Góc nhìn giáo viên về cách bố trí thí sinh ở điểm thi

Thầy Nguyễn Văn Quý cho rằng Bộ GD&ĐT nên nghiên cứu để tiến tới bắt buộc mọi điểm thi tốt nghiệp THPT có thí sinh của tối thiểu hai trường, còn các trường hợp đặc biệt khó khăn do Bộ xem xét, quyết định.

Ý kiến này được đưa ra khi Bộ GD&ĐT đang xem xét điều chỉnh Quy chế thi năm 2027 nhằm ngăn ngừa tiêu cực, sau những sai phạm xảy ra tại điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang trong kỳ thi năm 2026. Một giải pháp được đặt ra là “trộn” thí sinh từ nhiều trường vào cùng điểm thi,

đồng thời đại diện Bộ Công an cảnh báo nguy cơ phát sinh tiêu cực khi thí sinh cùng trường dồn về một điểm và đề xuất siết chặt việc phân công cán bộ coi thi, giám sát các khâu tổ chức.

Vì sao cần quy định bắt buộc trên phạm vi toàn quốc

Theo thầy Quý, kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT nay không chỉ để công nhận tốt nghiệp mà còn là căn cứ quan trọng để xét tuyển đại học. Với một kỳ thi quy mô hơn một triệu thí sinh mỗi năm, thầy cho rằng tính nghiêm túc, trung thực và công bằng phải được đặt lên cao hơn bao giờ hết, nên cách bố trí điểm thi cần được rà soát để thu hẹp kẽ hở.

Thầy cho biết Hà Nội và một số địa phương đã áp dụng cách làm này nhiều năm, trong khi vẫn có điểm thi chỉ gồm thí sinh của một trường. Theo thầy, sự thiếu đồng đều ấy có thể làm khác nhau điều kiện bảo đảm công bằng giữa các điểm thi, và đã là kỳ thi quốc gia thì yêu cầu này cần được thực hiện thống nhất trên cả nước, thay vì dừng ở mức khuyến khích.

Về tính khả thi, thầy nhận định đa số địa phương làm được nếu quyết tâm và chuẩn bị kỹ, còn ở miền núi, vùng sâu, vùng xa thì khoảng cách và giao thông là yếu tố phải cân nhắc. Những nơi thực sự không thể triển khai cần xây dựng phương án cụ thể để Bộ GD&ĐT xem xét, quyết định.

Nếu quy chế năm 2027 đưa phương án này vào, thầy cho rằng các Sở GD&ĐT phải chủ động tính toán dựa trên mạng lưới trường học, số lượng thí sinh và điều kiện giao thông để xây dựng phương án điểm thi đáp ứng yêu cầu trên. Ở những nơi các trường nằm gần nhau, theo thầy, việc này không quá khó.

Về đi lại và ăn ở của thí sinh, thầy giữ quan điểm: “Thầy cô di chuyển để trò không phải đi xa.” Vì vậy cần tăng cường điều động cán bộ làm thi chéo giữa các địa phương, còn nếu buộc phải bố trí điểm thi xa nơi cư trú, địa phương cần chủ động có nguồn hỗ trợ để học sinh và gia đình không phải chịu thêm chi phí hay lo chỗ ăn nghỉ.

Thầy lưu ý trộn thí sinh chỉ là một giải pháp phòng ngừa gian lận và cần đi cùng camera giám sát phòng thi, chấm thi chéo, huy động thêm giảng viên đại học. Đồng thời cần hạn chế tối đa cán bộ, giáo viên của trường sở tại tham gia coi thi, chỉ giữ những người thật sự cần thiết.

Sau kỳ thi, thầy đề nghị tăng cường thanh tra, kiểm tra, chủ động phân tích kết quả và xử lý thật nghiêm các trường hợp cố tình gian lận, kể cả hành vi tiếp tay.

Thí sinh tại điểm thi tốt nghiệp THPT. (Ảnh minh họa: NAM)

Thầy cho rằng cách tổ chức này có thể phức tạp và tốn kém hơn, nhưng đó là điều phải chấp nhận. Trong tuyển sinh đại học, thí sinh có thể cạnh tranh nhau đến từng 0,01 điểm, nên một sự thiếu nghiêm túc ở điểm thi này có thể ảnh hưởng đến cơ hội trúng tuyển của học sinh ở nơi khác; vì vậy, theo thầy, “không thể đặt yêu cầu tiết kiệm chi phí hay sự thuận tiện trong tổ chức lên trên tính công bằng của kỳ thi”.

Về lâu dài, thầy vẫn cho rằng nên thôi dùng học bạ trong xét tuyển đại học và hướng tới một kỳ thi chung có kết quả đáng tin cậy, để học sinh không phải dự nhiều kỳ thi riêng như hiện nay. Theo thầy, điều quan trọng nhất là bảo vệ những học sinh học thật, thi thật, không để các em bị thiệt vì những vi phạm trong khâu tổ chức thi.

Nguyễn Quế (tổng hợp)