Nghệ An – Ở làng Xuân Am, xã Hưng Nguyên, tiếng búa gõ trên tôn vẫn vang lên mỗi sáng từ vài khoảng sân còn lại, nơi những người thợ trung niên và lớn tuổi tiếp tục giữ nghề gò hàn tôn thiếc từng nuôi sống gần cả làng suốt nhiều thế hệ.
- Cửa tiệm vắng người và con dao rút ra ở xã Nội Bài
- Giả vờ mua dưa, bắt cóc bé gái 6 tuổi ở Sơn La rồi bỏ trốn sang Lào Cai
- Cha dượng bị bắt khẩn cấp vì nhiều lần đánh đập bé gái ba tuổi
Từ thời điểm 80% người trong làng còn làm nghề, đến nay chỉ còn 4 hộ duy trì – đó là quãng thu hẹp diễn ra dần dà theo từng năm khi máy móc công nghiệp và sản phẩm nhựa thay thế đồ tôn thủ công. Chủ tịch UBND xã Hưng Nguyên Hoàng Anh Tiến xác nhận nghề hiện đối mặt với nhiều khó khăn: giá nguyên liệu tăng cao, sức tiêu thụ yếu, lao động gắn bó chủ yếu là người trung niên và người già, không thu hút được thế hệ trẻ.
Đây là nghề đòi hỏi sự khéo léo và đặc biệt là kiên nhẫn. (Ảnh minh họa: NAm)
Ông Nguyễn Bá Kim (sinh năm 1974), đời thứ ba trong gia đình theo nghề, là một trong số ít người còn ngồi gò tôn mỗi ngày giữa sân nhà. Hơn 30 năm gắn bó, ông chủ yếu nhận gia công rương, hòm đựng tài liệu theo đơn đặt hàng, mỗi ngày làm được khoảng 10 chiếc, thu nhập tính cả vốn khoảng 15 triệu đồng mỗi tháng.
“Không cao nhưng được làm ở nhà, không phải phụ thuộc vào thời tiết. Nhiều khi đơn hàng vẫn đều nhưng mình không đủ sức để làm”, ông Kim nói. Điều ông tiếc nhất không phải thu nhập mà là viễn cảnh nghề biến mất: “Nếu sau này nghề mất hẳn thì tiếc lắm, vì dù sao nó cũng đã gắn với làng mình mấy đời rồi”.
Cách nhà ông Kim không xa, ông Nguyễn Ngọc Huy – người theo nghề từ năm 15 tuổi – vẫn lặng lẽ gò từng tấm tôn dù tai không còn nghe rõ. Gia đình ông làm nông là chính, những lúc nông nhàn thì ngồi gò để có thêm thu nhập, mỗi ngày hoàn thành từ 6 đến 10 sản phẩm tùy kích thước.
“Từ nhỏ tôi đã quen tay kìm, tay búa, cắt gọt rồi tạo nên những sản phẩm từ đơn sơ đến phức tạp. Mỗi lần làm khách hàng hài lòng với món đồ mình làm ra là thấy vui lắm. Có lẽ chính cảm giác ấy đã tạo động lực để tôi ở lại với nghề đến tận bây giờ”, ông Huy nói. Nhưng ông cũng thẳng thắn: “Dù nghề giúp chúng tôi tạo được đồng ra đồng vào, nhưng để đi với thời đại thì rất khó. Con em chúng tôi bây giờ cũng không mấy mặn mà với nghề mà tìm hướng đi khác. Đó cũng là điều tất yếu và phải chấp nhận!”.
Tiếng búa ở Xuân Am hôm nay không còn rộn ràng như mấy chục năm trước, nhưng vẫn vang lên đều đặn mỗi sáng từ vài khoảng sân còn lại – nơi những người thợ già lựa chọn ở lại với nghề không phải vì thu nhập, mà vì thứ tình cảm lặng lẽ với những gì cha ông đã trao lại.
Nguyễn Quế (tổng hợp)
