Dân ca ví, giặm – di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại – đang được thế hệ nghệ sĩ trẻ làm mới bằng hơi thở hiện đại, giúp truyền thống sống mãi trong lòng người nghe hôm nay.
- Dân ca ví, giặm – Hành trình giữ hồn xứ Nghệ
- Giếng Âm Dương trên núi Cửu Hoa: Huyền thoại giữa nhân gian
- Sự dịu dàng của vợ – bến đỗ bình yên của chồng
Hồn dân ca ví, giặm giữa thời nhạc số
Dân ca ví, giặm đang được thế hệ nghệ sĩ trẻ Việt Nam tái hiện bằng những bản phối hiện đại, vừa tươi mới vừa đậm đà bản sắc quê hương.
Từ những câu hát mộc mạc của vùng đất Nghệ Tĩnh, các nghệ sĩ đã mang dân ca bước ra khỏi khung lễ hội, hòa cùng hơi thở đương đại và chạm đến trái tim người nghe. Trong bối cảnh thị trường âm nhạc bùng nổ với pop, rap/hip-hop, EDM, nhiều người lo rằng giai điệu dân gian sẽ dần bị lãng quên.
Thế nhưng, chính nghệ sĩ trẻ đang thổi luồng sinh khí mới vào dân ca ví, giặm, giúp di sản UNESCO này sống bền vững trong đời sống hôm nay.
Phối khí điện tử đưa dân ca ví, giặm đến gần người trẻ
Gần đây, công chúng Nghệ An chú ý đến dự án “Tương tư nàng ví, giặm” của nhạc sĩ – ca sĩ Lô Thế Anh thuộc Trung tâm Nghệ thuật Truyền thống tỉnh. Đây là thử nghiệm táo bạo khi anh kết hợp giai điệu “Thử lòng chung thủy” với nền nhạc điện tử.
Sự giao hòa giữa dân ca và âm nhạc hiện đại tạo nên sức hút mới lạ. Trong ca khúc, NSƯT Minh Thành – giọng ca quen thuộc dòng ví, giặm Nghệ Tĩnh – đảm nhận phần lĩnh xướng, giúp sản phẩm thêm mộc mạc mà vẫn trẻ trung.
Chỉ sau ít ngày ra mắt, MV “Tương tư nàng ví, giặm” đạt hàng trăm nghìn lượt xem, trở thành hiện tượng lan tỏa mạnh trên mạng xã hội.
Giữ hồn cũ trong cách thể hiện mới
Lô Thế Anh chia sẻ: “Tôi không muốn phá bỏ cái cũ, mà muốn kéo gần dân ca đến khán giả trẻ. Âm nhạc truyền thống vẫn có thể hòa nhập mà không mất hồn cốt.”
Tinh thần ấy cũng được nhạc sĩ Lê Xuân Hòa thể hiện khi phối mới “Giọng Nghệ tìm về” trong Lễ hội Du lịch biển Cửa Lò 2025. Phiên bản mới mở đầu bằng đoạn rap mạnh mẽ, kết hợp nhịp điệu hiện đại nhưng vẫn giữ nét ví, giặm dịu dàng.
Sự đổi mới táo bạo ấy khiến màn trình diễn của ca sĩ Trang Nhung “gây bão” mạng xã hội, với hàng trăm clip bắt trend được chia sẻ. “Sự sáng tạo của lớp trẻ không làm mất bản sắc, mà khiến dân ca như được sinh ra lần nữa,” nhạc sĩ Hòa bày tỏ.
Làn sóng làm mới âm nhạc truyền thống lan rộng
Không chỉ Nghệ An, phong trào làm mới âm nhạc truyền thống đang lan tỏa mạnh mẽ trên cả nước.
Nhiều nghệ sĩ như Hòa Minzy, Hoàng Thùy Linh, Đức Phúc, Phương Mỹ Chi, Hà Myo… đã kết hợp yếu tố dân gian với pop, R&B, rap để tạo dấu ấn riêng. MV “Bắc Bling” của Hòa Minzy – pha trộn Quan họ Bắc Ninh và nhạc điện tử – nhanh chóng leo lên Top 1 Trending YouTube.
Trong khi đó, “Phù Đổng Thiên Vương” của Đức Phúc – đoạt giải quán quân tại cuộc thi âm nhạc quốc tế ở Nga – chứng minh rằng âm nhạc dân tộc vẫn đủ sức chinh phục thế giới. Các sản phẩm mới lạ này giúp dân ca, xẩm, chèo, ví, giặm trở nên sống động, gần gũi với khán giả trẻ.
Rapper trẻ hòa nhịp cùng dân ca Việt
Không chỉ các ca sĩ mainstream, giới rapper cũng góp phần làm mới dân ca. Pháo, Sterry, Tez tạo dấu ấn với bản rap “Trúc xinh” – kết hợp duyên dáng giữa rap và dân ca Bắc Bộ.
Quân A.P lại mang hơi thở mới cho “Giao duyên”, “Ngồi tựa mạn thuyền” bằng bản phối hiện đại, giúp khán giả trẻ cảm nhận được vẻ đẹp dân ca theo cách khác.
Nhạc sĩ Lê Xuân Hòa nhận định: “Âm nhạc truyền thống cần giữ bản sắc, nhưng không thể đứng yên. Làm mới không có nghĩa đánh mất, mà là thổi luồng sinh khí để dân ca tiếp tục sống trong lòng công chúng.”
Dân ca ví, giặm – cầu nối giữa truyền thống và hiện đại
Âm nhạc dân tộc Việt Nam từng bị bó hẹp trong không gian lễ hội và sân khấu học thuật. Nhưng vài năm gần đây, dân ca, nhạc cụ và giai điệu cổ truyền đã trở lại mạnh mẽ trong đời sống đương đại.
Các chương trình thực tế như “Anh trai vượt ngàn chông gai”, “Chị đẹp đạp gió rẽ sóng” đã mang nhạc cụ dân tộc, dân ca, ngôn ngữ cổ lên sân khấu đèn màu.
Nghệ sĩ Soobin Hoàng Sơn, Jun Phạm hay Bùi Công Nam phối lại “Trống cơm”, “Đi cấy”, “Lý ngựa ô” theo phong cách mới, giúp người nghe trẻ thấy dân ca không xa xôi, mà gần gũi và đáng tự hào.
Niềm tự hào văn hóa trong thế giới phẳng
Nhạc sĩ Quốc Chung – Giám đốc Trung tâm Nghệ thuật Truyền thống Nghệ An – cho rằng: “Điều đáng mừng là khán giả trẻ Việt Nam không chỉ nghe nhạc ngoại, mà còn khám phá dân ca qua cover, remix, mashup nhạc cụ dân gian.
Đó là biểu hiện của niềm tự hào, của nhu cầu tìm về bản sắc giữa thế giới phẳng.” Giữa nhịp sống ồn ào, dân ca ví, giặm vẫn ngân vang bền bỉ – không ồn ào mà sâu lắng, không xa xôi mà rất gần gũi.
Trong từng câu ví, giặm; từng nhịp trống cơm; từng khúc Quan họ, vẫn là tiếng lòng của người Việt – hiện đại trong hình thức, truyền thống trong tâm hồn.
Nguồn: Báo Nghệ An
