Nghiên cứu trên 25 người trưởng thành thừa cân hoặc béo phì ghi nhận huyết áp giảm nhiều hơn ngay sau 30 phút ngâm nước nóng so với sau 30 phút đạp xe. Tuy nhiên, kết quả chưa đủ để khẳng định phương pháp này mang lại lợi ích lâu dài hoặc có thể thay thế tập thể dục.
- Học sinh trên toàn quốc sẽ có kho học liệu chung, truy cập miễn phí
- Kế toán cảnh báo trái luật, gần 30 tỷ đồng vẫn bị giấu
- Những công trình dân sinh nối gần tình quân dân ở Thái Nguyên
Ngâm nước nóng 40 độ C tác động đến huyết áp như thế nào?
Nghiên cứu đăng trên tạp chí European Journal of Applied Physiology tuyển chọn 25 người trưởng thành thừa cân hoặc béo phì, từ 45 đến 70 tuổi, với độ tuổi trung bình 59. Nghiên cứu so sánh những thay đổi tức thời về huyết áp, nhiệt độ cơ thể và vi tuần hoàn dưới da sau 30 phút ngâm nước nóng với sau 30 phút đạp xe cường độ vừa phải.
Mỗi người tham gia lần lượt thực hiện hai thử nghiệm theo thứ tự ngẫu nhiên, cách nhau ít nhất 72 giờ. Ở thử nghiệm thứ nhất, người tham gia ngồi ngâm mình trong nước nóng khoảng 40°C trong 30 phút, với mực nước đến ngang mũi ức và hai cẳng tay ngâm trong nước. Ở thử nghiệm còn lại, họ đạp xe 30 phút với cường độ vừa phải, tương đương 60–70% nhịp tim tối đa.
Các nhà nghiên cứu theo dõi nhịp tim, huyết áp động mạch trung bình và nhiệt độ lõi cơ thể. Đồng thời, nhóm sử dụng kỹ thuật chụp cắt lớp quang học kết hợp giao thoa để quan sát các mạch máu nhỏ dưới da.
Kết quả chụp cắt lớp quang học cho thấy sau khi ngâm nước nóng, các chỉ số vi tuần hoàn dưới da gồm đường kính mạch, vận tốc và lưu lượng máu, cùng mật độ vi mạch có dòng máu lưu thông, đều tăng nhiều hơn so với sau khi đạp xe. Phân tích các chỉ số này được thực hiện trên 22 người có hình ảnh đạt yêu cầu kỹ thuật. Sau khi ngâm nước nóng, cả huyết áp tâm thu và huyết áp tâm trương đều giảm nhiều hơn so với sau buổi đạp xe. Trong khi đó, tập thể dục khiến nhịp tim tăng cao hơn.
Theo các nhà nghiên cứu, nhiệt độ nước cao làm tăng nhiệt độ cơ thể, thúc đẩy máu lưu thông đến da để giải phóng nhiệt. Nhiệt làm tăng lưu lượng máu đến da và thúc đẩy giãn mạch. Nghiên cứu ghi nhận những thay đổi này qua các chỉ số vi tuần hoàn, nhưng chưa chứng minh rằng chúng sẽ dẫn đến lợi ích tim mạch lâu dài. Những phản ứng này có một số điểm tương đồng với thay đổi sinh lý xảy ra khi vận động thể chất.
Vì vậy, ngâm nước nóng được xem là một hình thức tác động nhiệt thụ động có tiềm năng hỗ trợ sức khỏe mạch máu. Phương pháp này có thể là hướng nghiên cứu bổ sung, đặc biệt đối với những người gặp khó khăn khi vận động thường xuyên.
Tuy nhiên, nghiên cứu chỉ đánh giá phản ứng tức thời sau một lần ngâm nước nóng hoặc một buổi đạp xe ở 25 người. Dù hai thử nghiệm có cùng thời lượng, mức độ tăng nhiệt và gánh nặng sinh lý đối với cơ thể không tương đương. Do đó, chưa thể kết luận ngâm nước nóng có lợi hơn tập thể dục về lâu dài hoặc giúp giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch.
Người có huyết áp cao cần tiếp tục duy trì chế độ ăn giảm muối, vận động phù hợp, kiểm soát cân nặng và sử dụng thuốc theo chỉ định của bác sĩ. Ngâm nước nóng không thể thay thế các biện pháp kiểm soát huyết áp đã được khuyến nghị.
Nhiệt độ cao cũng có thể gây choáng váng, mất nước hoặc tụt huyết áp ở một số người. Người mắc bệnh tim mạch, người cao tuổi hoặc thường xuyên chóng mặt nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi thử. Không nên tự ngâm mình trong nước nóng 40 độ C suốt 30 phút chỉ dựa trên kết quả nghiên cứu.
Cần thêm các thử nghiệm dài hạn với số lượng người tham gia lớn hơn để xác định liệu ngâm nước nóng thường xuyên có thực sự giúp kiểm soát huyết áp và cải thiện sức khỏe tim mạch hay không.
Hoàng Hà (tổng hợp)
