Ăn đậu phụ có tốt cho thận? Người bệnh cần lưu ý gì?

Đậu phụ là nguồn protein thực vật giàu dinh dưỡng, có thể phù hợp với chế độ ăn của người mắc bệnh thận. Tuy nhiên, người bệnh cần lựa chọn khẩu phần phù hợp với tình trạng sức khỏe và hướng dẫn của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng.

Đậu phụ có lợi ích gì đối với sức khỏe thận?

Đậu phụ là thực phẩm làm từ đậu nành, có thể chế biến thành nhiều món ăn khác nhau như món xào, súp, nước sốt hoặc món tráng miệng. Đây cũng là lựa chọn thay thế thịt trong một số chế độ ăn.

Theo Quỹ Thận Quốc gia Hoa Kỳ (National Kidney Foundation, NKF), đậu phụ là thực phẩm có nguồn gốc thực vật giàu dinh dưỡng, có thể chứa ít phốt pho, kali và natri hơn một số thực phẩm giàu protein khác. Nhờ đó, thực phẩm này có thể phù hợp với chế độ ăn của một số người mắc bệnh thận, tùy theo nhu cầu dinh dưỡng và tình trạng sức khỏe.

Đậu phụ chứa 9 axit amin thiết yếu, cần thiết cho quá trình tổng hợp protein của cơ thể. Ngoài ra, thực phẩm này còn cung cấp chất béo, trong đó có omega-3 và omega-6, cùng nhiều vitamin và khoáng chất.

Theo Tiến sĩ – Lương y Phùng Tuấn Giang, Chủ tịch Viện Nghiên cứu Phát triển Y dược Cổ truyền Việt Nam, đậu phụ chứa protein, mangan, canxi, selen và phospho. Thực phẩm này còn có đồng, sắt, magie, kẽm, folate, một lượng nhỏ vitamin B6, riboflavin, thiamine, kali và vitamin K.

Đậu phụ có lượng năng lượng tương đối thấp. Theo thông tin trong bài gốc, 100 g đậu phụ cung cấp khoảng 70 calo. Tuy nhiên, giá trị năng lượng thực tế có thể thay đổi tùy loại đậu phụ, khẩu phần và cách chế biến, đặc biệt khi chiên hoặc dùng kèm nước sốt.

Theo NKF, thực phẩm từ đậu nành có thể được đưa vào chế độ ăn của người mắc bệnh thận mạn hoặc người đã ghép thận. Người chạy thận nhân tạo, lọc màng bụng hoặc có sỏi thận cũng có thể sử dụng đậu phụ, nhưng cần điều chỉnh khẩu phần theo tình trạng bệnh, kết quả xét nghiệm và hướng dẫn của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng.

Không phải tất cả người mắc bệnh thận đều cần hạn chế kali và phốt pho ở cùng mức độ. Vì vậy, người bệnh không nên tự loại bỏ đậu phụ khỏi thực đơn chỉ vì mắc bệnh thận, nhưng cũng không nên mặc định có thể ăn không giới hạn.

Về bảo quản, bài gốc khuyến nghị rửa sạch đậu phụ trước khi chế biến. Nếu bảo quản trong tủ lạnh từ 3-5 ngày, có thể ngâm đậu trong nước, đặt trong hộp kín và thay nước hằng ngày.

Ngoài việc cung cấp protein thực vật, đậu phụ còn được đề cập với một số lợi ích sức khỏe tiềm năng. Tuy nhiên, các lợi ích này không đồng nghĩa với việc đậu phụ có thể thay thế thuốc hoặc phương pháp điều trị.

Có thể liên quan đến nguy cơ mắc một số loại ung thư: Theo TS Phùng Tuấn Giang, các nghiên cứu về đậu nành cho thấy việc tiêu thụ loại thực phẩm này có thể liên quan đến nguy cơ thấp hơn đối với một số loại ung thư, bao gồm ung thư vú, ung thư tuyến tiền liệt và ung thư dạ dày.

Hỗ trợ sức khỏe tim mạch: Isoflavone trong đậu nành là nhóm hợp chất được nghiên cứu về mối liên hệ với tình trạng viêm và lưu lượng máu. Những kết quả này gợi ý tiềm năng đối với sức khỏe tim mạch, nhưng không đủ căn cứ để khẳng định ăn đậu phụ có thể ngăn ngừa đột quỵ.

Hỗ trợ kiểm soát cân nặng: Với lượng calo tương đối thấp và hàm lượng protein đáng kể, đậu phụ có thể là lựa chọn cho người muốn kiểm soát cân nặng. Tuy nhiên, ăn đậu phụ không tự động giúp giảm cân; kết quả còn phụ thuộc vào tổng năng lượng nạp vào và mức độ vận động.

Góp phần duy trì sức khỏe xương: Mangan, canxi, phospho cùng nhiều chất dinh dưỡng khác trong đậu phụ tham gia vào việc duy trì sức khỏe xương. Tuy nhiên, không nên xem riêng việc ăn đậu phụ là biện pháp bảo đảm phòng ngừa gãy xương hoặc loãng xương.

Có thể liên quan đến việc kiểm soát đường huyết: Một số nghiên cứu về đậu nành và isoflavone ghi nhận mối liên hệ với những thay đổi có lợi về đường huyết và độ nhạy insulin. Tuy nhiên, chưa thể kết luận rằng chỉ ăn đậu phụ sẽ giúp kiểm soát đường huyết hoặc điều trị tình trạng kháng insulin. Người mắc đái tháo đường vẫn cần tuân thủ chế độ ăn và phác đồ điều trị được hướng dẫn.

Nhìn chung, đậu phụ có thể là một phần của chế độ ăn đa dạng và cân đối. Đối với người mắc bệnh thận, việc lựa chọn thực phẩm và điều chỉnh khẩu phần cần dựa trên tình trạng sức khỏe, kết quả xét nghiệm và tư vấn chuyên môn, thay vì áp dụng một chế độ ăn giống nhau cho tất cả mọi người.

Hoàng Hà (tổng hợp)