Chỉ trong vòng vài giờ chiều tối 17/9, Bộ Giáo dục và Đào tạo hai lần công bố dự thảo siết chặt tuyển sinh đại học, với đề xuất đáng chú ý nhất là bỏ điểm cộng cho chứng chỉ IELTS và giải học sinh giỏi.
- Đề nghị truy tố Tổng giám đốc Công ty Triệu Nụ Cười
- 26 thanh niên khuyết tật vượt nghịch cảnh, tạo giá trị cho cộng đồng
- Hai cô gái tuổi 23 và chuyến đi không vội
Đầu giờ chiều 17/9, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) đăng dự thảo thông tư sửa đổi quy chế tuyển sinh đại học lên cổng thông tin điện tử. Đến 21h20 cùng ngày (giờ Hà Nội), Bộ phát đi bản dự thảo đã điều chỉnh nội dung so với bản buổi chiều, tập trung vào lộ trình giới hạn số phương thức xét tuyển theo từng ngành. Giải thích với báo chí ngay trong tối 17/9, GS-TS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học (Bộ GD&ĐT), khẳng định đề xuất “không nhằm thu hẹp cơ hội của thí sinh hoặc làm giảm quyền tự chủ của cơ sở đào tạo, mà giúp giảm thủ tục, giảm chi phí và bảo đảm công bằng”.
Tuyển sinh đại học Việt Nam nhiều năm qua vận hành theo cơ chế mỗi trường tự xây dựng phương thức xét tuyển riêng, dẫn tới tình trạng :Tuyển sinh đại học nhiều năm qua cho phép các cơ sở đào tạo sử dụng nhiều phương thức xét tuyển, như điểm thi tốt nghiệp THPT, học bạ, đánh giá năng lực, xét tuyển kết hợp chứng chỉ quốc tế… điểm thi tốt nghiệp THPT, học bạ, đánh giá năng lực, xét tuyển kết hợp chứng chỉ quốc tế…
Cơ chế điểm cộng cho chứng chỉ IELTS, giải học sinh giỏi hay các thành tích khác cũng do từng trường tự quy định mức quy đổi, không có chuẩn chung trên cả nước.
Dự thảo lần này nằm trong chuỗi điều chỉnh nhiều năm của Bộ GD&ĐT nhằm giảm số phương thức xét tuyển, sau các đợt siết xét tuyển sớm và giới hạn tổ hợp môn những năm trước.
Điểm mới là lần đầu tiên Bộ đề xuất mốc thời gian cụ thể: 3 phương thức mỗi ngành từ năm 2027, giảm còn 1 phương thức từ năm 2028, không tính xét tuyển thẳng và cử tuyển.
Song song đó, dự thảo đề xuất bỏ hẳn điểm cộng do trường tự quy định cho thành tích, chứng chỉ hoặc tiêu chí bổ sung, chỉ giữ lại điểm ưu tiên khu vực và đối tượng chính sách theo quy định chung.
Điều đáng chú ý là bản dự thảo bị chỉnh sửa ngay trong ngày công bố — một diễn biến hiếm gặp với văn bản chính sách giáo dục. Đáng chú ý, dự thảo được Bộ GD&ĐT điều chỉnh ngay trong ngày công bố. Bản mới được đưa ra tối 17/9, thay đổi đáng kể lộ trình áp dụng so với nội dung công bố đầu giờ chiều.
Nghịch lý nằm ở chỗ: …với đề xuất bỏ điểm cộng do trường tự quy định cho chứng chỉ, thành tích như IELTS và giải học sinh giỏi, nhưng chính cơ chế này lại đang bị xem là nguồn gốc bất bình đẳng.
Lý giải điều này, GS-TS Nguyễn Tiến Thảo phân tích: “Trên thực tế điểm cộng có thể tạo bất bình đẳng. Cùng một loại chứng chỉ nhưng mức quy đổi, mức cộng và tổ hợp áp dụng khác nhau giữa” các trường.
Với thí sinh có điểm thi ở nhóm cao, một khoản điểm cộng dù nhỏ vẫn đủ sức xáo trộn thứ tự trúng tuyển — trong khi thí sinh có điều kiện tiếp cận luyện thi IELTS hay các cuộc thi học sinh giỏi thường tập trung ở khu vực có điều kiện kinh tế tốt hơn.
Bộ GD&ĐT cho biết dự thảo vẫn đang lấy ý kiến rộng rãi trước khi ban hành chính thức, đồng nghĩa các con số về lộ trình và phạm vi áp dụng có thể tiếp tục thay đổi
Phạm Mai (tổng hợp)
