Sau lần khởi nghiệp thất bại khiến đàn chồn hương chết hàng loạt, anh Trần Mạnh Hùng ở Nghệ An làm lại từ 58 con giống, phát triển đàn lên gần 600 con và ước tính thu về hơn 1 tỷ đồng lợi nhuận mỗi năm.
- Năm tàu cá cháy trong đêm, lửa lan liên hoàn
- Ngư dân Hà Tĩnh bơi 10 giờ giữa biển, thoát chết hy hữu
- Ẩm thực Việt Nam tạo dấu ấn tại Toronto
Năm 2018, anh Trần Mạnh Hùng (sinh năm 1986, phường Trường Vinh, Nghệ An) quyết định đầu tư 200 triệu đồng để nuôi chồn hương. Tuy nhiên, việc thiếu kinh nghiệm, chọn giống chưa phù hợp và kỹ thuật chăm sóc còn hạn chế khiến đàn chồn liên tục đổ bệnh, chết hàng loạt.
Trước khi gắn bó với mô hình này, anh Hùng từng nhiều năm xuất khẩu lao động, sau đó trở về quê làm nghề xây dựng. Ý tưởng nuôi chồn hương đến với anh sau một lần tiếp khách người Trung Quốc và lần đầu thưởng thức món thịt chồn.
Nhận thấy chồn hương là loài ăn đêm, có khả năng sinh sản và nguồn thức ăn không quá cầu kỳ, anh bắt đầu nghĩ đến việc đầu tư chăn nuôi. Nhưng thực tế khắc nghiệt hơn những tính toán ban đầu.
Đến năm 2020, anh buộc phải dừng mô hình khi phần lớn số vốn đầu tư gần như mất trắng. Người thân và bạn bè khuyên anh từ bỏ, trong khi chính anh cũng nhiều lần dao động bởi chồn hương nhạy cảm, dễ phát bệnh nếu môi trường nuôi không đảm bảo và đầu ra khi đó vẫn chưa rõ ràng.
Làm lại từ 58 con giống
Thay vì bỏ cuộc hoàn toàn, anh Hùng chọn cách tạm dừng để tìm hiểu kỹ hơn. Trong thời gian này, anh nghiên cứu tập tính của chồn hương, cách phối giống, phòng bệnh, xây dựng khẩu phần ăn và tìm hiểu thị trường tiêu thụ.
Năm 2022, anh quay trở lại với mô hình nuôi chồn nhưng thận trọng hơn. Lần này, anh bắt đầu với 58 con giống, theo dõi sát từng cá thể và ghi nhận những biểu hiện bất thường để kịp thời rút kinh nghiệm.
Anh cũng thay đổi nguồn giống, không tiếp tục nhập từ miền Nam như trước mà chuyển sang nuôi giống chồn lai có nguồn gốc từ khu vực biên giới Lào và Campuchia. Theo đánh giá của anh, loại giống này thích nghi tốt hơn với điều kiện chăn nuôi tại địa phương.
Từ những thất bại trước đó, anh Hùng chú trọng hơn đến việc quan sát sức khỏe của đàn hằng ngày. Việc phát hiện sớm dấu hiệu bất thường giúp xử lý kịp thời, hạn chế nguy cơ bệnh lây lan.
Sau ba năm gây dựng lại, đàn chồn hương của gia đình anh đã phát triển từ 58 con lên gần 600 con. Mỗi con được nuôi trong ô chuồng riêng để thuận tiện theo dõi sức khỏe và khả năng sinh sản.
Theo mô hình của anh, chồn nuôi khoảng 12 tháng có thể xuất bán, trong khi chồn sinh sản cho khoảng 1,5-2 lứa mỗi năm. Thức ăn chủ yếu là hoa quả, cá rô phi và trứng gà lỗi, với chi phí trung bình khoảng 2.000-3.000 đồng cho mỗi con mỗi ngày.
Anh dành khoảng một giờ mỗi ngày để vệ sinh chuồng trại, một tiếng rưỡi cho đàn ăn, thời gian còn lại chủ yếu theo dõi tình trạng sức khỏe của từng con. Việc kiểm soát đàn sát sao được anh xem là một trong những kinh nghiệm quan trọng rút ra sau lần thất bại đầu tiên.
Từ đầu ra ổn định đến mục tiêu liên kết nhiều hộ dân
Không chỉ quy mô đàn tăng lên, đầu ra của mô hình hiện cũng ổn định hơn. Chồn hương thương phẩm được các nhà hàng tại Thanh Hóa, Hà Nội, Quảng Ninh và một số địa phương khác thu mua với giá khoảng 1,7-1,8 triệu đồng mỗi kg.
Theo anh Hùng, nhu cầu thị trường lớn khiến nhiều nhà hàng phải đặt hàng trước để chủ động nguồn cung. Với quy mô đàn hiện tại, anh ước tính doanh thu trong năm nay đạt khoảng 2 tỷ đồng, lợi nhuận sau khi trừ chi phí hơn 1 tỷ đồng.
Thay vì tiếp tục mở rộng đàn theo hướng gia đình tự nuôi, anh đang tính đến mô hình liên kết vệ tinh. Theo hướng này, anh sẽ hỗ trợ con giống và kỹ thuật cho các hộ dân xung quanh, đồng thời liên kết đầu ra cho sản phẩm.
Anh cho rằng gia đình mình không thể một mình đáp ứng toàn bộ nhu cầu thị trường. Nếu có thêm nhiều hộ cùng tham gia, được hướng dẫn kỹ thuật và có đầu ra ổn định, nguồn cung chồn hương thương phẩm tại địa phương có thể phát triển bền vững hơn.
Ông Trần Xuân Hải, Chủ tịch Hội Nông dân phường Trường Vinh, đánh giá mô hình nuôi chồn hương của anh Hùng thuộc nhóm có quy mô lớn trên địa bàn và thường xuyên đón các đoàn đến tham quan, học hỏi kinh nghiệm.
Theo ông Hải, điều đáng ghi nhận không chỉ là quy mô đàn hay doanh thu mà còn là sự kiên trì của người nuôi sau thất bại ban đầu. Nếu được tổ chức bài bản theo hướng liên kết hộ vệ tinh, hỗ trợ kỹ thuật và bao tiêu sản phẩm, mô hình có thể mở ra thêm một hướng phát triển kinh tế cho người dân địa phương.
Nguyễn Quế (tổng hợp)
