Một nghiên cứu mới cho thấy Đới tách giãn Đông Phi đang mở rộng nhanh hơn dự báo, khiến kịch bản hình thành đại dương mới giữa châu Phi trở nên gần hơn.
- Đồng hồ Ngày tận thế tiến sát nửa đêm
- Nghi phạm có 5 tiền án bị tạm giữ sau vụ khống chế chủ nhà cướp tài sản
- Cảnh sát đột kích hầm trú ẩn của băng ma túy ở Khu kinh tế Dung Quất
Đới tách giãn Đông Phi hoạt động mạnh bất thường
Nghiên cứu do nhà địa chất và vật lý Christopher Scholz, Đại học Columbia (Mỹ), dẫn đầu đã tập trung phân tích hoạt động của Đới tách giãn Đông Phi – hệ thống đứt gãy khổng lồ đang xé đôi phần phía Đông của lục địa châu Phi. Kết quả cho thấy khu vực này đang hoạt động mạnh hơn so với những ước tính trước đây của giới khoa học.
Theo nhóm nghiên cứu, tốc độ tách rời hiện nay giữa hai mảnh lục địa châu Phi đạt khoảng 6,35 mm mỗi năm. Dù con số này nghe có vẻ nhỏ, nhưng trên thang thời gian địa chất, đây là tốc độ đáng kể và đủ để tạo ra những thay đổi lớn trong cấu trúc lục địa.
Các dữ liệu địa chấn cũng cho thấy động đất tại Đông Phi xuất hiện thường xuyên và mạnh hơn so với khoảng 8.000 năm trước. Đây được xem là tín hiệu rõ ràng cho thấy hệ thống đứt gãy đang bước vào giai đoạn hoạt động gia tăng, làm tăng khả năng hình thành một vùng biển mới trong tương lai.
Hồ cạn, áp suất giảm và vai trò của khí hậu
Một phát hiện quan trọng của nghiên cứu là mối liên hệ giữa khí hậu và quá trình tách rời lục địa. Trong khoảng 5.000 năm qua, nhiều hồ lớn ở châu Phi đã cạn dần, làm mất đi hàng tỉ tấn nước trên bề mặt.
Việc khối lượng nước khổng lồ biến mất khiến áp suất đè nén lên lớp vỏ Trái Đất giảm đáng kể. Khi áp suất giảm, các vết nứt địa chất sâu bên dưới không còn bị “kìm giữ”, từ đó có điều kiện mở rộng nhanh hơn.
Bên cạnh đó, lớp phủ nóng chảy (manti) bên dưới vỏ Trái Đất hoạt động mạnh hơn, bơm magma vào các buồng magma dưới núi lửa. Quá trình này khiến vỏ Trái Đất phình to, yếu đi và dễ đứt gãy. Nếu tình trạng khô hạn tiếp diễn, tốc độ tách rời của châu Phi có thể tăng thêm khoảng 0,17 mm mỗi năm.
Theo: Báo Lao Động
