Khủng hoảng Greenland phơi bày cách Tổng thống Mỹ Donald Trump sử dụng sức ép chiến lược, buộc châu Âu phải điều chỉnh tư duy ứng phó để bảo vệ chủ quyền, lợi ích và trật tự quốc tế dựa trên luật lệ.
- Thủ môn U23 Trung Quốc bật khóc nức nở sau trận thua 0-4, gây bão mạng xã hội
- Sau khi bạn mắng con, cơ thể chúng sẽ trải qua ba “phản ứng nguy hiểm” nghiêm trọng
- Nhân viên nhà xe bị đánh dã man khi ngăn lục soát xe
Greenland trở thành phép thử quan hệ Mỹ – châu Âu
Sau nhiều tuần gây căng thẳng; Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 21/1 bất ngờ hạ giọng với châu Âu trong vấn đề Greenland. Phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos; ông loại trừ khả năng sử dụng vũ lực và tạm dừng kế hoạch áp thuế với các đồng minh châu Âu.
Động thái này giúp ngăn nguy cơ đối đầu trực tiếp giữa Mỹ và châu Âu. Tuy nhiên, giới quan sát nhận định đây không phải sự thay đổi chiến lược; mà chỉ là điều chỉnh chiến thuật của ông Trump.
Greenland là hòn đảo lớn nhất thế giới; nằm trên tuyến giao thông chiến lược nối Bắc Mỹ với châu Âu. Khu vực này có trữ lượng khoáng sản lớn;đặc biệt là đất hiếm, tài nguyên then chốt trong công nghệ cao và quốc phòng.
Tổng thống Trump từng đề xuất mua Greenland từ nhiệm kỳ đầu. Sang nhiệm kỳ hai; ông tái khởi động tham vọng này với các biện pháp cứng rắn hơn; gồm đe dọa quân sự và gây sức ép thương mại.
Theo các chuyên gia; khủng hoảng Greenland là “phép thử” cho thấy châu Âu chưa thực sự sẵn sàng trước phong cách sử dụng quyền lực khó đoán của ông Trump.
Chiến thuật “mềm nắn, rắn buông” và giới hạn của sự nhượng bộ
Trong thời gian qua; châu Âu chủ yếu chọn cách tiếp cận mềm mỏng. Các nước NATO chấp nhận tăng mạnh chi tiêu quốc phòng. EU phản ứng hạn chế trước các biện pháp thuế quan từ Mỹ và duy trì ngôn từ hòa nhã với Tổng thống Trump.
Cách tiếp cận này mang lại một số kết quả. Ông Trump giảm nhắc đến khả năng rút Mỹ khỏi NATO và tiếp tục hỗ trợ Ukraine.
Tuy nhiên, khủng hoảng Greenland cho thấy nhượng bộ không đủ khi lợi ích cốt lõi, đặc biệt là chủ quyền lãnh thổ của một thành viên châu Âu, bị đặt vào thế rủi ro.
Theo các tổ chức nghiên cứu quốc tế; ông Trump có xu hướng gây sức ép tối đa; nhưng sẽ điều chỉnh khi đối mặt nguy cơ thiệt hại kinh tế và chính trị cho nước Mỹ. Điều đó khiến phản ứng cứng rắn; có tính toán; trở thành yếu tố buộc Washington phải lùi bước.
EU, với vị thế là khối thương mại lớn nhất thế giới; lần đầu phát tín hiệu sẵn sàng sử dụng “cơ chế chống cưỡng ép” (ACI). Dù chưa kích hoạt; riêng việc đề cập công cụ này đã đủ tạo sức ép đáng kể.
Giữ vững nguyên tắc nhưng chia rẽ vẫn là điểm yếu của châu Âu
Giới học giả nhận định bài học then chốt từ khủng hoảng Greenland là châu Âu cần kiên định các nguyên tắc về chủ quyền; toàn vẹn lãnh thổ và quyền tự quyết.
Tuy nhiên; ACI cũng bộc lộ điểm yếu cố hữu của EU. Công cụ này cần sự đồng thuận của toàn bộ 27 quốc gia thành viên. Thực tế cho thấy nội bộ EU vẫn chia rẽ giữa quan điểm cứng rắn và lo ngại leo thang căng thẳng với Mỹ.
Một số lãnh đạo kêu gọi hành động mạnh mẽ để bảo vệ uy tín và tính răn đe. Trong khi đó; các nước thận trọng cho rằng việc sử dụng ACI có thể gây tổn hại quan hệ xuyên Đại Tây Dương.
Theo các nhà phân tích; nếu EU chỉ liên tục nhắc đến công cụ mạnh mà không dám triển khai;sức răn đe của chính họ sẽ bị xói mòn.
Dù ông Trump tạm thời dịu giọng, các lãnh đạo châu Âu thừa nhận rủi ro liên quan đến Greenland chưa biến mất. Việc họp khẩn và rà soát lại kênh đối thoại với Washington cho thấy EU đang chuẩn bị cho các kịch bản dài hạn.
Khủng hoảng Greenland vì thế không chỉ là tranh chấp địa chính trị; mà còn là lời cảnh báo buộc châu Âu phải học cách cân bằng giữa đối thoại; răn đe và đoàn kết nội khối trong kỷ nguyên ông Trump.
Theo: Báo VnExpress
