NGHỆ AN – Lực lượng kiểm lâm Vườn quốc gia Pù Mát cùng người dân bảo vệ khu rừng, nơi hệ sinh thái vẫn duy trì được giá trị đa dạng sinh học theo các kết quả khảo sát gần đây.
- Đại biểu Quốc hội đề xuất hoàn thiện chính sách nhà ở xã hội
- Hai hành vi vi phạm giao thông qua phản ánh của người dân
- Xác minh danh tính nữ sinh lớp 11 tử vong trên sông Cầu
Vườn quốc gia này nằm ở miền Tây Nghệ An, thuộc Khu dự trữ sinh quyển thế giới Tây Nghệ An, rộng hơn 94.000 ha và theo số liệu điều tra có 2.494 loài thực vật bậc cao cùng gần 1.000 loài động vật. Trong chuyến tuần tra kéo dài 8 ngày hồi tháng 7, anh Vi Đức Anh, cán bộ kiểm lâm của vườn, đã bất ngờ gặp một cá thể khỉ mặt đỏ chủ động tiến lại gần.
Con khỉ xuất hiện trên tán cây giữa rừng già, không bỏ chạy mà đứng quan sát rồi chậm rãi lại gần đoàn kiểm lâm, cuộc gặp kéo dài gần một giờ. “Nhiều năm đi tuần rừng, lần đầu tiên tôi chứng kiến khỉ mặt đỏ mạnh dạn tiếp cận con người như vậy”, anh Đức Anh kể. Theo ông Lê Anh Tuấn, Giám đốc Vườn quốc gia Pù Mát, có thể con khỉ từng được cứu hộ, chăm sóc rồi trở về tự nhiên, cũng có khả năng nó nhận ra những người bảo vệ rừng nên không quá sợ.
Những đợt điều tra đa dạng sinh học gần đây, do các nhà nghiên cứu phối hợp với Ban Quản lý Vườn quốc gia Pù Mát thực hiện bằng bẫy ảnh, thiết bị ghi âm tự động, khảo sát theo tuyến và ghi nhận dấu vết, đã ghi nhận nhiều loài có giá trị bảo tồn cao như mèo gấm, cầy vòi mốc, lửng lợn, nai, sơn dương, gà lôi trắng và thỏ vằn Trường Sơn. Ông Tuấn cho rằng đây là tín hiệu tích cực, đồng thời là cơ sở khoa học để lập kế hoạch bảo tồn và xác định khu vực cần ưu tiên bảo vệ.
Sao la vẫn gợi nhiều hy vọng khi hình ảnh loài thú cực kỳ quý hiếm này từng được ghi nhận tại đây năm 1998, và các nhà nghiên cứu đến nay vẫn mong tìm thêm bằng chứng về loài được ví như “kỳ lân châu Á”. Về thực vật, rừng có loài làm dược liệu và cây gỗ quý cần bảo vệ nghiêm ngặt, đồng thời tạo nơi trú ngụ, nguồn thức ăn cho động vật.
Khi người dân cùng kiểm lâm bảo vệ rừng
Theo ông Nguyễn Diên Quang, Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm Pù Mát, hơn mười năm trước bẫy thú từng dày đặc trong rừng, mỗi đợt tuần tra lực lượng chức năng đều thu về rất nhiều bẫy đủ loại. “Bây giờ đã khác, rừng không còn là nơi kiếm sống và tiêu khiển của thợ săn. Họ đã bỏ nghề”, ông Quang chia sẻ.
Pù Mát có ba mặt giáp khu dân cư, còn vùng lõi có gần 250 hộ đồng bào Đan Lai sống từ nhiều đời, và trước kia một bộ phận người dân sống nhờ rừng. Các chương trình giao khoán bảo vệ rừng, chi trả dịch vụ môi trường rừng cùng những cơ chế hỗ trợ liên quan đã mang thêm nguồn thu cho cộng đồng, và theo ông Quang, năm nay hơn 3.200 hộ dân ven rừng dự kiến nhận hơn 52 tỷ đồng từ các nguồn này.
Nếu trước đây có người vào rừng săn thú, tìm gỗ thì nay ngày càng nhiều người cùng kiểm lâm phát hiện, gỡ bẫy và báo tin khi thấy dấu hiệu xâm hại tài nguyên, cho thấy nhận thức của cộng đồng đang dần đổi khác. Bên cạnh đó, vườn còn cứu hộ, điều trị những cá thể bị thương, mắc bẫy hoặc được người dân tự nguyện giao nộp trước khi thả về rừng.
Dù vậy, săn bắt trái phép, bẫy thú và suy giảm sinh cảnh vẫn là nguy cơ với các loài vốn hiếm gặp. Bởi thế, bảo tồn Pù Mát cần sự bền bỉ của lực lượng chức năng, sự chung tay của cộng đồng và các nghiên cứu khoa học được duy trì đều đặn.
Nguyễn Quế (tổng hợp)
