Chiều 24-4, tại TP.HCM, các chuyên gia cảnh báo tốc độ già hóa dân số tại Việt Nam đang thuộc nhóm nhanh nhất thế giới khiến nhiều người chưa già đã yếu.
- Tài xế vượt rào chắn đường sắt: Bị phạt 5 triệu đồng vì cố tình băng qua đường ngang
- Phong tỏa Iran: Mỹ siết chặt vòng vây trong khi Tehran bác đàm phán
- Học sinh vi phạm giao thông: Thực trạng và những hệ lụy tại TP.HCM
Nghịch lý sống thọ nhưng không khỏe khi già hóa dân số
Việt Nam không chỉ đang đối mặt với thực trạng “chưa giàu đã già” mà còn rơi vào cảnh “chưa già đã yếu”. Theo dự báo, đến năm 2025 cả nước sẽ có khoảng 16,1 triệu người cao tuổi, đưa nước ta vào nhóm có tốc độ già hóa nhanh nhất thế giới. Ngay cả tại TP.HCM, dù bước vào giai đoạn này muộn hơn cả nước nhưng cũng được dự báo sẽ chạm ngưỡng “siêu già” sau năm 2048.
Dù tuổi thọ trung bình của người dân tăng lên nhưng mỗi người Việt lại có khoảng 10 năm cuối đời phải chung sống với ốm đau. Kết quả tầm soát gần 500.000 người trên 60 tuổi tại TP.HCM cho thấy đa số mắc cùng lúc trên hai bệnh mạn tính, phổ biến nhất là tăng huyết áp và đái tháo đường. Đáng lo ngại là nhiều người chỉ phát hiện mình mang bệnh khi đi khám, biến các bệnh mạn tính thành những “sát thủ thầm lặng”.
Áp lực tài chính cũng đè nặng khi khoảng 70% người cao tuổi hiện nay không có lương hưu. Trong khi đó, cấu trúc gia đình đô thị thay đổi khiến việc chăm sóc người già gặp nhiều hạn chế vì con cái phải đi làm cả ngày. Nhu cầu chăm sóc dài hạn đang tăng rất nhanh nhưng hệ thống dịch vụ hỗ trợ và các viện dưỡng lão hiện vẫn còn rất thiếu thốn.
Giải pháp “già hóa tại chỗ” và phát triển kinh tế bạc khi già hóa dân số
Để ứng phó, giới chuyên gia đề xuất áp dụng mô hình chăm sóc sức khỏe 5 tầng theo chuẩn quốc tế với trọng tâm là “già hóa tại chỗ”. Theo đó, người cao tuổi được khuyến khích tự chăm sóc và duy trì lối sống chủ động tại môi trường sống quen thuộc của mình. Các cấp độ chăm sóc sẽ tăng dần từ hỗ trợ tại nhà bởi bác sĩ gia đình đến việc chuyển vào cơ sở dưỡng lão hoặc bệnh viện khi có diễn biến nặng.
Thay vì coi người già là gánh nặng, xã hội cần thay đổi tư duy để xem họ là trung tâm của “kinh tế bạc” với nhiều đóng góp về kinh nghiệm. Việc xây dựng một hệ sinh thái đồng bộ bao gồm bảo hiểm chăm sóc dài hạn và thiết kế đô thị thân thiện với người cao tuổi là rất cần thiết. Đồng thời, cần đẩy mạnh hợp tác công tư để thu hút doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực công nghệ y tế và dịch vụ dưỡng lão.
Vai trò của y tế cơ sở cần được nâng cao để thực hiện tốt việc sàng lọc và quản lý bệnh từ sớm, từ xa. Hiện nay các bệnh không lây nhiễm đang chiếm đến 70% nguyên nhân tử vong, vì vậy trạm y tế phải nắm rõ số lượng người bệnh trên địa bàn để quản lý liên tục. Y tế dự phòng phải lấy người dân làm trung tâm và thực hiện xuyên suốt vòng đời thay vì đợi đến khi có bệnh mới can thiệp.
Theo: VnExpress
