Nhận diện sớm nguy cơ tự hại để bảo vệ học sinh

Thạc sĩ Trần Nguyễn Minh Châu, chuyên viên tâm lý học đường tại Trường THPT chuyên Trần Đại Nghĩa TP.HCM, chia sẻ những dấu hiệu cảnh báo và giải pháp phòng ngừa hành vi tự hại ở học sinh.

Tại workshop diễn ra ngày 10.11, chuyên gia phân tích các biểu hiện bất thường về thể chất, nhận thức, cảm xúc và hành vi mà gia đình, nhà trường cần lưu ý. Một khảo sát năm 2024 trên 976 học sinh lớp 10-12 của hai trường THPT tại TP.HCM, công bố trên Tạp chí Y học TP.HCM, ghi nhận 46,9% học sinh có hành vi tự gây thương tích trong 12 tháng qua. Tỷ lệ này cao hơn ở học sinh nữ (52,8%) so với học sinh nam (40,2%)

.Theo bà Châu, tự hại là tín hiệu của sự đau khổ. “Đó là một lời kêu cứu mà không được bộc lộ ra bằng lời mà bộc lộ ra bằng hành vi”, bà nhận định.

Phát hiện dấu hiệu cảnh báo, tăng cường hỗ trợ từ gia đình

Những dấu hiệu tự hại có thể biểu hiện qua nhiều phương diện. Về thể chất, học sinh có thể bị rối loạn giấc ngủ, thường xuyên đau đầu, đau bụng không rõ nguyên nhân hoặc xuất hiện những vết thương lạ; về nhận thức và cảm xúc, các em có thể nói những lời thể hiện sự bế tắc, thay đổi tâm trạng mạnh, thu mình, từ bỏ sở thích hoặc có hành vi liều lĩnh. Chuyên gia lưu ý cần quan sát những thay đổi so với trạng thái thường ngày, đặc biệt khi nhiều biểu hiện xuất hiện đồng thời hoặc kéo dài; bạo lực học đường và bắt nạt trực tiếp, trực tuyến cũng là những yếu tố nguy cơ cần chú ý.

Để phòng ngừa, bà Châu nhấn mạnh vai trò của gia đình, sự gắn kết và kỹ năng cảm xúc xã hội. Học sinh cần được khuyến khích tham gia câu lạc bộ, hoạt động thể thao, xây dựng các mối quan hệ tích cực và tìm kiếm sự hỗ trợ từ bạn bè, thầy cô, gia đình khi gặp khó khăn.

Thạc sĩ Trần Nguyễn Minh Châu trình bày về sức khỏe tâm lý học đường tại buổi chuyên đề. (Ảnh minh họa: NAM)

Từ kinh nghiệm 2 năm làm việc tại Trường THCS Trần Quốc Toản (TP.HCM), cô Văn Thanh Kim Hằng (26 tuổi), chuyên viên tham vấn tâm lý, nhận thấy số học sinh có biểu hiện lo âu, trầm cảm, căng thẳng và mong muốn tự hại có xu hướng gia tăng. Buổi chia sẻ giúp cô củng cố kiến thức về xây dựng kế hoạch an toàn cho học sinh.

Trong khi đó, Hồ Hà Uyên (27 tuổi), chuyên viên tâm lý học đường tại Trung tâm Ý tưởng Việt (TP.HCM), cho biết sẽ chú trọng hơn đến việc khai thác dấu hiệu cảnh báo, đánh giá yếu tố nguy cơ, yếu tố bảo vệ và mức độ an toàn của học sinh trong quá trình tham vấn. Với Phan Võ Vân Anh, sinh viên ngành tâm lý học tại Trường ĐH Văn Lang, workshop giúp cô hiểu thêm ý nghĩa đằng sau hành vi của học sinh, đồng thời học cách đặt câu hỏi và phản hồi phù hợp khi tiếp cận các em

Ân Hồng ( tổng hợp)