Buộc Mú, nơi núi rừng từng trắng xóa giữa miền Trung

Nghệ An – Vùng núi Buộc Mú thuộc xã Na Ngoi, sát biên giới Việt Nam – Lào, từng có lúc nhiệt độ xuống khoảng -5 đến -8°C, băng tuyết phủ kín đường đi, cành cây và sườn núi.

Hiện tượng được ghi nhận vào cuối tháng 1/2016, khi một đợt không khí lạnh mạnh tràn xuống vùng cao Nghệ An. Nguyên nhân nằm ở địa hình phía tây tỉnh, thuộc khu vực núi Trường Sơn, nơi nhiệt độ có thể thấp hơn đáng kể so với đồng bằng và ven biển.

Tuyết rơi trong nhiều giờ, phủ trắng đường đi, cành cây và các sườn núi. Không chỉ Buộc Mú, các khu vực như Na Ngoi, Mường Lống và Nậm Cắn thuộc Kỳ Sơn cũ cũng có băng tuyết.

Những cây đào rừng vừa chớm nở bị băng giá bao phủ, sắc trắng nằm cạnh màu hồng của hoa. Miền Trung vốn quen với nắng nóng gay gắt và những mùa hè khô hạn, nên khung cảnh ấy khiến nhiều người liên tưởng đến rừng mùa đông Bắc Âu.

Đầu tháng 1/2026, băng giá trở lại Buộc Mú. Theo thông tin báo chí phản ánh, sáng 9/1 nhiệt độ có thời điểm xuống khoảng -4 đến -5°C, mặt đất, cành cây và nhiều khu vực núi cao phủ lớp băng giá.

Ở vùng lân cận có đỉnh Puxailaileng, cao khoảng 2.700m, thuộc nhóm đỉnh núi nổi bật của Bắc Trường Sơn. Khi không khí lạnh mạnh tràn xuống, nhiệt độ ở những nơi cao có thể xuống dưới 0°C, và nếu độ ẩm phù hợp, hơi nước đóng băng trên cành cây, ngọn cỏ và mặt đất.

Băng giá hình thành khi nước hoặc hơi nước đóng băng trên bề mặt vật thể, còn tuyết là các tinh thể băng hình thành trong khí quyển rồi rơi xuống đất, nên không phải đợt rét sâu nào ở Buộc Mú cũng có tuyết. Băng giá thường xuất hiện trong các đợt rét đậm, rét hại từ tháng 12 đến tháng 2, nhưng khoảng thời gian này chỉ để tham khảo và không bảo đảm năm nào cũng có.

Những ngày không có băng

Buộc Mú nổi bật với biển mây trắng bồng bềnh giữa núi rừng hùng vĩ. (Ảnh minh họa: NAM)

Khi nhiệt độ không xuống dưới 0°C, Buộc Mú vẫn còn biển mây. Mây trắng phủ các thung lũng, len qua sườn núi, để đỉnh núi nổi lên giữa khoảng trắng rộng, nên nơi đây được nhắc đến như một điểm săn mây của miền Tây xứ Nghệ.

Khu vực này cách trung tâm Vinh khoảng 250km tùy tuyến đường, càng gần vùng núi cao càng nhiều đoạn đèo dốc. Du khách nên dành hai ngày một đêm hoặc ba ngày hai đêm cho chuyến đi.

Với người muốn nghỉ ngơi và tìm hiểu văn hóa bản địa, Mường Lống có thể là lựa chọn thuận tiện hơn. Xã này vẫn giữ tên gọi sau đợt sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã năm 2025, có khí hậu mát, thường xuất hiện sương mù và mây thấp.

Tháng 7/2025, UBND tỉnh Nghệ An công nhận Mường Lống là điểm du lịch cộng đồng. Du khách có thể đi bộ qua bản làng, tìm hiểu đời sống của người Mông và Khơ Mú, hoặc nghỉ tại các cơ sở lưu trú cộng đồng.

Trước chuyến đi, du khách nên theo dõi dự báo thời tiết tại Na Ngoi và các xã vùng cao phía tây Nghệ An, không chỉ nhìn nhiệt độ ở thành phố Vinh. Khi có dự báo rét sâu, nên hỏi người dân hoặc cơ sở lưu trú về đường sá và khả năng xuất hiện băng giá.

Vì gần biên giới, du khách cần tìm hiểu quy định tiếp cận khu vực này, không tự ý đi vào đường hạn chế hoặc khu vực kiểm soát khi chưa được phép. Mùa đông cần áo giữ nhiệt, áo khoác chắn gió, mũ len, găng tay và giày bám tốt, bởi đường núi trơn khi có băng, còn sương mù dày làm giảm tầm nhìn của người lái xe máy và ô tô.

Ngay cả khi băng tuyết vắng mặt, núi rừng, biển mây và đời sống bản địa vẫn là những lý do để du khách tìm đến vùng đất phía tây Nghệ An.

Nguyễn Hiền (tổng hợp)