Nghệ An định hướng phát triển cây dứa và chanh dây tại khu vực miền núi, gắn mở rộng vùng nguyên liệu với chính sách hỗ trợ, liên kết bao tiêu và đầu tư chế biến nhằm nâng cao thu nhập cho người dân.
- Nhà vô địch pickleball tuổi 15 gia nhập Viet Panthers
- Brooklyn: 8 người chết trong vụ sập tòa nhà 3 tầng
- Trời mưa, mặt đường trơn, ba ô tô đâm liên hoàn trên cao tốc
Nghệ An phát triển vùng nguyên liệu dứa, chanh dây gắn với chế biến, xuất khẩu
Nghệ An có gần 1,4 triệu ha đất nông nghiệp cùng điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng đa dạng, tạo lợi thế phát triển các vùng chuyên canh cây ăn quả. Trong đó, dứa và chanh dây được tỉnh định hướng phát triển, đặc biệt tại các xã miền núi, vùng cao nhằm hình thành vùng nguyên liệu phục vụ chế biến, xuất khẩu.
Theo Phó Chủ tịch Hiệp hội Rau quả Việt Nam Phạm Quốc Liêm, thị trường nhập khẩu dứa thế giới đạt khoảng 6,1 tỷ USD. Việt Nam hiện có khoảng 60.000ha dứa, riêng Nghệ An khoảng 3.000ha, nhưng kim ngạch xuất khẩu năm 2025 mới đạt 116,2 triệu USD.
Đối với chanh dây, diện tích cả nước cuối năm 2025 đạt khoảng 12.600ha, sản lượng hơn 178.500 tấn; giá trị xuất khẩu 10 tháng năm 2025 vượt 202 triệu USD. Ngoài tiêu thụ quả tươi, chanh dây còn được sử dụng làm nguyên liệu chế biến puree, nước ép cô đặc và sản phẩm cấp đông xuất khẩu.
Theo Kế hoạch số 802/KH-UBND, Nghệ An đặt mục tiêu mở rộng diện tích trồng dứa lên 11.040ha vào năm 2030. Đối với chanh dây, tỉnh định hướng phát triển tại các tiểu vùng sinh thái có độ cao 500-1.300m, tập trung ở khu vực miền núi phía Tây như Quế Phong, Tương Dương.
Tại xã Yên Hòa, địa bàn miền núi đặc biệt khó khăn, người dân chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số làm nông nghiệp. Chủ tịch UBND xã Đậu Đức Truyền cho biết, địa phương đã được phê duyệt quy hoạch vùng trồng dứa 203ha và đăng ký phát triển từ năm 2026.
Tuy nhiên, quỹ đất nông nghiệp của xã còn hạn chế, phần lớn diện tích sản xuất thuộc quy hoạch đất rừng sản xuất. Nhiều khu vực hiện là đất trống, đồi trọc hoặc đang trồng ngô, sắn. Trong khi đó, chính sách hỗ trợ theo Nghị quyết số 34/2025 của HĐND tỉnh Nghệ An chủ yếu áp dụng đối với diện tích đất nông nghiệp, khiến người dân tại những khu vực đất rừng sản xuất đủ điều kiện chuyển đổi chưa thuận lợi tiếp cận chính sách.
Địa phương kiến nghị tỉnh nghiên cứu cơ chế phù hợp, đồng thời sớm hoàn tất hợp đồng bao tiêu với doanh nghiệp để người dân yên tâm đầu tư.
Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Nghệ An Võ Thị Nhung cho biết, trong quy hoạch giai đoạn 2026-2030, tỉnh đã được Trung ương phê duyệt giảm 41.000ha diện tích rừng sản xuất để phục vụ phát triển kinh tế – xã hội, trong đó có chuyển đổi cơ cấu cây trồng. Các địa phương cần rà soát diện tích phù hợp, hoàn thiện thủ tục chuyển đổi theo quy hoạch để có cơ sở xem xét hỗ trợ.
Để giảm chi phí đầu tư, Nghệ An triển khai chính sách hỗ trợ theo Nghị quyết số 34/2025/NQ-HĐND. Theo bà Võ Thị Nhung, các diện tích trồng dứa lần đầu, đúng quy hoạch được hỗ trợ 80% chi phí cây giống, 5 triệu đồng/ha làm đất và 3,5 triệu đồng/ha mua màng nilon phủ luống.
Tỉnh đồng thời gắn chính sách hỗ trợ với liên kết tiêu thụ thông qua hợp tác với DOVECO và Nafoods. Theo phương án triển khai, diện tích dứa tham gia chính sách phải có hợp đồng liên kết bao tiêu sản phẩm.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Nguyễn Văn Đệ cam kết đồng hành cùng người dân, doanh nghiệp bằng cơ chế, chính sách nhằm tháo gỡ những vướng mắc trong thực tiễn.
Đến nay, hơn 50 địa phương trong tỉnh đăng ký kế hoạch trồng dứa với tổng diện tích vượt 2.500ha. Năm 2026, Nghệ An đã triển khai 520ha qua hai đợt đầu, tiếp tục thực hiện đợt ba và phấn đấu đạt 1.000ha trồng mới.
Xã Quỳnh Thắng có gần 50 năm kinh nghiệm phát triển cây dứa. Theo Phó Chủ tịch UBND xã Nguyễn Quốc Khánh, địa phương hiện có khoảng 2.400ha dứa, chủ yếu là giống Queen và 250ha giống MD2. Sản lượng năm 2026 dự kiến đạt khoảng 50.000 tấn, cung cấp cho Nafoods và thị trường quả tươi.
Dù có kinh nghiệm sản xuất lâu năm, người trồng dứa tại đây vẫn đối mặt với biến động giá. Có thời điểm giá dứa đạt 15.000-16.000 đồng/kg nhưng cũng có lúc giảm còn 5.000 đồng/kg. Tại thời điểm diễn đàn, giá thu mua tại lô khoảng 6.500-7.000 đồng/kg.
Cùng với hỗ trợ sản xuất, đầu tư chế biến được xem là giải pháp quan trọng để mở rộng đầu ra. DOVECO đã đầu tư Nhà máy chế biến rau quả xuất khẩu tại xã Nghĩa Thọ với tổng vốn khoảng 500 tỷ đồng. Theo Tổng Giám đốc DOVECO Đinh Cao Khuê, nhà máy có công suất thiết kế mỗi năm khoảng 30.000 tấn dứa tươi xuất khẩu và 20.000 tấn nước dứa cô đặc xuất khẩu.
Nafoods đang làm thủ tục mở rộng nhà máy tại khu vực Quỳnh Lưu, từ diện tích hiện có 5ha lên thêm 20ha. Doanh nghiệp đồng thời nghiên cứu đầu tư sản phẩm dứa đóng lon bên cạnh dứa cô đặc và đông lạnh nhanh IQF.
Đại diện Nafoods, bà Nguyễn Thị Trang, mong muốn chính quyền, doanh nghiệp và nông dân cùng thực hiện trách nhiệm trong hợp tác, bảo đảm nguồn nguyên liệu ổn định và lợi ích lâu dài cho cả người trồng lẫn nhà máy.
Việc phát triển vùng trồng dứa, chanh dây gắn với chính sách hỗ trợ, liên kết bao tiêu và đầu tư chế biến đang mở ra hướng chuyển đổi sản xuất tại Nghệ An, góp phần tạo thêm cơ hội sinh kế và nâng cao thu nhập cho người dân miền núi.
Hoàng Hà (tổng hợp)
