HÀ NỘI – Công an TP Hà Nội đã triệt phá một đường dây vận chuyển trái phép tiền tệ qua biên giới, sử dụng các giao dịch liên quan đến chip điện tử để hợp thức hóa hơn 51 triệu USD.
- Miệng hố 18 mét và dấu vết con người trên Mặt Trăng
- Ngân hàng đua ngầm lãi suất tiết kiệm vượt 9%
- Cháy nhà thờ Áng Sơn, phần mái gỗ bị thiêu rụi
Ngày 21/8, Công an TP Hà Nội thông báo nhóm đối tượng gồm người nước ngoài cấu kết với một số cá nhân trong nước, lập nhiều công ty bình phong tại Việt Nam, Hong Kong và Singapore để dựng các hợp đồng ngoại thương giả. Đường dây bị xác định vận hành theo chuỗi khép kín, lợi dụng cơ chế phân luồng hải quan và kẽ hở trong thẩm định hồ sơ tại một số ngân hàng thương mại để đưa dòng tiền ra khỏi Việt Nam.
Đại diện Công an TP Hà Nội cho biết đường dây “hoạt động có tổ chức, vận hành theo chuỗi khép kín với thủ đoạn tinh vi”. Vụ việc được công bố trong bối cảnh Chính phủ vừa ban hành Kế hoạch hành động quốc gia về phòng, chống rửa tiền giai đoạn 2026-2030, chuẩn bị cho vòng đánh giá đa phương của nhóm châu Á – Thái Bình Dương về chống rửa tiền (APG) dự kiến diễn ra năm 2028.
Để che giấu dòng tiền, các đối tượng thu gom tiền từ cá nhân và doanh nghiệp có nhu cầu chuyển tiền trái phép, sau đó chia thành nhiều giao dịch dưới 500 triệu đồng nhằm tránh ngưỡng báo cáo bắt buộc. Tiền được rút dưới dạng tiền mặt rồi nộp vào tài khoản của các công ty bình phong.
Chip điện tử được chọn làm lớp vỏ cho các giao dịch bởi đây là mặt hàng nhỏ gọn, khó định giá và dễ bị khai khống giá trị. Các hợp đồng còn được cài điều khoản cho trả chậm tới 12 tháng, qua đó kéo dài khoảng thời gian trước khi những dấu hiệu bất thường có thể bị ngân hàng hoặc hải quan phát hiện.
Từ hồ sơ ngoại thương đến dòng tiền không trở lại
Thủ đoạn sử dụng chip điện tử kết hợp hình thức tạm nhập, tái xuất không phải lần đầu xuất hiện tại Việt Nam. Trước đó, đường dây do vợ chồng Nguyễn Thị Nguyệt cầm đầu từng sử dụng cách thức này để chuyển hơn 30.000 tỷ đồng ra nước ngoài trong giai đoạn 2016-2020, bị Công an Hà Nội phanh phui và được tòa tuyên án năm 2022.
Việc thủ đoạn cũ xuất hiện trở lại với quy mô mới cho thấy hoạt động giám sát hồ sơ tạm nhập, tái xuất vẫn còn những khoảng trống chưa được bịt kín hoàn toàn. Trong vụ án mới, Công an xác định sau khi hoàn tất thanh toán hàng tạm nhập, các công ty “không thực hiện hoặc chỉ thực hiện rất ít hoạt động tái xuất”, khiến phần lớn dòng tiền đã chuyển đi không quay trở lại dưới danh nghĩa thương mại hợp pháp.
Quy mô giao dịch bất hợp pháp vượt 51 triệu USD, tương đương trên 1.200 tỷ đồng theo quy đổi được nêu trong vụ việc. Con số này cho thấy mức độ đáng chú ý của đường dây, trong bối cảnh các giao dịch trên giấy tờ hải quan vẫn có thể được hợp thức hóa dù hàng hóa thực tế gần như không tương xứng với số tiền đã chuyển.
Khoảng trống trong việc phát hiện giao dịch đáng ngờ cũng từng được cơ quan quản lý đề cập. Tại một hội thảo về phòng chống rửa tiền qua trung gian thanh toán, Thượng tá Nguyễn Bá Tấn, chuyên viên cao cấp Cục An ninh nội địa (Bộ Công an), cho rằng các tổ chức tài chính “hoàn toàn có khả năng phát hiện sớm bất thường” vì trực tiếp vận hành dòng tiền, song lượng thông tin giao dịch nghi vấn được báo cáo cho cơ quan chức năng “hiện vẫn còn rất hạn chế”.
Khoảng trống đó trở thành điều kiện để những đường dây có tổ chức tận dụng các lớp hồ sơ, doanh nghiệp bình phong và giao dịch thương mại nhằm che giấu dòng tiền. Khi chứng từ có thể được dựng lên tinh vi để đi qua nhiều khâu kiểm soát, yêu cầu phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường càng trở nên quan trọng trong việc bảo vệ dòng tiền quốc gia.
Nguyễn Hiền (tổng hợp)
