hộp đựng xá lị Phật Tháp Nhạn

Đông đảo người dân, tăng ni, Phật tử đến Bảo tàng Nghệ An – Xô viết Nghệ Tĩnh chiêm bái Hộp đựng xá lị Phật Tháp Nhạn, lần đầu được trưng bày rộng rãi sau khoảng 40 năm.

Đông đảo người dân thành kính chiêm bái bảo vật quốc gia

Những ngày này, Bảo tàng Nghệ An – Xô viết Nghệ Tĩnh đón đông đảo người dân, tăng ni, Phật tử và du khách đến chiêm bái Bảo vật quốc gia Hộp đựng xá lị Phật Tháp Nhạn.

Theo hướng dẫn của nhân viên bảo tàng, khách tham quan di chuyển lên tầng 3, nơi bố trí không gian trang trọng để giới thiệu hiện vật. Người dân lần lượt vào khu vực trưng bày, dâng hoa và chiêm bái bảo vật.

Theo thông tin từ Giáo hội Phật giáo tỉnh Nghệ An, khoảng 1.000 tăng ni, Phật tử đăng ký tham gia. Cùng với người dân và khách tham quan tự do, tổng số người tham gia ước tính khoảng 1.500 người.

Do lượng khách đến đông, bảo tàng tổ chức phân luồng, hướng dẫn theo từng lượt. Mỗi người có khoảng 1 phút chiêm bái trước khi tiếp tục di chuyển theo hướng quy định. Các hoạt động chụp ảnh, quay phim và livestream tại khu vực trưng bày không được phép nhằm giữ gìn không gian trang nghiêm và bảo đảm an toàn cho hiện vật.

Đông đảo người dân, tăng ni, Phật tử thành kính đến chiêm bái Bảo vật quốc gia. (Ảnh minh họa: NAM)

Có mặt tại bảo tàng, bà Nguyễn Thị Mai (58 tuổi, trú xã Nam Đàn, Nghệ An) bày tỏ sự xúc động khi lần đầu được tận mắt chiêm bái Bảo vật quốc gia. Bà cho biết đã theo dõi thông tin về hiện vật qua báo chí và mong muốn có dịp được trực tiếp tìm hiểu, chiêm ngưỡng bảo vật.

Hoạt động trưng bày cũng thu hút sự quan tâm của giới nghiên cứu, giảng dạy và sinh viên. Thạc sĩ Nguyễn Thanh Hải, giảng viên trường Đại học Vinh, cho rằng việc được tiếp cận trực tiếp với bảo vật có ý nghĩa thiết thực đối với sinh viên chuyên ngành văn hóa. Qua trải nghiệm thực tế, người học có thêm cơ hội tìm hiểu về công tác bảo tồn, phát huy giá trị di sản và tích lũy kiến thức phục vụ công việc sau này.

Bà Phan Thị Hà Long, Phó Giám đốc Bảo tàng Nghệ An – Xô viết Nghệ Tĩnh, cho biết đây là lần đầu tiên Hộp đựng xá lị Phật Tháp Nhạn được đưa ra giới thiệu rộng rãi sau khoảng 40 năm kể từ khi được phát hiện, khai quật.

Theo kế hoạch, bảo tàng phục vụ khách tham quan từ ngày 18 đến 24/11/2026. Mỗi ngày có 3 khung giờ mở cửa, gồm 8h-11h, 13h30-17h và 19h-21h30. Sáu nhân viên được bố trí thường trực để hướng dẫn, hỗ trợ khách tham quan và giới thiệu về nguồn gốc, quá trình phát hiện cũng như giá trị của hiện vật.

Trước đó, lễ cung rước bảo vật được tổ chức qua một số tuyến đường trung tâm đô thị Vinh, thu hút hàng nghìn tăng ni, Phật tử và người dân tham gia. Đoàn cung rước có sự hiện diện của các chức sắc Phật giáo, đại biểu cùng 120 xe điện chở Phật tử và người dân.

Sau chương trình nghệ thuật “Ánh Từ Quang”, bảo vật được cung rước lên tầng 3 bảo tàng để thực hiện nghi lễ an vị trước khi mở cửa phục vụ công chúng. Nghi thức khai trương phòng trưng bày được tổ chức trong khuôn khổ Tuần Văn hóa – Đại đoàn kết các dân tộc tỉnh Nghệ An năm 2026.

Nghi lễ rước Bảo vật quốc gia Hộp đựng xá lị Phật Tháp Nhạn diễn ra trong không khí trang nghiêm. (Ảnh minh họa: NAM)

Hộp đựng xá lị Phật Tháp Nhạn được tìm thấy tại di chỉ Tháp Nhạn, nay thuộc xã Kim Liên, tỉnh Nghệ An. Cuộc khai quật do Viện Khảo cổ học phối hợp với Bảo tàng Nghệ Tĩnh tiến hành trong hai năm 1985-1986.

Qua nghiên cứu, hiện vật được xác định có niên đại khoảng thế kỷ VII-VIII, thuộc thời kỳ Bắc thuộc. Đây là hộp đựng xá lị Phật bằng vàng duy nhất được phát hiện tại Việt Nam, có giá trị trong nghiên cứu lịch sử Phật giáo, kỹ thuật chế tác kim loại và nghệ thuật tạo hình thời kỳ này.

Hiện vật có kích thước dài 8cm, rộng 5cm và cao 5,5cm, gồm phần nắp và thân hộp. Toàn bộ được chế tác bằng vàng theo phương pháp tán dập nguội.

Hộp được trang trí bằng các họa tiết hoa sáu cánh và hoa sen. Trên mặt nắp, họa tiết hoa sáu cánh được bố trí cân đối trong khung hình chữ nhật; quanh thân hộp là dải hoa sen nối tiếp nhau, tạo thành đường diềm trang trí.

Chất liệu vàng, kỹ thuật chế tác và hệ thống hoa văn trên hiện vật cung cấp những tư liệu có giá trị phục vụ nghiên cứu lịch sử, văn hóa và tôn giáo trên vùng đất Nghệ An.

Ngày 25/12/2017, Hộp đựng xá lị Phật Tháp Nhạn được Thủ tướng Chính phủ công nhận là Bảo vật quốc gia theo Quyết định số 2089/QĐ-TTg.

Việc đưa hiện vật ra trưng bày rộng rãi lần này tạo cơ hội để công chúng tiếp cận trực tiếp một di sản quý hiếm, qua đó góp phần nâng cao nhận thức về bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa, lịch sử của Nghệ An.

Hoàng Hà (tổng hợp)