Tàu sân bay USS George Washington rời Thái Bình Dương sang Trung Đông thay cho USS Abraham Lincoln, để lại một vùng biển không còn bóng dáng chiến hạm chủ lực nào của Mỹ.
- Đường ngang có cảnh báo tự động, cụ bà vẫn tử vong vì tàu hỏa
- Bé trai 8 tuổi nghi bị cha ruột hành hung, gia đình trình báo công an
- Bộ Công Thương lập tổ đặc biệt, gỡ thế độc quyền ngành điện
Cuộc điều động diễn ra sau khi thủy thủ đoàn USS Abraham Lincoln trải qua hơn 240 ngày liên tục trên biển, kèm theo những dấu hiệu về sức khỏe tinh thần và thiếu thốn trong sinh hoạt. Nếu Hải quân Mỹ kịp đưa một tàu khác đến thay thế trong vài tháng tới, khoảng trống này có thể chỉ tồn tại trong thời gian ngắn.
USS George Washington rẽ sóng rời Thái Bình Dương, hướng về Trung Đông, nơi USS Abraham Lincoln đã ở lại quá lâu so với dự kiến. Cuộc chiến của Mỹ với Iran chưa có điểm dừng, và mỗi lần một con tàu rời đi, một con tàu khác phải lên đường thế chỗ.
Giữa tháng 5, tàu USS Gerald R. Ford trở về Mỹ sau 11 tháng lênh đênh, đợt điều động dài nhất của một tàu sân bay Mỹ kể từ thập niên 70 của thế kỷ XX. Con tàu từng có mặt trong chiến dịch tấn công Iran và chiến dịch bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro, trước khi một đám cháy bùng lên tại khu vực giặt là buộc nó phải quay về Địa Trung Hải sửa chữa, để lại hàng trăm thủy thủ không có chỗ ngủ.
Còn USS Abraham Lincoln, con tàu mà USS George Washington sắp thay thế, đã ở trên biển liên tục hơn 240 ngày, một kỷ lục khiến các nghị sĩ Dân chủ phải lên tiếng, đòi điều tra và giám sát chặt hơn điều kiện sống trên tàu.
Ông Robert Farley, giảng viên an ninh quốc gia và ngoại giao tại Đại học Kentucky, nhìn nhận rằng sức chịu đựng của con người và của con tàu đều có giới hạn. “Con người không được nghỉ ngơi đầy đủ sẽ bị kiệt quệ về tâm lý. Nghỉ ngơi và phục hồi là một phần của việc duy trì sức khỏe thủy thủ đoàn”, ông nói.
Ở Tây Thái Bình Dương, khoảng trống mà USS George Washington để lại không chỉ là chuyện của một con tàu. Ông Greg Poling, Giám đốc Chương trình Đông Nam Á tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), nhận thấy chính quyền Tổng thống Donald Trump vẫn nói Thái Bình Dương là ưu tiên quan trọng nhất sau Tây Bán cầu, nhưng hành động trên thực địa lại “làm điều hoàn toàn ngược lại”.
Ông Poling cho rằng các đồng minh của Mỹ trong khu vực đang sống trong tâm trạng bất an trước sự khó đoán của Washington, còn Bắc Kinh thì lặng lẽ hài lòng trước sự phân tâm và thất vọng đó. Ông Bryan Clark, cựu sĩ quan tàu ngầm Hải quân Mỹ, nay là chuyên gia phân tích quốc phòng tại Viện Hudson, nói rằng dù một cuộc tấn công khó xảy ra chỉ vì tàu sân bay Mỹ rời đi, sự vắng mặt ấy vẫn mở ra khoảng trống để đối thủ của Washington phô diễn sức mạnh.
“Trung Quốc đang sử dụng điều này như một phần của câu chuyện nhằm chứng minh với Philippines, Nhật Bản và các nước khác rằng Mỹ không còn là cường quốc số một ở Tây Thái Bình Dương. Họ muốn các nước trong khu vực nghĩ rằng Trung Quốc mới là cường quốc ở đây và Mỹ không còn khả năng đảm bảo an ninh cho họ”, ông Clark nói với AP.
Ông Evan Sankey, chuyên gia phân tích chính sách tại Viện Cato, nhìn thấy ở con tàu sân bay một chỗ dựa tâm lý cho các đồng minh của Washington. Sự vắng mặt của nó, theo ông, “làm gia tăng cảm giác chung rằng Mỹ đang bị phân tâm bởi những diễn biến ở Trung Đông”.
Ngày 13/8, Đô đốc Frank Bradley, Tư lệnh Bộ Chỉ huy tác chiến đặc biệt Mỹ, có mặt tại Manila, nói với Philippines rằng lực lượng đặc nhiệm Mỹ sẵn sàng tăng cường tập trận chung để củng cố liên minh giữa hai nước. Ông còn một chặng dừng nữa phía trước, ở Nhật Bản.
Ông Clark nhìn sự căng thẳng hiện tại của đội tàu sân bay Mỹ như hệ quả của việc Washington bước vào cuộc chiến với Iran mà không chuẩn bị và lên kế hoạch đầy đủ. Hải quân Mỹ hiện có 11 tàu sân bay, thường triển khai 2-3 tàu cùng lúc, và con số này có thể tăng lên 4 nếu USS Theodore Roosevelt rời San Diego để tới Trung Đông, mở đường cho USS George Washington quay lại Thái Bình Dương.
Nhưng những chiến hạm khổng lồ ấy rồi cũng phải vào xưởng, và hai xưởng đóng, sửa tàu sân bay của Mỹ khó tránh khỏi cảnh ùn tắc phía trước. “Sẽ xảy ra tình trạng ‘nợ bảo dưỡng’ phải giải quyết trong vài năm tới. Có lẽ chúng ta sẽ thấy sự hiện diện của tàu sân bay giảm đi, bởi các tàu sẽ phải xếp hàng để vào xưởng”, ông Clark nói.
Vinh Vũ (tổng hợp)
